Ödeme yapıldı, sonra sana dönebilir
Deniz araçları zorunlu mali sorumluluk sigortasında rücu listesi uzun — ve maddelerin çoğu işletme yönetimiyle ilgili.
Güncelleme: 22 Ekim 2026 Okuma süresi: 3 dakika Branş: Tekne ve yat
Kısa cevap
Sigortacı zarar görene ödeme yapıp sonra sigortalıya dönebiliyor. Rücu listesinin çoğu maddesi işletme yönetimiyle ilgili: teknik şartlar, mürettebat yeterliliği, yükleme sınırı.
Öne çıkan hâller: aracın teknik şartları taşımaması ya da yeterli mürettebat olmaksızın sefer, kaptanın alkol veya uyuşturucu etkisi altında olması, yetkili otoritenin belirlediği sınırın üzerinde yükleme.
İşleten ya da malik değiştiğinde mevcut teminat prim alınmaksızın on güne kadar devam ediyor; yeni tarafın derhal sigorta yaptırması gerekiyor.
Rücu neden var?
Zorunlu sorumluluk sigortalarının mantığı zarar göreni korumak. Bu yüzden sigortacı, sigortalının kusuru ağır olsa bile ödeme yapıyor.
Ödedikten sonra ise genel şartlarda sayılan hâllerde sigortalıya dönebiliyor. Yolcu, tazmin ediliyor; maliyet sonunda kusurlu tarafta kalıyor.
Aynı mekanizma kara araçlarında da işliyor. Karşılaştırma için İMM'de rücu yazısı.
Rücu halleri
| Hâl | Konusu |
|---|---|
| Kasıt ve pervasız davranış | Sigortalının ya da sorumlu olduğu kişilerin |
| Kanuni yükümlülüklerin yerine getirilmemesi | Mevzuata aykırılık |
| Teknik şartları taşımayan araçla sefer | Araç uygunluğu |
| Yeterli mürettebat olmaksızın sefer | Personel yeterliliği |
| İlk yardım malzemesinin bulunmaması ya da erişilemez olması | Donanım |
| Yeterli kılavuz bulunmaması | Seyir güvenliği |
| Kaptanın uyuşturucu ya da alkol etkisi altında olması | Sürüş ehliyeti |
| Yetkili otoritenin belirlediği sınırın üzerinde yükleme | Kapasite aşımı |
| Sigortalının ya da adamlarının kusuruyla çalınma ve gasp | Koruma yükümlülüğü |
| Bildirim yapılmaması nedeniyle zararın artması | Hasar yönetimi |
Listeye bakınca görülen şey şu: maddelerin çoğu önlenebilir. Rücu riskini azaltmanın yolu poliçe değiştirmek değil, işletme düzenini kurmak.
Beşinci madde dikkat çekici
İlk yardım malzemesinin yalnızca bulunmaması değil, erişilemez olması da rücu sebebi olarak sayılmış.
Pratik anlamı: dolabın kilitli olması ya da malzemenin ulaşılmaz bir yerde durması yeterli sayılmıyor. Periyodik kontrol ve erişilebilirlik, basit ama belgelenmesi gereken bir konu.
Hasar anındaki yükümlülükler
- Gecikmeksizin bildir. Öğrenmeden itibaren on gün içinde; olay yurt dışında gerçekleşmişse yirmi gün.
- Sorumluluk kabul etme. Sigortacının yazılı onayı olmaksızın sorumluluk kabul edilemiyor ve ödeme yapılamıyor.
- Belgeleri topla. Resmî kaza raporu ya da eksper raporu, ölüm belgesi, veraset belgesi, mahkeme kararları, tıbbi raporlar.
- Dava bildirimini yap. Sigortacı, bildirimden itibaren beş gün içinde davayı üstlenip üstlenmeyeceğini bildiriyor.
İkinci madde sorumluluk sigortalarının temel kuralı. Kazadan sonra yolcuyla yapılan özel bir anlaşma, savunmanın zeminini daraltıyor ve rücu tartışması doğuruyor.
Son madde ise savunma teminatının işlemesini sağlıyor. Bildirim yapılmazsa sigortacı davayı üstlenemiyor ve süreler kaçıyor.
İşleten ya da malik değişirse
Genel şartlar burada diğer zorunlu sigortalardan farklı bir çözüm getiriyor.
- Yeni tarafın derhal sigorta yaptırması gerekiyor.
- Mevcut teminat, prim alınmaksızın on güne kadar devam ediyor.
İkinci madde bir köprü süre tanıyor. Ama bu sürenin kısa olduğunu not etmek gerekiyor: devir işlemleriyle birlikte poliçe işleminin de aynı dönemde tamamlanması gerekiyor.
Karşılaştırma için: trafik sigortasında benzer köprü süre 2026 değişikliğiyle kaldırıldı. Ayrıntısı araç satışında poliçe yazısında.
Prim ödenmedikçe teminat yok
Genel şartlar net: teminat, prim ödendiğinde başlıyor — taksitli ödemede ilk taksit dahil.
Zorunlu bir sigortada bu kural ağır sonuç doğuruyor: poliçe düzenlenmiş olsa bile prim ödenmemişse araç fiilen teminatsız oluyor.
Bir denetim mekanizması da var: poliçenin sona ermesi ilgili Bakanlığa bildiriliyor.
Beyan yükümlülüğü
Yanlış ya da eksik beyan, sigortacıya üç imkân veriyor: sözleşmeyi feshetmek, primi düzeltmek ya da tazminatı azaltmak.
Deniz araçlarında beyanın konusu geniş: aracın teknik özellikleri, yolcu kapasitesi, sefer bölgesi, mürettebat yapısı, faaliyet dönemi.
Bu kalemlerden biri değiştiğinde bildirim yapmak gerekiyor. Özellikle kapasite ve sefer bölgesi değişiklikleri riski doğrudan etkiliyor.
Sezon başında yapılacaklar
Teknik uygunluk belgeleri güncel mi? Mürettebat yeterlilikleri geçerli mi? İlk yardım malzemesi tam ve erişilebilir mi?
Yolcu kapasitesi poliçedekiyle aynı mı? Sefer bölgesi beyan edilenle uyumlu mu? Prim ödendi mi?
Zamanaşımı
Genel şartlar iki süre tanımlıyor: sözleşmeden doğan talepler alacağın muaccel olmasından itibaren iki yılda, her hâlde olaydan itibaren on yılda zamanaşımına uğruyor.
Bir de ceza kaydı var: fiil suç teşkil ediyor ve ceza mevzuatında daha uzun bir zamanaşımı öngörülmüşse, tazminat talepleri bakımından o süre uygulanıyor.
Zamanaşımı mekanizmasının branşlar arası karşılaştırması zamanaşımı süreleri yazısında.
Rücu riskini azaltmanın yolu
- Teknik uygunluğu belgele. Denetim ve bakım kayıtları.
- Mürettebat yeterliliklerini dosyala. Belgelerin geçerlilik tarihlerini takip et.
- Kapasiteyi aşma. Yolcu sayımını kayda geçir.
- İlk yardım malzemesini kontrol et. Tam ve erişilebilir.
- Alkol ve madde politikası uygula. Kaptan ve mürettebat için.
- Bildirimi geciktirme. Zararın artması ayrı bir rücu sebebi.
Altı maddenin tamamı bir denetim listesi hâline getirilebilir. Rücu yazısı geldikten sonra yapılacak savunmanın dayanağı da bu kayıtlar oluyor.
Rücu yazısı geldiğinde ilk adım gerekçeyi ve dayanak belgeleri yazılı istemek; ikinci adım talep edilen tutarın fiilen ödenen tutarla uyumunu kontrol etmek.
Sık sorulanlar
Hangi hâllerde sigortacı bana rücu edebilir?
Genel şartlar kasıt ve pervasız davranış, kanuni yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, teknik şartları taşımayan araçla ya da yeterli mürettebat olmaksızın sefer, ilk yardım malzemesinin bulunmaması veya erişilemez olması, yeterli kılavuz bulunmaması, kaptanın alkol veya uyuşturucu etkisi altında olması, sınırın üzerinde yükleme, kusurla çalınma ve gasp ile bildirim yapılmaması nedeniyle zararın artmasını sayar.
Kazadan sonra yolcuyla anlaşabilir miyim?
Sigortacının yazılı onayı olmaksızın sorumluluk kabul edilemez ve ödeme yapılamaz. Aksi hâlde savunma zemini daralır ve rücu tartışması doğar.
Aracı sattım, teminat ne olur?
Yeni tarafın derhal sigorta yaptırması gerekir. Genel şartlar, mevcut teminatın prim alınmaksızın on güne kadar devam ettiğini düzenler.
Kazayı kaç gün içinde bildirmeliyim?
Gecikmeksizin ve öğrenmeden itibaren on gün içinde; olay yurt dışında gerçekleşmişse yirmi gün içinde.
Bu yazı neye dayanıyor
- Deniz Araçları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (13/08/2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir) — bildirim ve sorumluluk kabulü yasağı B.1, belgeler B.3, dava bildirimi B.4, rücu halleri B.7, primin ödenmesi C.1, beyan yükümlülüğü C.2, poliçenin sona ermesinde Bakanlığa bildirim C.3, işleten ve malik değişikliği ile on günlük devam C.4, zamanaşımı C.7 maddelerinde düzenlenmiştir.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — sigorta sözleşmesi hükümleri.
- Yazı bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan poliçenin genel ve özel şartlarıdır. Hukuki danışmanlık vermiyoruz.
Sorunu kendi cümlenle yaz; blogun tamamında arar.
Rücu yazısı mı geldi?
Yazıyı ve poliçeni gönder; gerekçeyi ve dayanakları birlikte inceleyelim.
Sorman ücretsiz. Poliçeni birlikte okuruz; gerekirse teklifleri yan yana koyup karşılaştırırız.