Ayıplı parça: sadece o parça kapsam dışı

Satın alınabilen istisnalar

Genel şartlar, aksine sözleşme yoksa teminat dışı kalan şu hâlleri sayıyor:

• Montaj makineleri, alet ve ekipmanı, geçici barakalar ve yardımcı tesisler,
• Üçüncü şahıs mali sorumluluk,
• Enkaz kaldırma masrafları,
• Hava yolu dışı acil nakliye ve fazla mesai masrafları,
• Grev, lokavt, kargaşa ve halk hareketleri ile bunlara bağlı askerî ve idari müdahaleler,
• Dört haftayı aşan deneme işletmesi sırasındaki zararlar,
• Terör ve sabotaj,
• Teminatlı rizikoyu izleyen çevre kirliliği.

İkinci madde en çok atlananı. Montaj sahasında üçüncü kişilere ve komşu yapılara zarar verme riski yüksek; buna karşılık sorumluluk teminatı standart kurguda yok.

Dördüncü madde ise duruş maliyetini yöneten projeler için kritik: bir parçanın acilen temin edilmesi gerektiğinde fazla mesai ve hızlı nakliye masrafları, parça bedelinden büyük olabiliyor.

Malın kendi ayıbı: istisnanın sınırı

Genel şartlar, malın kendi ayıbından doğan zararları teminat dışında sayıyor. Ayıp geniş tanımlı: tasarım, döküm, malzeme, hesap, atölye ve montaj hataları.

Ama maddenin ikinci cümlesi istisnayı daraltıyor: bu istisna yalnızca ayıplı parçaların onarımı veya ikamesini kapsıyor; bu parçaların diğer sigortalı değerlere verdiği zararı kapsamıyor.

Aynı mantık montaj makineleri için de işliyor: montaj makinelerinin mekanik ya da elektriksel arızası teminat dışı — ama bu arızanın diğer sigortalı değerlere verdiği zarar teminat kapsamında.

Kesin istisnalar

• Savaş ve iç karışıklık ile bunların gerektirdiği askerî ve idari önlemler,
• Nükleer yakıt, atık, iyonlaştırıcı radyasyon ve radyoaktif bulaşma,
• Kamu otoritesinin sigortalı değerler üzerindeki tasarrufları,
• Aşınma, pas ve çürüme,
• Envanter eksikliği,
• Kasıt ve sözleşmede öngörülmüşse ağır ihmal,
• Teslim edilmiş, deneme süresi geçmiş ya da işveren tarafından kullanılan kısımlara gelen doğrudan ve dolaylı zararlar,
• Montajda kullanılan taşıtlar,
• Nakit, kıymetli evrak, belge, dosya, defter ile inşaat ve montaj plan ve projeleri,
• Terör kaynaklı biyolojik ve kimyasal kirlenme, zehirlenme ve bulaşma.

Yedinci madde proje yönetiminde önem taşıyor: bir bölüm teslim edildikten sonra o bölüm EAR'ın kapsamından çıkıyor. Teslim tarihlerinin kayda geçmesi gerekiyor.

Dolaylı zararlar: en geniş istisna

Genel şartlar dolaylı zararları ayrıntılı sayıyor ve hepsini teminat dışında tutuyor:

Bu liste, EAR poliçesinin sınırını çiziyor: poliçe fiziksel zararı karşılıyor, projenin ekonomik sonuçlarını değil.

Cezai şart maddesi özellikle önemli. Montaj gecikmesi nedeniyle işverene ödenen gecikme cezası, hasar bir teminatlı olaydan doğsa bile EAR'ın konusu değil.

Bu boşluğu kapatan ayrı ürünler var: gecikmeye bağlı kâr kaybı teminatları. Poliçe kurulurken ayrıca konuşulması gerekiyor.

Üçüncü şahıs sorumluluk neden ayrı alınmalı?

Montaj sahaları çevresine risk üreten yerler: vinç operasyonları, yüksekte çalışma, kazı, ağır nakliye.

Genel şartlar sigortalının üçüncü şahıs mali sorumluluğunu aksine sözleşme yoksa teminat dışında sayıyor. Yani bu riskin karşılanması için poliçeye ayrıca eklenmesi gerekiyor.

1. Komşu yapılar — titreşim, kazı, çökme riski,
2. Üçüncü kişilerin bedeni zararları — saha çevresinde bulunanlar,
3. Altyapı hasarları — kablo, boru, hat,
4. Araç ve mal zararları — çevredeki taşınırlar.

İnşaat tarafındaki benzer mekanizma inşaat all risk yazısında.

Kontrol listesi

1. Üçüncü şahıs sorumluluk satırı var mı, limiti ne?
2. Enkaz kaldırma bedeli yazılı mı?
3. Fazla mesai ve acil nakliye teminatı alındı mı?
4. Terör ve grev teminatları alındı mı?
5. Deneme işletmesi süresi projeye uygun mu?
6. Gecikme ve cezai şart için ayrı bir çözüm konuşuldu mu?

Altı maddenin tamamı poliçe kurulurken cevaplanabilir. Hasar gününde sorulduğunda cevabın bir faydası kalmıyor.

Sık sorulanlar