Yolcu taşıyan deniz aracı: zorunlu poliçe

Hangi poliçe neyi yapıyor?

Üçüncü satır bu yazının konusu ve diğerlerinin yerine geçmiyor. Yolcu taşımacılığı yapan bir işletme için teknenin kendi hasarı hâlâ kaskonun işi.

Tekne kasko ile sorumluluk ayrımı bu yazıda.

Kapsam

Genel şartlar kapsamı tanımlıyor: işletenin ya da donatanın, poliçede belirtilen araçla yolculara ve üçüncü kişilere verilen bedeni ve maddi zararlardan doğan sorumluluğu.

Teminat, amaçlanan kullanım sırasında meydana gelen kazalarda — duruşlar dahil — işliyor ve sabit ya da yüzen cisimlerle çarpma ve çatma da kapsamda.

Bir şart var: işletenin yolcu taşıma yetki belgesi bulunması gerekiyor.

Poliçe ayrıca bir hizmet de sağlıyor: sigortalının haksız taleplere karşı savunulması.

Teminat türleri

1. Ölüm: destekten yoksun kalanlara tazminat.
2. Sakatlık: tedavi bittikten ve sakatlık kesinleştikten sonra belirleniyor.
3. Tedavi giderleri: ilk yardım, muayene, hastane ve ayakta tedavi ile bağlantılı masraflar.
4. Maddi zararlar: yolcu bagajı ve araçları, üçüncü kişilerin malları, üçüncü şahıs sorumluluğu, kirlilik ve enkaz kaldırma.

Dördüncü maddedeki son iki kalem bu poliçeyi ayırt eden yanı. Deniz kazalarında kirlilik ve enkaz kaldırma, zararın en büyük kalemleri olabiliyor.

Genel şartlar ayrıca bir indirim kuralı koyuyor: tazminat, zarar görenin kendi kusuru oranında azaltılabiliyor. Yolcuların taşıma kurallarına uyma yükümlülüğü de düzenlenmiş durumda.

Teminat dışında kalan haller

• Sigortalının ve sigorta ettirenin talepleri,
• Mürettebat, sigortalının sorumlu olduğu kişiler ve kaçak yolcuların talepleri,
• Savaş ve iç karışıklık, nükleer, biyolojik ve kimyasal riskler,
• Grev, kargaşa ve kavga,
• Terör ve sabotaj ile failleri ve terör için kullanılan araca bilerek binenlerin talepleri,
• Kurtarma dışında kendini bilerek ciddi tehlikeye atan yolcular,
• Kaçınılmaz doğa olayları,
• Üçüncü kişinin kasten verdiği zarar,
• Korsanlık ve adam kaçırma,
• Dolaylı zararlar,
• Yolcunun intiharı,
• Refakatçi gerektiren yalnız yolcular ile refakatçilerin kusurundan doğan zararlar.

Coğrafi sınır: geniş

Genel şartlar coğrafyayı cömert tanımlıyor: Türk limanları arasında ve Türk limanları ile yabancı limanlar arasında yolcu taşımacılığı kapsamda.

Bir ayrıntı daha var: onarımlı ya da onarımsız bağlı duran araçlar için de teminat işliyor.

Bu, sezon dışı dönemler için önemli. Bağlı duran bir araç yolcu taşımıyor olsa bile sorumluluk doğurabiliyor.

Karada bekleyen tekneler için benzer soru bu yazıda.

Bildirim ve ödeme takvimi

Son satır önemli bir hak: haklı bir sebep olmaksızın geciken ödemede kanuni temerrüt faizi işliyor ve bu faiz poliçe limitine dahil edilmiyor.

Bir başka önemli kural: zarar görenler doğrudan sigortacıya başvurabiliyor. Buna karşılık sigortalı, sigortacının yazılı onayı olmaksızın sorumluluk kabul edemiyor ve ödeme yapamıyor.

Limit aşımında ne oluyor?

Deniz kazalarında çok sayıda hak sahibi olabiliyor. Genel şartlar bunu düzenliyor: talepler poliçe limitini aşarsa her hak sahibinin payı oranlı olarak indiriliyor.

Bir koruma da var: iyi niyetle bir hak sahibine payından fazla ödeyen sigortacı, diğer hak sahiplerine karşı ödediği tutar kadar ibra edilmiş sayılıyor.

Pratik sonuç: limit seçimi, yolcu kapasitesiyle birlikte düşünülmesi gereken bir karar.

Ceza yargılaması

Genel şartlar sınırı net çiziyor: ceza savunma masrafları yalnızca sigortacının seçtiği avukatla ve sanığın rızasıyla karşılanıyor.

Ceza masrafları ve para cezaları teminat dışında.

Bu, bütün sorumluluk sigortalarında işleyen ayrımın deniz tarafındaki karşılığı: poliçe hukuki sorumluluğu konu alıyor, cezai sorumluluğu değil.

Prim ve beyan

• Prim ödenmedikçe teminat başlamıyor — taksitli ödemede ilk taksit dahil.
• Beyan yükümlülüğü işliyor; yanlış beyan sigortacıya fesih, prim düzeltme ya da tazminatı azaltma hakkı veriyor.
• Poliçenin sona ermesi ilgili Bakanlığa bildiriliyor.

Üçüncü madde zorunlu sigortaların denetim yapısının bir parçası: teminatsız kalan bir aracın yolcu taşımaya devam etmesi engellenmeye çalışılıyor.

Sık sorulanlar