Beş dakikada doldurulan kâğıt, yıllarca etkiliyor

Anlaşmalı tutanak ne zaman kullanılır?

Son satır önemli: anlaşmalı tutanak adı üstünde anlaşma gerektiriyor. Karşı taraf kusuru kabul etmiyorsa ve sen de kabul etmiyorsan, kâğıdı zorlamak yerine resmî tutanak istemek daha doğru.

Kâğıdın kendisi hakkında da bir not: anlaşmalı tutanak formu, poliçenle birlikte verilir ve çoğu şirketin mobil uygulamasında dijital hâli bulunur. Araçta bir nüsha bulundurmak iyi bir alışkanlık; kaza anında kâğıt aramak, en kötü zamanda kaybedilen beş dakika oluyor.

Doldurmadan önce: üç dakikalık hazırlık

1. Güvenliği sağla. Araçları mümkünse trafiği aksatmayacak şekilde çek, reflektör koy.
2. Araçları çekmeden önce fotoğraf çek. Bu en kritik adım. Araçların kaza anındaki konumu, kusur tartışmasında en güçlü delil.
3. Çevreyi de çek. Trafik işaretleri, yol çizgileri, ışık durumu, görüş mesafesi, varsa fren izleri.
4. Tanık varsa iletişim bilgisini al.
5. Kamera var mı bak. Çevredeki işyerlerinin kamerası, sonradan talep edilebilecek bir delil.

Tutanakta doldurulacak bölümler

Taraf ve araç bilgileri

• Sürücü adı, TC kimlik numarası, ehliyet bilgileri
• Araç plakası, marka ve modeli
• Sigorta şirketi ve poliçe numarası — poliçeyi fotoğraflamak en pratiği
• Araç sahibinin bilgileri (sürücüden farklıysa)

Karşı tarafın poliçesini de fotoğrafla. Hasarı onun şirketine bildireceksen bu bilgiye ihtiyacın olacak.

Kroki

Kazayı şematik olarak çizdiğin bölüm. Basit tutmak yeterli ama şunlar mutlaka olmalı:

• Yolun yapısı — şerit sayısı, kavşak, dönüş, varsa orta refüj
• Araçların hareket yönü — oklarla
• Çarpışma noktası
• Trafik işaretleri ve ışıklar

Krokinin birebir ölçekli olması gerekmiyor; neyin nerede olduğunu göstermesi yeterli.

İşaretlenen kutular

Tutanakta, kaza anında ne yapıldığını gösteren kutular bulunur: şerit değiştiriyordu, geri geri gidiyordu, park hâlindeydi, kavşağa giriyordu gibi.

Bu kutular kusur oranının temelidir. Her birini okuyup işaretle; emin olmadığını boş bırak. Boş bırakılan bir kutu, yanlış işaretlenmiş bir kutudan her zaman iyidir.

Kutuların yanında bir de açıklama alanı bulunur. Kutuların anlatamadığı bir durum varsa — yol çalışması, görüşü kapatan bir araç, ani fren gerektiren bir engel — buraya kısa ve olgusal bir cümleyle yazmak işine yarar. Yorum değil gözlem yaz: "karşı taraf dikkatsizdi" değil, "karşı araç sol şeritten sağa geçerken temas oldu".

Sık yapılan beş hata

1. Kusuru sözle kabul edip tutanağa da yazdırmak

Kaza anında "kusur bende" demek doğal bir refleks olabilir ama hukuken ve teknik olarak kusur, tutanak ve delillere göre belirlenir. Kendi aleyhine bir beyan yazdırmadan önce soğukkanlı düşün.

2. Boş tutanak imzalamak

"Sen imzala, ben sonra doldururum" cümlesi hiçbir koşulda kabul edilmemeli. İmzaladığın kâğıdın tamamını önce oku.

3. Karşı tarafın poliçesini kontrol etmemek

Poliçenin geçerli olup olmadığını yerinde teyit et. Sigortasız bir araçla anlaşmalı tutanak doldurulamaz ve süreç tamamen değişir. Ayrıntısı karşı tarafın sigortası yoksa yazısında.

4. Yaralanmayı önemsememek

"Bir şeyim yok" denilen durumlarda, saatler sonra ortaya çıkan rahatsızlıklar olabiliyor. Yaralanma ihtimali varsa anlaşmalı tutanak değil resmî tutanak düzenlenmeli; aksi hâlde bedeni zarar talebi zorlaşır.

5. Tutanağın kendi nüshasını almamak

Tutanak iki nüsha düzenlenir. Kendi nüshanı al ve ayrılmadan önce fotoğrafını çek. Kâğıt kaybolabilir; fotoğraf kaybolmaz.

Bu beş hatanın ortak noktası şu: hepsi kaza anındaki telaşla yapılıyor ve sonradan düzeltilmesi çok zor. Tutanak imzalandıktan sonra içeriğini değiştirmek pratikte mümkün olmuyor; itiraz etmek gerekiyor ve o da ayrı bir süreç.

Pratik bir önlem var: tutanağı doldurmadan önce bir dakika durup fotoğraf çekmek. Araçların konumu, yol çizgileri ve işaretler, kutuları işaretlerken doğru hatırlamanı sağlıyor. Telaşla işaretlenen bir kutu, yıllarca sürecek bir kusur tartışmasının temeli olabiliyor.

Bir hata daha var ve listeye eklenmeyi hak ediyor: karşı tarafın anlattığını yazmak. Tutanakta senin beyanın senin cümlelerinle olmalı. Karşı tarafın dikte ettirdiği bir ifadeyi kendi bölümüne yazmak, sonradan aleyhine delil hâline gelebiliyor.

Resmî tutanak nasıl farklı işler?

Anlaşmalı tutanağın kullanılamadığı durumlarda kolluk çağrılır ve resmî kaza tespit tutanağı düzenlenir. İki kâğıt arasındaki fark yalnızca kimin doldurduğu değil:

Resmî tutanak düzenlendiğinde bir nüshasını almayı ya da nasıl temin edeceğini öğrenmeyi atlama; hasar dosyasında istenecek ilk belge o olacak. Alkol tespiti yapılan kazalarda tutanağın içeriği, teminat dışılık ve rücu açısından da belirleyici oluyor.

Tutanaktan sonra: ilk 48 saat

1. Hasarı bildir. Hangi şirkete bildireceğin kusur durumuna bağlı; ayrıntısı bildirim yazısında.
2. Fotoğrafları yedekle. Telefon kaybolabilir.
3. Kamera kaydı talebini geciktirme. İşyeri kameralarının kayıtları genellikle kısa sürede üzerine yazılır.
4. Tutanağı ve poliçeni birlikte sakla.

Kusursuz olduğun durumda izlenecek yolu kusursuzum yazısında, branşın tamamını trafik sayfasında bulabilirsin.

Sık sorulanlar