Kusur karşıda. Haklarının tamamını biliyor musun?

Kaza anında: beş dakikalık iş

1. Araçları çekmeden fotoğraf çek. Kusursuz olduğunu ispat edecek en güçlü delil, araçların kaza anındaki konumu.
2. Tutanağı dikkatli doldur. İşaretlenen kutular kusur oranının temeli. Ayrıntısı tutanak yazısında.
3. Karşı tarafın poliçesini fotoğrafla. Şirket adı ve poliçe numarası lazım olacak.
4. Tanık varsa bilgisini al.
5. Çevrede kamera var mı bak. Kayıtlar kısa sürede üzerine yazılıyor; talebi geciktirme.

Hangi poliçeye başvuracaksın?

İki seçenek var ve ikisinin bedeli farklı:

Acelen yoksa ve hasar büyükse karşı tarafın trafik sigortası genellikle daha avantajlı: muafiyet yok, basamağın korunuyor ve üç kalemi tek dosyadan talep edebiliyorsun.

Aracına acilen ihtiyacın varsa kaskonu kullanabilirsin — ama değer kaybı ve kira bedelini yine karşı taraftan talep etme hakkın duruyor. Bu hak kaskoyu kullanmakla kaybolmuyor.

Bir ara yol daha var ve az biliniyor: bazı şirketler kusursuz olduğun dosyalarda kaskonu kullanmana rağmen muafiyet uygulamıyor ve basamağını bozmuyor, çünkü ödediği parayı karşı taraftan tahsil edeceğini biliyor. Kaskonu kullanmaya karar vermeden önce bunu sor; cevap şirkete ve poliçe şartına göre değişiyor.

Kalem 1: onarım bedeli

En bilinen kalem. Karşı tarafın trafik sigortasına başvurduğunda, aracının onarım bedeli maddi limit dahilinde karşılanır.

İki noktaya dikkat:

• Orijinal parça talebi. Aracın yaşı ve durumu uygunsa orijinal parça talep edebilirsin. Eşdeğer parça dayatması tartışılabilir bir konudur.
• Onarım yerine nakit ödeme talep edebilirsin; tutar eksper tespitine göre belirlenir.

Üçüncü bir nokta: onarımın nerede yapılacağını karşı tarafın şirketi dayatamaz. Anlaşmalı servis yönlendirmesi bir öneridir; sen kendi seçtiğin serviste onarım yaptırıp bedelini talep edebilirsin. Bu durumda faturayı ve eksper tespitini birlikte sunman gerekir.

Kalem 2: değer kaybı

Aracın onarıldı ama artık hasar kaydı var. Aynı araç, hasar kaydı olmayan benzerine göre daha düşük fiyata satılır. Bu fark değer kaybıdır ve talep edilebilir.

• Talep, kusurlu tarafın trafik sigortasına yöneltilir.
• Tutar, aracın yaşı, kilometresi, hasarın büyüklüğü ve geçmiş hasar kayıtlarına göre hesaplanır.
• Çok eski ya da zaten ağır hasar kayıtlı araçlarda talep karşılanmayabilir — kaybedilecek bir değer kalmamıştır.
• Kaskonu kullanmış olman bu hakkı ortadan kaldırmaz.

Ayrıntılı süreç ve hesap mantığı değer kaybı yazısında.

Bir ayrıntı: değer kaybı talebi için aracın onarılmış olması beklenmez ama onarım belgelerinin bulunması işini kolaylaştırır. Değişen parça ile boyanan parçanın kayda farklı yansıdığı için, onarım faturasının parça bazında dökümlü olmasını istemek değer kaybı dosyasında en işe yarayan belgedir.

Kalem 3: kira bedeli (ikame araç)

Aracın serviste kaldığı süre boyunca araçsız kaldın. Bu sürenin karşılığı, kusurlu tarafın trafik sigortasından talep edilebilir.

1. Servis giriş-çıkış kaydını al. Aracın kaç gün serviste kaldığını gösterir.
2. Emsal kira bedelini belgele. Aynı sınıf aracın günlük kira bedeline dair ilan ya da fiyat teklifi.
3. Talebini yazılı yap. Belgelerle birlikte.

Kendi kaskonda ikame araç teminatı varsa onu kullanmak daha pratik olabilir; ama teminatın gün sayısı dolduysa kalan süre için bu yol açık. Ayrıntısı ikame araç yazısında.

Dördüncü kalem: yaralandıysan

Üç kalem aracın içindi. Kazada sen ya da aracındaki yolcular yaralandıysa dördüncü bir dosya daha var ve maddi dosyadan ayrı yürür.

Kusur oranına itiraz

Kusursuz olduğunu düşünüyorsun ama dosyada sana da kusur verildi. Bu, hem tazminatı hem basamağını etkiler.

1. Kusur değerlendirmesinin dayanağını iste.
2. Delillerini topla. Fotoğraf, kamera kaydı, tanık beyanı, varsa araç içi kamera.
3. Yazılı itiraz et.
4. Sonuç alamazsan Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvur. Kusur oranı uyuşmazlıkları tahkimde sık görülen dosyalardandır.

İtirazın en güçlü dayanağı, kaza anında topladığın delil. Sonradan üretilemeyen üç şey var: araçların çekilmeden önceki konumu, çevredeki kamera kaydı ve tanık bilgisi. Kusur tartışmalı dosyaların çoğu bu üç eksikten biri yüzünden kaybedilir.

Basamağını korumak

Kusursuz olduğun kazada basamağın etkilenmemeli. İki durumda yine de etkilenebilir:

• Kendi kaskonu kullandıysan — kasko hasarı trafik basamağını doğrudan düşürmez ama kasko tarafındaki hasarsızlık indirimini etkiler.
• Sana da kusur verildiyse — paylaşımlı kusurda senin trafik poliçenden de ödeme yapılır ve basamağın düşer.

Kaskonu kullandıysan, yenilemeden birkaç hafta önce acenteni ara ve rücu tahsilatının tamamlanıp tamamlanmadığını sor. Tamamlandıysa indirim iadesi talep edilebilir.

Üçüncü bir durum daha var: dosyada kusur paylaşımlı çıktıysa, kendi poliçenden karşı tarafa ödeme yapıldığı için basamağın etkilenir — kusur oranı yüzde yirmi de olsa. Bu yüzden kusursuzluk iddiası, sadece tazminat için değil basamağın için de takip edilmeye değer. Ayrıntısı bir kaza kaç basamak düşürür yazısında.

Özet: ilk başvuruda yazılacak cümle

Karşı tarafın sigortasına başvururken dilekçene şu üç kalemi birden yaz:

• Aracımda oluşan onarım bedeli
• Aracımda oluşan değer kaybı
• Aracı kullanamadığım süre için kira bedeli

Üçünü birden yazmak hiçbir şeye mal olmuyor; yazmamak ise iki kalemi kaybettiriyor.

Hangi şirkete başvurulacağını bildirim yazısında, karşı taraf sigortasızsa ne olacağını sigortasız yazısında bulabilirsin.

Sık sorulanlar