Çarptığın tekne senin poliçende değil

Hangi hasar hangi poliçeden?

Son satır önemli: batan bir teknenin enkazı, seyre ya da limana engel oluyorsa kaldırılması istenebilir ve bu masraf tekne değerinden bağımsız olarak ortaya çıkar.

Bu ayrımın en pratik özeti şu: tekne kasko kendi teknene, sorumluluk teminatı başkasına verdiğin zarara bakıyor. Karadaki karşılığıyla düşünmek kolaylaştırıyor: tekne kasko kasko gibi, sorumluluk teminatı trafik sigortası gibi çalışıyor. Fark şu ki denizde sorumluluk teminatı zorunlu değil — eklenmezse yok.

Sorumluluk teminatı neleri kapsar?

• Başka deniz araçlarına verilen zarar — çatışma sorumluluğu.
• Sabit tesislere verilen zarar — iskele, şamandıra, marina ekipmanı.
• Üçüncü kişilerin bedeni zararları — misafir, yüzücü, başka teknedeki kişiler.
• Mürettebat sorumluluğu — çalışanın iş kazası.
• Çevre kirliliği — yakıt ve atık sızıntısının temizlik masrafları.
• Enkaz kaldırma — batan teknenin kaldırılması.

Bu kalemlerin hangilerinin poliçende bulunduğu ve limitlerinin ne olduğu, poliçeden poliçeye belirgin şekilde değişir. Tek bir "sorumluluk teminatı var" ifadesi yeterli bilgi vermiyor.

Marinanın sigortası konusunda sık yaşanan yanılgıyı netleştirelim: marina kendi kusurundan doğan zararlardan sorumlu ve kendi sorumluluk poliçesi bunu karşılar. Ama senin teknenin başka bir tekneye verdiği zarar marinanın kusuru değil; o zarar senin sorumluluk teminatının konusu. İkisi farklı poliçeler ve biri diğerinin yerine geçmiyor.

Yolcu ve misafir sorumluluğu

Özel teknelerde misafir taşımak olağan. Ama güvertede meydana gelen bir yaralanma, tekne sahibinin sorumluluğunu doğurabilir.

Ticari kullanımda — kiralama, günübirlik tur — bu sorumluluk çok daha belirgin hâle gelir ve ayrı bir yolcu sorumluluk teminatı gerektirir. Özel kullanım beyanıyla düzenlenmiş bir poliçe, ticari faaliyetteki yolcu zararını karşılamayabilir.

Misafir sorumluluğunda bir ayrıntı: bu kalem ferdi kaza teminatından farklı. Ferdi kaza, teknedeki kişilere kusurdan bağımsız olarak belirlenmiş bir tutar öder. Sorumluluk teminatı ise senin kusurunla doğan zararı karşılar ve tutarı zararın büyüklüğüne göre belirlenir. Misafir taşıyan tekneler için ikisi birlikte konuşuluyor.

Çevre kirliliği: en sessiz ve en büyük kalem

Denizde yakıt ya da atık sızıntısının sonucu iki yönlü: idari yaptırım ve temizlik masrafı. Temizlik masrafı, sızıntının büyüklüğüne ve bulunduğun bölgeye göre teknenin değerinin çok üstüne çıkabilir.

Bu kalemin poliçende bulunup bulunmadığını ve limitini kontrol et. Tekne kasko bu masrafı karşılamaz — sorumluluk teminatının konusudur.

Çevre kirliliği kaleminin bir özelliği daha var: temizlik masrafı zararın kendisinden büyük olabiliyor. Sızan yakıtın miktarı az olsa bile yayıldığı alanın temizlenmesi, bariyer kurulması ve atık bertarafı ayrı ayrı masraf kalemleri. Bu yüzden limit seçilirken yakıt kapasitesi tek başına değil, bulunduğun suların hassasiyeti de düşünülüyor.

Sorumluluk limiti nasıl seçilir?

Tekne kaskonun limiti belli: teknenin değeri. Sorumluluk tarafında ise böyle doğal bir tavan yok, o yüzden limit kararı başka ölçütlere dayanır.

• Bulunduğun marina ve çevresindeki tekne değerleri. Pahalı teknelerin bağlandığı bir marinada manevra riski daha pahalı.
• Misafir taşıyıp taşımadığın. Bedeni zarar, maddi zarardan çok daha yüksek tazminat doğurabilir.
• Seyir bölgen. Yoğun trafikli boğaz ve koylarda çatışma riski artar.
• Yakıt kapasiten. Çevre kirliliği riskinin büyüklüğü buna bağlı.

Pratik kural: sorumluluk limitini teknenin değerine göre değil, verebileceğin zarara göre seç. Küçük bir teknenin de büyük bir sorumluluk doğurabileceğini unutma.

Pratik bir ölçüt: sorumluluk limitini belirlerken yanındaki en pahalı tekneye bak. Marinada bağlıyken senin teknenden kaynaklanan bir yangın komşu tekneleri etkileyebilir ve o teknelerin değeri senin teknenin değeriyle ilgisiz. Limitin teknenin değerine göre değil, çevrendeki riske göre seçilmesinin sebebi bu.

Sorumluluk hasarında ilk üç iş

1. Karşı tarafla anlaşma yapma. Kusuru kabul eden bir beyan ya da ödeme taahhüdü, sigortacının savunma hakkını etkileyebilir. Önce şirketi ara.
2. Olayı belgele. Fotoğraf, varsa tanık bilgisi, marina ya da liman kayıtları.
3. Derhal bildir. Sorumluluk dosyalarında erken bildirim, savunma sürecinin kurulması açısından kritik.

Birinci maddeyi vurgulamak gerekiyor: denizde de karadaki kural geçerli — kusuru kabul etmek sigortacının işi. Olay anında yapılan sözlü bir kabul, sonradan kusur değerlendirmesini zorlaştırıyor. Yapılacak şey olayı belgelemek ve bildirmek; kusuru tartışmak değil.

Teminatı kurarken sorulacak beş soru

1. Sorumluluk teminatı poliçede var mı, ayrı mı alınmalı?
2. Limiti ne kadar? Tekne değerinden bağımsız düşünülmeli; sorumluluk zararı teknenin değeriyle sınırlı değil.
3. Çevre kirliliği ve enkaz kaldırma dahil mi?
4. Misafir ve mürettebat kapsamda mı?
5. Ticari kullanım varsa beyan edildi mi?

Tekne poliçesinin tamamını tekne sigortası yazısında, branş sayfasını burada bulabilirsin.

Sık sorulanlar