Soğutucu bozuldu: o kloz poliçende var mı?
Nakliyat poliçesi kloz üzerine kurulu bir ürün. Standart kurguda olmayan ama ek primle alınabilen teminatların listesi uzun.
Güncelleme: 22 Ekim 2026 Okuma süresi: 3 dakika Branş: Nakliyat
Kısa cevap
Nakliyat poliçesi, teminatı klozlarla kuran bir ürün. Standart kurgunun dışında kalan riskler ek primle teminata alınabiliyor.
Sık karşılaşılan ek teminatlar: savaş (deniz ve hava), grev ve terör, dönüş rizikosu, sergi, başlangıç ve bitiş sevkiyatları, olağandışı aktarmalar.
Soğuk zincir taşımalarında ayrı bir başlık var: frigorifik araçlarda arıza klozu.
Neden kloz yapısı?
Nakliyat, riskin her sevkiyatta değiştiği bir branş: güzergâh, taşıma şekli, malın niteliği, aktarma sayısı.
Bu yüzden teminat tek bir paket olarak değil, klozlarla kuruluyor. Poliçenin kapsamını anlamak için teminat tablosundan çok eklenen klozlara bakılıyor.
Pratik sonuç: iki nakliyat poliçesi aynı prime sahip olsa bile çok farklı şeyler satın alıyor olabiliyor.
Ek primle alınabilen başlıklar
| Teminat | Hangi durumda gerekli |
|---|---|
| Savaş (deniz ve hava) | Riskli bölgelerden geçen deniz ve hava taşımaları |
| Grev ve terör | Liman grevleri, güzergâhta siyasi risk |
| Dönüş rizikosu | Malın teslim edilemeyip geri dönmesi |
| Sergi | Malın fuar ya da sergide bulunduğu dönem |
| Başlangıç ve bitiş sevkiyatları | Ana taşımanın öncesi ve sonrasındaki hareketler |
| Olağandışı aktarmalar | Planlanmamış ya da alışılmadık aktarma noktaları |
| Frigorifik araçlarda arıza klozu | Soğuk zincir taşımaları |
| Denizde aktarma rizikoları | Gemiden gemiye aktarma yapılan taşımalar |
| Yükleme ve boşaltma rizikoları | Dar teminatla kurulan poliçelerde |
Son satır dikkat ister: dar teminatla kurulan poliçelerde yükleme ve boşaltma rizikoları ayrıca alınması gereken bir teminat olabiliyor — oysa hasarın önemli bir kısmı tam bu anlarda oluşuyor.
Frigorifik arıza klozu
Soğuk zincir taşımalarında en kritik ek teminat bu. Soğutma ünitesinin arızalanması, malın tamamını kullanılamaz hâle getirebiliyor.
Kloz genellikle bir süre eşiği taşıyor: arızanın belirli bir süreyi aşması hâlinde teminat devreye giriyor.
Kloz olmadan ne oluyor?
Soğutma arızasından doğan bozulma, standart kurguda teminat dışında kalabiliyor. Çünkü zarar bir dış etkiden değil, aracın kendi arızasından doğuyor.
Gıda, ilaç ve kimyasal taşımacılığında bu kloz poliçenin en belirleyici satırı. Yaptırırken açıkça sormak gerekiyor: arıza klozu var mı, eşik süresi ne?
Soğuk zincir dosyalarında bir kayıt daha işe yarıyor: veri kaydedici (data logger) çıktıları. Sıcaklığın hangi saatte yükseldiğini gösteren kayıt, dosyanın en güçlü belgesi.
Dönüş rizikosu ve sergi
İki teminat da malın beklenmeyen bir dönemde risk altında kalmasını konu alıyor.
- Dönüş rizikosu: mal teslim edilemediğinde geri dönüyor ve bu yolculuk standart kurguda kapsam dışı kalabiliyor.
- Sergi teminatı: mal fuarda ya da sergide bulunduğu dönemde taşıma hâlinde olmadığı için ayrı bir teminat gerekiyor.
İhracat yapan işletmeler için ilk madde gerçek bir risk: alıcının malı kabul etmemesi hâlinde mal, iki kez taşınıyor.
Başlangıç ve bitiş sevkiyatları
Bir sevkiyat çoğu zaman tek bir araçla tamamlanmıyor: fabrikadan limana, limandan gemiye, varış limanından depoya.
Standart kurgu ana taşımayı kapsarken öncesi ve sonrasındaki hareketler ayrı bir teminatın konusu olabiliyor.
Teminatın ne zaman başladığı ve bittiği, nakliyat poliçesinin en çok tartışma çıkaran konusu. Ayrıntısı teminat ne zaman başlar yazısında.
Diğer poliçelerle sıra ilişkisi
Nakliyat teminatı, başka poliçelerle sırayla çalışıyor. İki genel şart bu sırayı açıkça düzenliyor:
- Yangın poliçesi: yangın ile nakliyat poliçesinin birlikte uygulandığı hâllerde yangın sigortacısının sorumluluğu, nakliyat sigortacısının sorumluluğu sona erdikten sonra başlıyor.
- Montaj poliçesi: nakliyat sigortası varsa montaj teminatı, nakliyat teminatının bitmesiyle başlıyor.
Bu kurallar boşluk riskini gösteriyor: devir anı yazılı netleşmezse, hasarın hangi poliçenin kapsamında olduğu tartışmalı hâle geliyor.
Montaj tarafındaki geçiş montaj all risk yazısında.
Hangi klozlar senin için gerekli?
- Güzergâhı yaz. Hangi ülkeler, hangi limanlar, kaç aktarma?
- Taşıma şeklini belirle. Kara, deniz, hava, çoklu?
- Malın niteliğini değerlendir. Soğuk zincir, kırılgan, tehlikeli madde?
- Teslim şeklini kontrol et. Riskin hangi noktada sana geçtiği.
- Dönüş senaryosunu düşün. Mal kabul edilmezse ne olacak?
- Ana taşımanın öncesini ve sonrasını hesapla.
Dördüncü madde ticari sözleşmeyle ilgili: riskin hangi noktada devredildiği, poliçenin hangi dönemi kapsaması gerektiğini belirliyor.
Poliçeyi aldığında
Teminat tablosunu değil kloz listesini oku. Hangi klozlar ekli, hangileri yok?
Eksik bir kloz fark ettiğinde, sevkiyat başlamadan önce eklenmesi mümkün. Sevkiyat başladıktan sonra ise çoğu zaman geç kalınmış oluyor.
Ambalaj ve malın kendi ayıbı gibi yapısal istisnalar ise klozla çözülmüyor. Ayrıntısı ambalaj ve mal ayıbı yazısında.
Sık sorulanlar
Frigorifik arıza klozu nedir?
Soğutma ünitesinin arızalanmasından doğan zararları teminata alan bir ek kloz. Genellikle bir süre eşiği taşır ve soğuk zincir taşımalarında poliçenin en belirleyici satırıdır.
Grev ve terör nakliyatta standart teminatta mı?
Hayır. Grev ve terör, savaş riski gibi ek primle alınabilen teminatlar arasındadır.
Mal teslim edilmeyip geri döndü, kapsamda mı?
Dönüş rizikosu ayrı bir ek teminattır. Poliçede yazılı değilse dönüş yolculuğu kapsam dışında kalabilir.
Dar teminatta yükleme ve boşaltma kapsamda mı?
Dar teminatla kurulan poliçelerde yükleme ve boşaltma rizikoları ayrıca alınması gereken bir teminat olabilir.
Bu yazı neye dayanıyor
- Emtea Nakliyat Sigortası Genel Şartları ve poliçeye eklenen klozlar.
- Sigorta şirketlerinin emtia nakliyat bilgilendirme formları — ek primle teminata alınabilen haller olarak savaş (deniz ve hava), grev ve terör, dönüş rizikosu, sergi, başlangıç ve bitiş sevkiyatları, olağandışı aktarmalar, frigorifik araçlarda arıza klozu, denizde aktarma rizikoları ve dar teminatta yükleme ile boşaltma rizikoları sayılmıştır.
- Yangın Sigortası Genel Şartları B.6 ve Montaj Sigortaları Genel Şartları madde 4 — nakliyat poliçesiyle sıra ilişkisi.
- Yazı bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan poliçenin genel ve özel şartlarıdır. Hukuki danışmanlık vermiyoruz.
Sorunu kendi cümlenle yaz; blogun tamamında arar.
Hangi klozlar poliçende ekli?
Poliçeni ve güzergâhını gönder; eksik klozları birlikte çıkaralım.
Sorman ücretsiz. Poliçeni birlikte okuruz; gerekirse teklifleri yan yana koyup karşılaştırırız.