Poliçeyi bırakınca geçmiş de bırakılmıyor

Soru neden tek cevaplı değil?

Mesleki sorumlulukta iki ayrı an var: hatanın yapıldığı an ve talebin geldiği an. Poliçeler bu anlardan birini ya da ikisini birden sahipleniyor. "Yenilemezsem ne olur" sorusunun cevabı, poliçenin hangisini saydığında saklı.

Bu ayrımın kendisi talep esaslı ne demek yazısının konusu. Burada doğrudan sonuçlarına bakıyoruz.

Talep esaslı poliçede yenilememenin anlamı

Burada sezgiye aykırı bir durum var. Yıllarca prim ödemiş olmak, geçmiş yılların işlerini korumuyor. Çünkü her poliçe yalnızca kendi süresinde gelen talebi sahipleniyor; geçmiş yılların poliçeleri çoktan kapanmış durumda.

Yani on yıl kesintisiz poliçe yaptıran bir meslek mensubu, on birinci yıl yenilemediğinde on yılın işini birden korumasız bırakabiliyor. Bu branşta en pahalı karar genellikle bu.

Olay esaslı poliçede durum

Olay esaslı kurguda yenilememek geçmişi silmiyor. Poliçe, yürürlükte olduğu dönemde yapılan işleri sahiplenmiş durumda ve bu sahiplenme poliçe bittikten sonra da sürüyor.

Genel şartların B.1 maddesi, sözleşme süresi içindeki işten doğan zararın sözleşmenin bitiminden itibaren iki yıl içinde ortaya çıkmasını da riziko kapsamında sayıyor. Mali müşavir klozunda bu süre beş yıl. Ayrıntısı uzatılmış bildirim süresi yazısında.

Burada da bir sınır var: ödeme, olayın olduğu yılın poliçesindeki teminat üzerinden yapılıyor. Yıllar önce düşük tutulmuş bir teminat bugünkü bir talebi karşılamaya yetmeyebiliyor.

Emeklilik ve meslek değişikliği

Mesleği bırakmak, sorumluluğu bırakmak değil. Geçmişte yapılan işler yerinde duruyor ve zararları sonradan görünebiliyor. Hekimlerin zorunlu poliçesinde bu durum açıkça düzenlenmiş: mesleki faaliyet sona erdiğinde son sözleşme döneminden doğan talepler iki yıl daha teminat altında.

Diğer mesleklerde böyle bir otomatik hüküm bulunmuyor. Talep esaslı bir poliçeyle mesleği bırakanın konuşması gereken şey, poliçenin bir süre daha sürdürülmesi ya da özel şartla bir kuyruk teminatı eklenmesi.

Poliçesizken talep gelirse ne oluyor?

Teminat yoksa talep ortadan kalkmıyor; yalnızca arkanda duran taraf değişiyor. Tazminat talebi doğrudan sana yöneliyor ve iki kalem birden senin üstünde kalıyor: tazminatın kendisi ve sürecin masrafı.

İkincisi çoğu zaman hafife alınıyor. Mesleki sorumluluk dosyaları uzun sürüyor, bilirkişi gerektiriyor ve sonuçta haklı çıksan bile savunmanın bir maliyeti oluyor. Poliçe varken bu kalem — kararlaştırılmışsa — teminatın içinden karşılanıyor.

Ayrıca meslek örgütüne yapılan şikâyet, disiplin süreci ve varsa ceza soruşturması ayrı ayrı yürüyor. Genel şartlar A.4.3 ile ceza takibatı giderlerini ve para cezalarını aksine sözleşme yoksa dışarıda tutuyor; yani poliçe her kapıyı açmıyor. Ama tazminat tarafında arkanda durup durmaması tamamen bu zincire bağlı.

Şirket değiştirmek yenilememek değildir — ama olabilir

Poliçeyi başka bir şirketten yaptırmak, zinciri kendiliğinden sürdürmüyor. Belirleyici olan yeni poliçenin geriye dönük tarihi. Bu tarih eski poliçenin başlangıcına çekilmişse zincir sürüyor; bugünden başlatılmışsa pratikte ara verilmiş gibi oluyor.

Teklif karşılaştırırken prim farkından önce bu satıra bakmak gerekiyor. Ayrıntısı geriye dönük tarih yazısında.

Üç çıkış, üç farklı sonuç

Poliçeden ayrılmanın tek bir şekli yok ve üçü aynı sonucu vermiyor:

Üç satırın ortak noktası şu: hepsinde konuşulacak an poliçe hâlâ yürürlükteyken. Sonrasında seçenekler daralıyor ve bazıları tamamen kapanıyor.

Dört kontrol

1. Poliçen hangi esasa göre kurulu?
2. Yenilememe ya da ara verme ihtimalin varsa, o dönemde yapılan işlerin akıbeti konuşuldu mu?
3. Şirket değiştiriyorsan geriye dönük tarih korunuyor mu?
4. Mesleği bırakma planın varsa son poliçe yürürlükteyken kuyruk konusu açıldı mı?

Mesleğine göre ayrıntıları avukat, mali müşavir, mühendis ve mimar ve sigorta acentesi sayfalarında bulabilirsin.

Sık sorulanlar