Poliçe var sanıyorsun, teminat yok

Paketin içinde ne var?

Tablonun en önemli bilgisi sağ sütunda değil, ortada: çekirdek teminat dışındaki her şey ek teminat. Ucuz görünen bir poliçenin ucuz olmasının sebebi genellikle bu listenin kısalığı.

DASK'tan farkı

En sık karıştırılan iki poliçe. Aralarındaki fark üç cümleyle özetlenebilir:

• DASK yalnızca binayı, yalnızca depreme karşı, azami teminat tutarına kadar korur. Zorunludur.
• Konut sigortası eşyayı da kapsar, deprem dışındaki riskleri de içerir ve bedelini sen belirlersin. İsteğe bağlıdır.
• İkisi alternatif değil, üst üste iki katmandır. Konut poliçesine deprem teminatı eklenebilmesi için genellikle geçerli bir DASK poliçesi aranır.

Ayrıntılı karşılaştırma ve DASK'ın yetmediği noktalar DASK ödemesi evi karşılamıyor yazısında.

Üçüncü maddeyi biraz açalım, çünkü en çok yanlış anlaşılan nokta orada: konut poliçesi yaptırmak DASK yaptırma yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor. DASK zorunlu bir sigorta ve elektrik, su, doğalgaz abonelikleri ile tapu işlemlerinde aranıyor. Konut poliçesindeki deprem teminatı, DASK'ın üstünde kalan kısım için çalışıyor.

İki ayrı bedel: bina ve eşya

Konut poliçesinde iki ayrı bedel yazılır ve ikisi farklı şeyi kapsar:

• Bina bedeli: yapının kendisi — duvarlar, çatı, tesisat, sabit dolaplar, mutfak tezgâhı. Hesabı yeniden yapım maliyeti üzerinden yapılır, piyasa fiyatı üzerinden değil. Arsa payı hiçbir poliçede yoktur.
• Eşya bedeli: mobilya, beyaz eşya, elektronik cihazlar, kıyafet. Hesabı yeniden satın alma maliyeti üzerinden yapılır.

Her iki bedelin de doğru yazılması kritik. Düşük yazılan bedel eksik sigorta sonucu doğurur: hasarda ödeme, yazılan bedel ile gerçek bedel oranında düşürülür — kısmi hasarlarda bile. Ayrıntısı bedel yazısında.

Bir üçüncü bedel de sık atlanıyor: enkaz kaldırma ve yeniden inşa sürecinde doğan masraflar. Bazı poliçelerde ayrı bir teminat satırı olarak, bazılarında bina bedelinin içinde yer alır. Hangisi olduğunu bilmek, ağır hasarda bedelin yetip yetmeyeceğini belirliyor.

Aynı mantık geçici konaklama teminatı için de geçerli: evin oturulamaz hâle geldiği sürede kira ve taşınma masraflarını karşılar. Poliçede var mı, kaç gün için var — hasardan sonra değil, teklif aşamasında sorulacak bir soru.

Kiracı mı, ev sahibi mi?

İkisi aynı poliçeyi yaptırmıyor, çünkü korudukları şey farklı:

• Ev sahibi binayı sigortalar. Eşya kendisine aitse onu da ekler.
• Kiracı binayı sigortalayamaz — bina onun değil. Kiracının sigortalayacağı şey kendi eşyası ve komşuya ya da ev sahibine verebileceği zarar.

Pratikte en çok atlanan nokta ikincisi: kiracının çıkardığı bir yangın ya da taşırdığı bir su, hem ev sahibine hem komşulara zarar verebilir ve bu sorumluluk kiracıdadır. Ayrıntısı kiracı mı ev sahibi mi yazısında.

Üçüncü bir durum var ve apartmanlarda en çok tartışılan konu: ortak alan hasarları. Çatı, asansör, kalorifer dairesi, dış cephe ve ortak su tesisatı kimsenin dairesine dâhil değil.

• Ortak alanlar için bina ortak alan sigortası yapılır ve bunu yönetim yaptırır; tek tek daire poliçeleri bu alanları kapsamaz.
• Çatıdan sızan su senin dairene zarar verdiyse, kendi konut poliçendeki dahili su teminatı dairendeki hasarı karşılar.
• Çatının kendisinin onarımı ise ortak alan meselesidir ve yönetimin sorumluluğundadır.
• Yönetimin ortak alan poliçesi yoksa, onarım masrafı aidat üzerinden kat maliklerine paylaştırılır.

Bu yüzden apartmanda oturuyorsan iki soru birden sorulmalı: benim poliçemde dahili su teminatı var mı, ve yönetimin ortak alan poliçesi var mı. İkisi farklı hasarları karşılıyor.

En sık karşılaşılan istisnalar

• Bakım eksikliği ve aşınma. Yıllardır sızdıran bir borunun yaptığı zarar, ani bir patlakla aynı değerlendirilmez.
• Uzun süre boş kalan ev. Çoğu poliçede belirli bir süreden fazla boş kalan konutta teminat daralır ya da düşer.
• Değerli eşya ve kıymetli evrak. Ziynet, nakit, koleksiyon — genellikle ayrı bir limitle ve ayrı şartlarla kapsanır.
• Bina kusurundan doğan zararlar. Yapının kendi yapısal kusuru.
• Kasıtlı davranış.

Bu beş maddenin hepsinde ortak bir mantık var: poliçe ani ve beklenmedik olayları karşılar. Zamanla oluşan, öngörülebilir ve bakımla önlenebilir zararlar kapsam dışında kalıyor. Bu yüzden sızdıran bir borunun yıllarca ihmal edilmesi, hasar anında en sık karşımıza çıkan ret gerekçesi.

Poliçeyi kontrol etme listesi

1. Teminat listesini satır satır oku. Hangi ek teminatlar var, hangileri yok?
2. Bina ve eşya bedellerini kontrol et. Bugünkü maliyetleri karşılıyor mu?
3. Deprem satırı var mı bak.
4. 3. şahıs mali mesuliyet limitine bak. Komşuya verilen zarar, evinin değerinden büyük olabilir.
5. Muafiyetleri kontrol et. Özellikle dahili su ve deprem teminatlarında belirleyici.

Branşın tamamını konut sayfasında, DASK tarafını DASK sayfasında bulabilirsin.

Sık sorulanlar