Bedeli düşük yazdırdın. Hasarda ne olacak?
Primi düşürmenin en kolay yolu bedeli düşük yazdırmak gibi görünüyor. Ama hasarda devreye giren bir kural var ve kısmi hasarda bile çalışıyor.
Güncelleme: 7 Ekim 2026 Okuma süresi: 5 dakika Branş: Konut
Kısa cevap
Sigorta bedeli, evin piyasa fiyatı değil. Ölçü, yeniden yapım maliyeti: bu binayı bugün sıfırdan yapmak kaça mal olur?
Arsa payı hiçbir poliçede yok. Deprem ya da yangın arsayı yok etmiyor, binayı yok ediyor; sigortanın konusu da o.
Bedeli düşük yazdırmak primi düşürür ama hasarda eksik sigorta kuralı devreye girer: ödeme, yazılan bedel ile gerçek bedel oranında düşürülür — kısmi hasarda bile.
Eksik sigorta kuralı nasıl işliyor?
Mantığı şu: sigortacı, yazdığın bedel üzerinden prim aldı. Gerçek bedel bunun iki katıysa, riskin yarısı için prim ödememişsin demektir. O yüzden hasarda da yarısı kadar ödeme yapılır.
Kısmi hasarda neden orantı uygulanıyor
En sık yanılgı şu: "Bedeli düşük yazdım ama hasarım zaten küçük, tam ödenir."
Öyle olmuyor. Evin gerçek yeniden yapım maliyeti ile poliçede yazan bedel arasında bir oran var ve bu oran her hasara uygulanıyor. Yüz liralık bir hasarın tamamı değil, o oran kadarı ödeniyor.
Yani eksik sigortanın bedeli yalnızca büyük hasarlarda değil, hayatın boyunca yaşayacağın her küçük hasarda ortaya çıkıyor.
Kuralın bir de tersten okunuşu var ve işine yarar: eksik sigorta tam hasarda görünmez, kısmi hasarda görünür. Evin tamamen yandığı bir olayda zaten yazılı bedel kadar ödeme alırsın; eksikliği oradaki tavandan anlarsın. Ama mutfakta çıkan küçük bir yangında orantı uygulanır ve eksikliğin faturası tam o anda çıkar.
Kısmi hasarlar, tam hasarlardan kat kat daha sık olduğu için eksik sigortanın pratik maliyeti sanıldığından yüksek.
Bina bedeli nasıl hesaplanır?
Kaba hesap iki rakamın çarpımı: brüt metrekare × güncel inşaat birim maliyeti.
- Brüt metrekare tapuda ve DASK poliçende yazar.
- İnşaat birim maliyeti yapı sınıfına göre değişir ve her yıl güncellenir. Acenten güncel değeri sistemden görebilir.
- Yapı sınıfı binanın niteliğine göre belirlenir; lüks bir yapının birim maliyeti standart bir yapınınkinden yüksektir.
Çarpımın sonucu kaba bir taban veriyor. Eve yapılmış özel yatırımlar — kaliteli mutfak, ısıtma sistemi, özel doğrama — bedelin üstüne eklenmeli.
Yapı sınıfını kim belirliyor
Yapı sınıfı senin tahminine bırakılmıyor; binanın taşıyıcı sistemi, kullanılan malzeme ve inşaat niteliğine göre tanımlanmış sınıflar var. Betonarme bir apartman dairesi ile yığma bir yapı aynı birim maliyetten hesaplanmıyor.
Poliçende hangi sınıfın yazdığını görmek ve binanın gerçek durumuyla uyuştuğunu teyit etmek, bedelin doğru hesaplanıp hesaplanmadığını anlamanın en hızlı yolu.
Piyasa fiyatıyla neden aynı değil?
| Piyasa fiyatı | Sigorta bedeli | |
|---|---|---|
| İçerir | Arsa payı + bina + konum değeri | Yalnızca binanın yeniden yapım maliyeti |
| Konumdan etkilenir mi | Çok | Hayır — inşaat maliyeti her yerde benzer |
| Hangi soruya cevap | Bu evi bugün kaça satarım? | Bu binayı bugün kaça yaparım? |
Bu ayrım iki yönde de hata yaptırıyor. Merkezi semtlerde "evim çok değerli, bedel düşük kalmış" endişesi doğuyor — oysa o değerin büyük kısmı arsa. Ucuz bölgelerde ise "bedel fazla yazılmış" sanılıyor.
Doğru ölçü her zaman inşaat maliyeti.
Pratik bir kontrol de şu: aynı binada benzer bir daire bugün yıkılsa, yeniden yapımı için müteahhidin isteyeceği tutar nedir? Sigorta bedeli bu soruya verilen cevaba yakın olmalı — satılık ilanlardaki fiyata değil.
Eşya bedeli: odadan odaya saymak
Eşya bedeli, evindeki eşyayı bugün sıfırdan satın almanın maliyeti. Kaça aldığın değil, bugün kaça alacağın.
Pratik yöntem: odadan odaya dolaş ve kabaca topla.
- Mutfak: beyaz eşya, küçük ev aletleri, takımlar
- Salon: koltuk takımı, televizyon, halı, mobilya
- Yatak odaları: yatak, dolap, kıyafetler
- Elektronik: bilgisayar, telefon, oyun konsolu
- Diğer: spor aletleri, bisiklet, hobi malzemeleri
Çoğu kişi bu hesabı yaptığında şaşırıyor: eşyanın toplam değeri tahmin edilenin belirgin şekilde üstünde çıkıyor. Bir evi sıfırdan kurmanın maliyeti, biriktirerek kurmanın maliyetinden farklı hissettiriyor.
Değerli eşya ayrı bir başlık
Ziynet eşyası, nakit, koleksiyon, antika ve sanat eseri çoğu poliçede ayrı bir limitle ve ayrı şartlarla kapsanır.
Genel eşya bedelinin içinde sayılmazlar; ayrıca beyan edilmeleri ve çoğu zaman kasada muhafaza gibi şartlara uyulması gerekir. Evinde ciddi tutarda ziynet varsa bu satırı mutlaka sor.
Sayarken bir ayrımı da yap: sabit tesisat eşya değil, binadır. Mutfak dolapları, gömme dolaplar, klima iç ünitesi, parke ve seramik çoğu poliçede bina bedelinin içindedir. Bunları eşya listesine yazmak iki bedelden birini şişirip diğerini eksik bırakıyor.
Kaba ölçüt: eve vidalı, sıvalı ya da gömülü olan şey bina; taşınırken yanında götürdüğün şey eşya.
Bedel ne sıklıkla güncellenmeli?
Her yenilemede. İnşaat maliyetleri ve eşya fiyatları hızlı değişiyor; üç yıl önce doğru olan bir bedel bugün eksik sigorta anlamına gelebilir.
Ayrıca şu durumlarda yıl içinde de güncellenmeli:
- Evde kapsamlı tadilat yapıldıysa
- Pahalı bir eşya alındıysa
- Isıtma, doğrama ya da mutfak yenilendiyse
Güncelleme zeyilname ile yapılır ve kalan süreye orantılı ek prim alınır.
Yıl içinde güncelleme yaptırmanın atlanan bir faydası daha var: pahalı bir eşya aldıktan sonra poliçeyi güncellemek, o eşyanın fatura ile beyan edilmiş olmasını da sağlıyor. Hasar anında "bu eşya evde var mıydı" tartışması, en çok beyan edilmemiş yeni alımlarda çıkıyor.
Enflasyon koruması teminatı
Bazı poliçelerde bulunan bir ek teminat: poliçe süresi içinde bedelin belirli bir oranda otomatik artırılması. Yüksek enflasyon dönemlerinde eksik sigortaya karşı bir tampon oluşturuyor.
Teminatın olup olmadığını ve oranını poliçenden kontrol et. Olması, bedeli doğru yazdırma gereğini ortadan kaldırmıyor — yalnızca yıl içindeki kaymayı yumuşatıyor.
Bir ayrım daha: enflasyon koruması bedeli artırır ama eksikliği düzeltmez. Baştan yarı bedelle yazılmış bir poliçede otomatik artış, yarıyı yarıdan biraz fazlaya çıkarır; orantı kuralı yine uygulanır. Teminat bir tampon, bir düzeltme aracı değil.
Fazla yazdırmak işe yarar mı?
Hayır. Mal sigortalarında temel ilke, sigortalının zarardan kâr etmemesi. Bedeli gerçek değerin üstünde yazdırsan bile ödeme gerçek zarar kadar yapılır; fazlası ödenmez.
Sonuç: fazla bedel yalnızca fazla prim demek. Doğru bedel hem primi hem ödemeyi doğru yere oturtuyor.
Bir istisnası var ve bilinmesi gerekiyor: yeni değer esaslı teminatlarda ödeme, eşyanın eskimiş hâline değil bugün yenisini almanın maliyetine göre yapılır. Poliçenin bu esasa göre mi yoksa eskime düşülerek mi çalıştığı teminat satırında yazar; iki teklifi karşılaştırırken bakılacak en belirleyici satır bu.
İki dakikalık kontrol
- Poliçeni aç, bina ve eşya bedellerini bul.
- Brüt metrekareni tapuyla karşılaştır.
- Acentene sor: "Bu metrekare ve yapı sınıfı için güncel inşaat birim maliyeti ne?"
- Çarp ve karşılaştır. Poliçedeki bina bedeli bu rakamın belirgin altındaysa güncelleme zamanı.
- Eşya için odadan odaya topla.
Konut poliçesinin teminat yapısını konut sigortası yazısında, DASK tarafındaki benzer hesabı DASK yazısında bulabilirsin.
Sık sorulanlar
Evimin piyasa değerini mi yazdırmalıyım?
Hayır. Sigorta bedeli, binanın yeniden yapım maliyeti üzerinden belirlenir. Piyasa fiyatının önemli bir kısmı arsa payıdır ve arsa hiçbir poliçede sigortalanmaz.
Bedeli düşük yazdırdım, hasarım küçükse tam ödenir mi?
Hayır. Eksik sigorta kuralı kısmi hasarlarda da uygulanır: ödeme, yazılan bedel ile gerçek bedel oranında düşürülür. Küçük hasarlarda da aynı orantı geçerlidir.
Bedeli fazla yazdırırsam fazla mı öderler?
Hayır. Mal sigortalarında ödeme gerçek zarar kadar yapılır; fazla bedel yalnızca fazla prim demektir.
Eşya bedelini nasıl hesaplarım?
Evindeki eşyayı bugün sıfırdan satın almanın maliyeti üzerinden. Odadan odaya dolaşıp kabaca toplamak en pratik yöntem. Ziynet, nakit ve koleksiyon gibi değerli eşyalar ayrı bir limitle ve ayrı şartlarla kapsanır.
Bedeli ne sıklıkla güncellemeliyim?
Her yenilemede. Ayrıca kapsamlı tadilat, pahalı eşya alımı ya da mutfak ve ısıtma yenilemesi gibi durumlarda yıl içinde de zeyilname ile güncellenmelidir.
Bu yazı neye dayanıyor
- Yangın Sigortası Genel Şartları ve konut paket poliçelerinin özel şartları
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, mal sigortalarında sigorta bedeli ve eksik sigorta hükümleri
- İnşaat birim maliyetleri her yıl güncellendiği için yazıda rakam verilmemiştir; güncel değeri acenten sistemden görebilir.
Sorunu kendi cümlenle yaz; blogun tamamında arar.
Bedelini birlikte hesaplayalım
Poliçenin fotoğrafını ve evinin brüt metrekaresini gönder; bedelin yeterli olup olmadığına ve eksik sigorta riskine bakalım.
Sorman ücretsiz. Poliçeni birlikte okuruz; gerekirse teklifleri yan yana koyup karşılaştırırız.