Aracı sattın, poliçe hâlâ senin üstünde

Poliçe araca mı, kişiye mi bağlı?

İkisi birden — ve karışıklık buradan çıkıyor. Zorunlu trafik sigortası araç için düzenlenir; aracı kim kullanırsa kullansın üçüncü kişilere verdiği zarar teminat altındadır.

Ama poliçenin bir de sigortalısı var: aracın işleteni. Prim onun geçmişine göre hesaplanıyor, hasarsızlık basamağı onun üzerinde tutuluyor. Araç el değiştirdiğinde bu iki bağ aynı anda kopmuyor; tescil değişiyor ama poliçe kayıtta eski sigortalı adına durmaya devam ediyor.

Pratik sonuç şu: aracı sattıktan sonra hiçbir şey yapmazsan, sistemde hâlâ o aracın sigortalısı olarak sen görünüyorsun.

Bu ikiliğin bir sonucu daha var: araç satıldıktan sonra poliçe ile tescil kaydı birbirinden ayrı düşüyor. Tescilde yeni sahip görünürken poliçede eski sigortalı duruyor. Sistemler bu uyumsuzluğu kendiliğinden düzeltmiyor; düzeltme işlemini taraflardan birinin yapması gerekiyor.

İki yol: devir mi, iptal mi?

Çoğu durumda iptal daha mantıklı çıkıyor, çünkü hem prim iadesi alıyorsun hem basamağını kendinde tutuyorsun. Devir, alıcının poliçe yaptırmak istemediği ve senin de yeni araç almayacağın dar bir senaryoda anlamlı.

Devir seçeneğinde dikkat edilecek bir nokta daha var: basamak da alıcıya geçiyor. Yıllarca hasarsız kalarak biriktirdiğin indirim, poliçeyle birlikte onun oluyor. Bu yüzden devir, çoğu zaman satıcının değil alıcının işine yarayan bir seçenek.

Üçüncü seçenek: poliçeyi yeni araca aktarmak

Az bilinen ama en kullanışlı yol bu. Aracı sattıktan sonra kısa süre içinde yeni bir araç alacaksan, poliçeyi iptal etmek yerine yeni araca aktarmayı sorabilirsin.

• Araç grubu aynıysa — binekten binek — çoğu zaman mümkün.
• Prim farkı doğarsa zeyilname ile hesaplanır; yeni araç daha düşük riskliyse iade de çıkabilir.
• Basamağın kesintisiz devam eder; aradaki boşluk riski ortadan kalkar.
• Araç grubu değişiyorsa — binekten ticariye ya da motosiklete — değerlendirme farklılaşabilir.

Bu yolun en büyük avantajı, aradaki poliçesiz dönemi hiç oluşturmaması. Araç satıp bir süre araçsız kalmak, hasarsızlık geçmişini riske atan durumların başında geliyor.

Prim farkı konusunda bir not: yeni araç daha yüksek riskli bir gruptaysa ek prim doğuyor, daha düşük riskliyse iade çıkabiliyor. Hesap kalan gün sayısına orantılı yapılıyor, yani yılın başında ya da sonunda olman sonucu değiştiriyor.

İşlem yapılmazsa ne olabilir?

Tersi de mümkün: alıcı kendi adına yeni bir poliçe yaptırırsa aynı araç için iki poliçe olabiliyor. Bu durumda gereksiz prim ödemiş oluyorsun ve iptal işlemini geriye dönük yaptırmak ek uğraş gerektiriyor.

Bir ihtimali daha konuşalım: alıcı aracı adına tescil ettirmezse ne olur? Noter satışı yapılmış ama tescil güncellenmemişse, kayıtlarda araç hâlâ senin üzerinde görünebiliyor. Bu durumda yalnızca poliçe değil trafik cezaları ve vergi yükümlülükleri de sana yansıyabiliyor. Satıştan birkaç gün sonra tescilin değiştiğini kontrol etmek bu yüzden iyi bir alışkanlık.

Satıştan sonra yapılacaklar: sıra

1. Noter satış belgesini al. Poliçe işlemi için gereken temel belge bu.
2. Acenteni ara ve kararını söyle: devir mi, iptal mi, yeni araca aktarma mı?
3. İşlemin tamamlandığını teyit et. İptal belgesini ya da zeyilnameyi eline al; "hallettik" cevabıyla yetinme.
4. Prim iadesi varsa takip et. Hesabına geçtiğini gör.
5. Kasko ve varsa İMM için de aynı işlemi yap. Trafik poliçesini iptal ettirip kaskoyu unutmak sık yapılan bir hata.

Beşinci madde özellikle önemli: iki poliçe ayrı sözleşmeler ve biri için yapılan işlem diğerini kapsamıyor. Kasko poliçende dain-i mürtehin şerhi varsa, banka onayı da gerekebiliyor.

Araç alan taraftaysan

Madalyonun diğer yüzü. İkinci elden araç aldıysan, poliçe konusunda yapılacak iki kontrol var ve ikisi de aynı gün yapılmalı:

1. Aracın poliçesi var mı, geçerli mi? Plakayla sorgulat. Önceki sahibin poliçesi devredilmediyse araç poliçesiz sayılır.
2. Kendi poliçeni yaptır. Devir almadıysan yeni poliçe gerekiyor; aracı teslim aldığın gün yürürlükte olmalı.

"Satıcı sigortası var dedi" cümlesi yeterli değil. Poliçe geçerli olsa bile devredilmediyse sigortalı hâlâ o kişi ve kaza hâlinde süreç karmaşıklaşıyor. Aracı poliçesiz kullanmak ise bütün riski üstlenmek demek.

Basamağını korumanın üç kuralı

1. Satmadan önce planını söyle. Yeni araç alma takvimini acentene bildirirsen devir-iptal-aktarma kararını birlikte verebilirsiniz.
2. Araçsız dönemi kısa tut. Aralık uzadıkça hasarsızlık geçmişinin geçerliliğini yitirme ihtimali artıyor.
3. Yeni poliçede basamağını teyit et. Aktarıldığını kendi gözünle gör; teklif aşamasında öğrenmek poliçe çıktıktan sonra şaşırmaktan iyi.

Basamağın işleyişini basamak yazısında, poliçenin kapsamını zorunlu trafik yazısında bulabilirsin.

Sık sorulanlar