Yükü fatura bedeliyle mi sigortalatmalı?

Bedel ile değer aynı şey değil

Poliçe kurulurken belirlenen şey bedel; hasar anında karşılaştırma yapılan şey ise değer. İkisi arasındaki fark, ödemeyi doğrudan etkiliyor.

Eksik sigorta: en sık hata

Bedel, malın gerçek değerinin altında yazıldığında tazminat oransal olarak azaltılıyor.

Nakliyatta bu hatanın en yaygın sebebi şu: yükü yalnızca fatura bedeliyle sigortalatmak.

Oysa malın varış noktasındaki değeri faturadan yüksek oluyor. Araya giren kalemler:

• Navlun — taşıma bedeli,
• Sigorta primi,
• Gümrük vergileri ve masrafları,
• Yükleme, boşaltma ve elleçleme masrafları,
• Poliçede ayrıca kararlaştırılmışsa umulan kâr.

Aşkın sigorta: fazlası da işe yaramıyor

Ters durumda da avantaj doğmuyor. Bedel malın değerini aşarsa sigortacının sorumluluğu yine poliçe bedeliyle sınırlı kalıyor.

Buna karşılık bir hak var: aşan kısma ait prim geri istenebiliyor.

Pratik sonuç: bedeli yüksek yazdırmak güvence artırmıyor, yalnızca fazla prim ödetiyor. Doğru olan bedeli gerçeğe en yakın belirlemek.

Mutabakatlı değer: tartışmayı baştan bitiren yol

Değeri tartışmalı yükler için bir seçenek var: mutabakatlı değer. Taraflar değeri baştan belirliyor ve hasar anında bu değer esas alınıyor.

Hangi yüklerde anlamlı?

1. Piyasa fiyatı oynak mallar — emtia fiyatı kısa sürede değişenler,
2. Özel üretim ürünler — emsal fiyat bulunması zor olanlar,
3. Makine ve ekipman — ikinci el değeri tartışmalı olanlar,
4. Proje yükleri — bir bütünün parçası olanlar.

Dördüncü madde özellikle önemli: bir montaj projesinin parçası olan bir ekipmanın kaybı, kendi bedelinden çok daha büyük bir etki doğuruyor. Ama poliçe yalnızca kendi bedelini ödüyor; dolaylı zararlar nakliyat teminatının konusu değil.

Gecikme ve kâr kaybı tarafındaki ayrıntı bu yazıda.

Tam hasarda ödeme

Tam hasarda ödeme sigorta bedeli üzerinden yapılıyor. Bu, bedelin doğru belirlenmesinin en net karşılığı.

Kısmi hasarda ise zararın tespiti devreye giriyor ve eksik sigorta varsa oranlı indirim uygulanıyor.

Bu yüzden "nasılsa tam hasar olmaz" düşüncesiyle bedeli düşük tutmak iki kez zarar veriyor: kısmi hasarlarda oranlı indirim, tam hasarda eksik ödeme.

Sefer başına mı, dönem boyunca mı?

Nakliyat poliçeleri iki yapıda kurulabiliyor:

İkinci yapı düzenli sevkiyat yapan işletmeler için pratik. Ama bir yükümlülük getiriyor: sevkiyatların usulüne uygun bildirilmesi.

Bildirilmeyen bir sevkiyatın kapsamda olup olmadığı, poliçenin özel şartlarına bağlı. Bu yüzden bildirim düzeni, bedel kadar önemli bir konu.

Hasar anında

1. Beş iş günü içinde bildir. Gerekli belgelerle.
2. Taşıyıcıya karşı haklarını koru. Çekince ve tespit kayıtları.
3. Malın durumunu değiştirme. Tespit öncesi müdahale ödemeyi azaltabiliyor.
4. Eksper atama hakkını hatırla. Sigortalı da eksper atayabiliyor; ücret atayan tarafa ait.
5. Bedel ve değer karşılaştırmasını iste. Eksik sigorta uygulandıysa oranın nasıl bulunduğunu sor.

İkinci madde halefiyetle ilgili: sigortacı ödedikten sonra taşıyıcıya başvuruyor ve bunun için çekincelerin zamanında konulmuş olması gerekiyor.

Yük hasarının ilk adımları yük hasarlı geldi yazısında.

Bedeli doğru kurmanın yolu

1. Fatura bedeliyle başla. Taban bu.
2. Navlunu ekle. Taşıma bedeli.
3. Gümrük ve masrafları ekle. Varış noktasındaki maliyetler.
4. Umulan kârı değerlendir. Poliçede ayrıca kararlaştırılması gerekiyor.
5. Değeri tartışmalıysa mutabakatlı değer konuş.
6. Dönemsel yapıda bildirim düzenini kur.

Altı adımın tamamı sevkiyattan önce yapılabilir. Hasar gününde yapılamayan tek şey ise bedeli değiştirmek.

Sık sorulanlar