Plaka yabancı, süreç yine işliyor

Yabancı araç Türkiye'de sigortasız olabilir mi?

Kural olarak hayır. Türkiye'ye araçla giriş yapan bir sürücünün, burada doğacak sorumluluğu için bir güvencesinin bulunması gerekiyor. İki yoldan biriyle sağlanıyor:

• Yeşil Kart. Ülkesinde düzenlenmiş uluslararası belge; Türkiye kapsamdaysa burada da geçerli.
• Sınırda yaptırılan sigorta. Yeşil Kart'ı olmayan ya da Türkiye'yi kapsamayan araçlar için sınır kapılarında düzenlenebiliyor.

Pratikte ise istisnalar oluyor: belge süresi dolmuş olabiliyor, kapsam Türkiye'yi içermiyor olabiliyor ya da hiç yaptırılmamış olabiliyor. Bu yüzden olay yerinde yapılan kontrol belirleyici.

Bir ayrımı bilmek gerekiyor: Türkiye'yi kapsayan bir Yeşil Kart ile sınırda yaptırılan sigorta aynı işlevi görüyor ama farklı belgeler. Hangisi olduğunu belgenin üzerinden anlayabilirsin; ikisi de yoksa durum değişiyor.

Olay yerinde: beş dakikalık iş

1. Sigorta belgesini iste ve fotoğrafla. Yeşil Kart ya da sınır sigortası poliçesi. En kritik adım bu.
2. Plakayı, ruhsatı ve sürücü belgesini fotoğrafla.
3. Kolluğu çağır. Yabancı plakalı araçlarda resmî tutanak neredeyse her zaman gerekli.
4. Araçların konumunu ve hasarı çek. Araçlar hareket ettirilmeden önce.
5. Tanık varsa bilgisini al. Karşı taraf ülkeden ayrılırsa tanık beyanı değer kazanıyor.

Üçüncü maddeyi vurgulamak gerekiyor: yabancı plakalı araçlarda anlaşmalı tutanak genellikle yetersiz kalıyor. Tarafların kimliğinin, belgelerinin ve sigorta durumunun doğrulanması gerekiyor; bunu ancak kolluk yapabiliyor. Kolluğu çağırmak burada bir tercih değil, pratikte zorunluluk.

Yeşil Kart varsa süreç nasıl işliyor?

Yeşil Kart sisteminin işleyişi bu noktada devreye giriyor: her üye ülkede bir muhatap büro bulunuyor ve yabancı araçların yol açtığı zararlarda talepler bu büro üzerinden yürütülüyor.

Senin açından bu, dosyanın yabancı bir şirketle değil Türkiye'deki bir muhatapla yürütülebileceği anlamına geliyor. Süreç normal bir hasar dosyasına benzer şekilde ilerliyor: bildirim, belge, eksper tespiti, ödeme.

Süreler ise genellikle daha uzun oluyor, çünkü yurt dışındaki şirketle yazışma gerekiyor. Beklentiyi buna göre kurmak gerekiyor.

Süreç uzadığı için bir noktayı baştan bilmekte fayda var: yurt dışındaki şirketle yazışma ve belge çevirisi gerekebiliyor. Bu, aracın onarımını beklemek anlamına gelebiliyor. Acelen varsa kaskonu kullanıp talebi sürdürmek daha pratik bir yol oluyor.

Belge yoksa ya da geçersizse

İkinci satır en zorlu olanı: yabancı bir kişiye karşı Türkiye'de dava açmak ve kararı tahsil etmek pratikte çok güç. Bu yüzden kaskonun değeri yabancı plakalı araç trafiğinin yoğun olduğu bölgelerde ayrıca artıyor.

Güvence Hesabı'nın kapsamı ve başvuru süreci için karşı tarafın sigortası yoksa yazısına bakabilirsin.

Güvence Hesabı'nın burada da aynı sınırı var: araç hasarını karşılamıyor. Yabancı plakalı aracın sigortasız olduğu dosyalarda, kaskosu olmayan sürücüler için araç hasarı tarafında pratik bir çözüm kalmıyor. Bu, sınır bölgelerinde kaskonun değerini belirgin şekilde artıran bir gerçek.

Sen kusurluysan

Madalyonun diğer yüzü. Yabancı plakalı bir araca sen zarar verdiysen süreç senin poliçen üzerinden işliyor:

• Kendi trafik poliçen karşı tarafın zararını limite kadar karşılıyor.
• Limit yetmezse İMM devreye giriyor; o da yoksa kalan şahsi borcun oluyor.
• Değerleme farklı olabiliyor: yabancı plakalı araçların onarım ve parça maliyetleri yüksek çıkabiliyor.
• Süreç uzayabiliyor ve yazışma yurt dışına taşınabiliyor.

Üçüncü madde İMM'nin önemini artıran bir unsur. Türkiye'de yaygın olmayan bir modele verilen zarar, maddi limiti beklediğinden hızlı tüketebiliyor. Ayrıntısı limit yetmezse yazısında.

Dördüncü maddeye bir ekleme: yabancı plakalı araçlarda onarım maliyetinin yüksek çıkmasının bir sebebi de parça temini. Türkiye'de yaygın olmayan bir modelin parçası ithal edilmek zorunda kalabiliyor ve bu hem maliyeti hem süreyi artırıyor. İMM limitini belirlerken bu ihtimali de hesaba katmak gerekiyor.

Hasar bildirimi: nereye?

1. Kendi şirketine bildir. Kaskonu kullanacaksan ya da kusur paylaşımlıysa.
2. Belgeleri eksiksiz ilet. Resmî tutanak, karşı tarafın sigorta belgesi fotoğrafı, plaka ve ruhsat görüntüleri.
3. Yeşil Kart bilgisini mutlaka ekle. Dosyanın hangi yoldan yürüyeceğini bu bilgi belirliyor.
4. Süreç uzayacaksa bunu baştan öğren ve aracının onarımı için bir plan yap.

Dördüncü madde pratik bir öneri: süreç uzuyorsa ve aracına ihtiyacın varsa, kaskonu kullanıp sonra talebi sürdürmek mantıklı olabiliyor. Kaskoyu kullanmak, karşı taraftan talep hakkını ortadan kaldırmıyor.

Sınır bölgelerinde yaşıyorsan

Yabancı plakalı araç yoğunluğunun yüksek olduğu bölgelerde poliçe kurgusunu bu riski hesaba katarak yapmak mantıklı:

• Kasko — tahsil riski yüksek olduğu için en doğrudan koruma.
• İMM — yabancı araçlara verilen zararın maliyeti yüksek olabiliyor.
• Araç içi kamera — kusur tartışmasında ve karşı taraf ayrıldıktan sonra belirleyici olabiliyor.
• Ferdi kaza — kendi bedensel zararın için; süreç uzadığında işine yarıyor.

Branşın tamamını trafik sayfasında, yurt dışına çıkarken gerekenleri Yeşil Kart yazısında bulabilirsin.

Sık sorulanlar