İMM'nin sessiz faydası: seni savunması

Poliçenin iki işlevi

İkinci satır çoğu kişinin bilmediği kısım. İMM, yalnızca ödeme yapan bir poliçe değil; aynı zamanda haksız bir talebe karşı duran bir poliçe.

Bu, özellikle yüksek tutarlı taleplerin yöneltildiği dosyalarda değer taşıyor. Talebin haksız olduğunu göstermek de bir maliyet ve bu maliyet poliçenin konusu.

Dava masrafları kime ait?

Genel şartlar, zorunlu sigorta limitlerini aşan dava masraflarının sigortacıya ait olduğunu düzenliyor.

Ama bir kayıt var: hükmedilen tazminat poliçe limitini aşıyorsa oransal bir kural uygulanıyor. Yani masraf, limitin tazminata oranı ölçüsünde paylaşılıyor.

Bu, limit seçiminin bir başka boyutunu gösteriyor: limit, yalnızca tazminatın değil dava masraflarının da ne kadarının karşılanacağını etkiliyor.

Ceza davası ve idari para cezaları

Burada bir sınır çizmek gerekiyor. Sorumluluk sigortaları hukuki sorumluluğu konu alıyor; cezai sorumluluğu değil.

• Hukuki tazminat talepleri → poliçenin konusu,
• İdari para cezaları → poliçenin konusu değil,
• Ceza yargılamasının sonuçları → kişiye ait.

Benzer bir ayrım mesleki sorumluluk poliçelerinde de işliyor. Örneğin vergi cezalarının mesleki sorumluluk poliçesinin konusu olup olmadığı bu yazıda.

Senin yükümlülükleri

Savunma teminatının işlemesi, sigortalının birkaç yükümlülüğünü yerine getirmesine bağlı. Genel şartlar bunları sayıyor:

1. Beş gün içinde bildirim. Sorumluluk doğurabilecek olayı yazılı olarak bildirmek.
2. Belge ve bilgi vermek. Sigortacının istediği bilgileri sağlamak.
3. Dava ve icra belgelerini gecikmeksizin iletmek.
4. İncelemelere imkân tanımak.
5. Zararı azaltacak önlemleri almak.

Üçüncü madde savunma bakımından en kritik olanı. Dava belgeleri iletilmezse sigortacı savunmayı yürütemiyor; süreler kaçıyor ve dosya sigortalının aleyhine sonuçlanabiliyor.

Genel şartlar, bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi sebebiyle zararın artmasını ayrı bir rücu sebebi olarak da düzenliyor. Ayrıntısı İMM'de rücu yazısında.

Tebligat geldiğinde: sıra

1. Tarihi not et. Süreler tebliğ tarihinden işliyor.
2. Belgenin tamamını tara. Ekler dahil.
3. Aynı gün sigortacına ilet. Gecikmeksizin iletmek genel şarttaki yükümlülük.
4. Gönderdiğini belgele. Teyit al; sözlü bildirim yeterli olmuyor.
5. Kendi başına beyan verme. Sorumluluk kabulü, savunmanın zeminini daraltıyor.
6. Kaskonu da bildir. Aynı olaydan doğan kendi aracının hasarı ayrı bir dosya.

Beşinci madde sorumluluk sigortalarının genel kuralı: sigortacıya bildirmeden yapılan kabul ve ödemeler tartışma doğuruyor.

Hangi talepler haksız sayılabiliyor?

Savunma teminatı, talebin haksız olduğu iddiasının araştırılmasını sağlıyor. Pratikte sık karşılaşılan başlıklar:

• Kusur oranının tartışmalı olması — kusurun tamamının sigortalıya yüklenmesi,
• Zarar miktarının abartılı olması — talep edilen tutarın gerçek zararı aşması,
• Nedensellik bağının zayıf olması — zararın kazayla ilişkisinin gösterilememesi,
• Hak sahipliğinin tartışmalı olması — talepte bulunan kişinin hak sahibi olup olmadığı,
• Teminat kapsamı dışı taleplerin ileri sürülmesi.

Son madde İMM'nin kendi istisnalarıyla da ilgili. Sürücünün kendi bedeni zararı ve bazı yakınların talepleri genel şartlarda teminat dışında. Ayrıntısı İMM kimlere ödeme yapmaz yazısında.

Manevi tazminat ve savunma

Genel şartlar manevi tazminat taleplerinin ek sözleşmeyle teminata dahil edilebileceğini düzenliyor.

Bu kalem, yaralanmalı ve ölümlü kazalarda ödemenin büyük bölümünü oluşturabiliyor. Teminat alınmamışsa talep doğrudan sigortalıya yöneliyor.

Ayrıntısı İMM manevi tazminatı karşılar mı yazısında.

Zamanaşımı

Genel şartlar motorlu araç kazalarından doğan taleplerin zamanaşımını düzenliyor ve ceza mevzuatında daha uzun bir süre varsa onun uygulanacağını belirtiyor.

Bir kural daha var: sorumlu kişiye karşı zamanaşımının kesilmesi, sigortacıya karşı da kesilmiş sayılıyor.

Pratik sonuç: kaza dosyaları yıllar sonra da açılabiliyor. Poliçe ve kaza belgelerini saklamak, savunma teminatının kullanılabilir kalmasını sağlıyor.

Sık sorulanlar