Motosikletçinin asıl riski karşı taraf değil

Risk dengesi neden ters?

Otomobilde kaza olduğunda sürücü metal bir kabinin içinde, emniyet kemeri ve hava yastıklarıyla korunuyor. Motosiklette böyle bir katman yok; sürücü doğrudan temas ediyor.

Bunun sigortacılık açısından sonucu şu: motosikletin başkasına verdiği zarar genellikle sınırlı kalırken, sürücünün kendi gördüğü zarar çok daha ağır olabiliyor. Kırık, kalıcı sakatlık ve uzun tedavi süreçleri motosiklet kazalarında belirgin şekilde daha sık.

Zorunlu trafik sigortası ise tam tersini karşılıyor: verdiğin zararı ödüyor, kendi zararını ödemiyor. Motosiklet sahibi için poliçe kurgusunun diğer araçlardan farklı düşünülmesi gerekmesinin sebebi bu.

Bir ayrım daha: motosiklette kaskonun değeri de farklı işliyor. Otomobilde kasko çoğu zaman en büyük mali korumayı sağlarken, motosiklette aracın değeri sınırlı olduğu için kaskodan beklenen fayda da sınırlı kalıyor. Buna karşılık sürücünün bedensel riski otomobildekinden kat kat yüksek.

Sürücü kapsamda değil

Genel şartların A.3 maddesi teminatı üçüncü şahısların sigortalıdan talep edebilecekleri tazminatlarla sınırlıyor. Kazaya sebep olan sürücü, kendi poliçesine göre üçüncü şahıs sayılmıyor.

Motosiklette bu boşluk otomobildekinden çok daha ağır hissediliyor, çünkü sürücünün yaralanma olasılığı yüksek. "Sigortam var" diyen bir motosikletlinin, kendi yaralanmasında elinde hiçbir teminat olmayabiliyor.

İkinci satır önemli: motosiklette arkada taşınan kişi üçüncü şahıs sayılıyor ve bedeni zararı poliçeden karşılanıyor. Ayrıntısı üçüncü şahıs yazısında.

Bu tablonun bir sonucu daha var: motosiklette yolcu taşımak ek bir sorumluluk doğuruyor. Arkadaki kişi üçüncü şahıs olduğu için, onun bedensel zararı senin poliçenden karşılanıyor ve bu, bedeni limitin kullanılması anlamına geliyor. Düzenli olarak yolcu taşıyorsan İMM limitini bu gözle değerlendirmek gerekiyor.

Boşluğu kapatan teminat: ferdi kaza

Motosiklet sahibi için en önemli satır bu. Ferdi kaza teminatı, kusurdan bağımsız olarak ölüm ve sürekli sakatlık hâlinde poliçede yazan tutarı ödüyor.

• Kusur şartı yok — kendi kusurunla düşsen bile çalışıyor.
• Diğer taleplere engel değil — karşı taraf kusurluysa onun poliçesinden de talep edebilirsin; can sigortalarında zararın bir kez tazmin edilmesi kuralı işlemiyor.
• Primi düşük kalıyor — verdiği güvenceye oranla maliyeti sınırlı.
• Teminat tutarını sen seçiyorsun; düşük bir tutar ağır bir sakatlıkta anlamsız kalabiliyor.

İkinci madde çok karışıyor ama motosikletlinin lehine: ferdi kazadan aldığın ödeme, kusurlu taraftan talep etme hakkını ortadan kaldırmıyor. Ayrıntısı ferdi kaza yazısında.

Teminat tutarını seçerken bir ölçüt: bu tutar, kalıcı bir sakatlık hâlinde çalışamayacağın dönemi ne kadar karşılıyor? Motosiklet kazalarında el, kol ve bacak yaralanmaları sık görülüyor ve bunların çalışma hayatına etkisi mesleğe göre çok değişiyor. Düşük bir teminat, yüksek bir sakatlık oranıyla çarpıldığında bile yetersiz kalabiliyor.

Ehliyet sınıfı: en sık yapılan hata

Pratik bir kontrol: motosikletini aldığın gün ruhsattaki motor hacmi ve güç bilgisi ile ehliyetinin sınıfını yan yana koy. Bu beş dakikalık kontrol, kaza hâlinde rücuyla karşılaşma riskini baştan ortadan kaldırıyor.

Kasko tarafı: yapılır mı, mantıklı mı?

Motosiklet kaskosu yapılabiliyor ama birkaç farkla:

• Hırsızlık riski yüksek — bu teminatın şartları poliçelerde daha ayrıntılı tanımlanıyor; park yeri ve kilit şartları konulabiliyor.
• Kış aylarında kullanılmayan araçlar için saklama koşulları önem kazanıyor.
• Aksesuar ve ekipman ayrı değerlendirilebiliyor; kask, giysi ve çantalar poliçede ayrıca belirtilmediyse kapsam dışı kalabiliyor.
• Aracın değeri düşerken kaskonun anlamı azalıyor, ama ferdi kaza ve İMM'nin anlamı azalmıyor.

Son madde motosiklette özellikle geçerli. Eski bir motosikletin kaskosu tartışmalı olabilir; ama aynı motosikletle verilebilecek zarar ve alınabilecek yaralanma riski değişmiyor.

Motosiklet için doğru poliçe kurgusu

1. Zorunlu trafik — zorunlu, teminatı mevzuatla belirli.
2. Ferdi kaza — asıl boşluğu kapatan satır. Motosiklet sahibi için en kritik teminat.
3. İMM — limit üstü sorumluluk için. Yayaya ya da pahalı bir araca çarpma ihtimali düşünüldüğünde anlamlı.
4. Kasko — aracın değerine ve hırsızlık riskine göre değerlendirilir.
5. Sağlık sigortası — tedavi süreçlerinin uzun olabildiği düşünülürse ayrıca önem taşıyor.

Sıralamanın ilk iki maddesi tartışmasız; gerisi kullanım profiline göre değişiyor. Günlük ulaşım için kullanan biriyle hafta sonu kullanan biri aynı kurguya ihtiyaç duymuyor.

Prim tarafında ne değişiyor?

Motosiklet trafik primi genellikle otomobilden düşük çıkıyor, çünkü verilen zarar daha sınırlı. Primi etkileyen unsurlar yine aynı: basamak, tescil ili, motor hacmi, sigortalının profili.

Basamak sistemi motosiklette de işliyor. Araç grubu değişiminde — otomobilden motosiklete ya da tersi — basamağın nasıl değerlendirileceğini teklif aşamasında sormak gerekiyor; poliçe çıktıktan sonra öğrenmek zor oluyor.

Branşın tamamını trafik sayfasında, ferdi kaza tarafını ferdi kaza sayfasında bulabilirsin.

Sık sorulanlar