İMM var ama limit yeterli mi?

Limiti belirleyen üç soru

1. Çevrende hangi araçlar var?

Maddi limitin yeterliliği, çarpma ihtimalin olan araçların değeriyle doğrudan ilgili. Büyük şehirde, yoğun trafikte ve lüks araç yoğunluğu yüksek bölgelerde sürüyorsan maddi limitin aşılma ihtimali belirgin şekilde artar.

Zincirleme kazayı da hesaba kat: tek bir araç değil, üç dört araç birden hasar görebilir. Maddi limit bu durumda hepsine bölünür.

Bir ölçüt daha var ve gözden kaçıyor: çarptığın aracın sadece değeri değil, taşıdığı yük de maddi zarara giriyor. Ticari bir araca çarptığında araç hasarının yanında taşınan malın zararı da talep edilebiliyor. Yoğun ticari trafiğin olduğu güzergâhlarda bu kalem maddi limiti beklenenden hızlı tüketiyor.

2. Bedeni zarar ne kadar büyüyebilir?

Bedeni tarafta tazminatı büyüten kalemler şunlar: sürekli sakatlık tazminatı, destekten yoksun kalma, tedavi ve bakım giderleri. Genç bir kişinin ağır yaralanması, uzun yıllara yayılan bir tazminat hesabı doğurur.

Bu yüzden bedeni limit, maddi limitten daha kritik olabilir — özellikle yolcu taşıyan ya da çok yol yapan araçlarda.

Bedeni tarafı büyüten bir unsur daha: talep edebilecek kişi sayısı. Ölümlü bir kazada eş, çocuklar ve anne-baba ayrı ayrı talepte bulunabiliyor; her talep ayrı değerlendiriliyor. Tek bir kaza, birden fazla dosya hâline geliyor ve bedeni limit bu dosyaların toplamıyla karşılaşıyor.

3. Manevi tazminat kapsamda mı?

Zorunlu trafik sigortası manevi tazminatı kapsamaz. İMM poliçelerinin bir kısmı kapsar, bir kısmı kapsamaz. Kapsamayan bir poliçede limit ne kadar yüksek olursa olsun, en ağır kazadaki en büyük kalem açıkta kalabilir.

Önce bu sorunun cevabını al, sonra limiti konuş. Manevi tazminatı kapsamayan yüksek bir limit, kapsayan daha düşük bir limitten daha az işe yarayabilir.

Sıralamanın sebebi şu: manevi tazminat kapsamda değilse, ağır bir kazada en büyük kalem teminat dışında kalıyor ve limitin yüksekliği onu kurtarmıyor. Bu yüzden üç sorunun sırası önemli: önce kapsam, sonra limit, en sonda fiyat.

Limit yapısını okumak

Teklif alırken tek bir rakam duyduğunda bu rakamın hangi yapıda olduğunu sor. Aynı sayı, farklı yapıda çok farklı koruma demektir.

Tabloya bir ekleme: bazı poliçelerde maddi ve bedeni zarar için ayrı limitler yazar, bazılarında tek bir birleşik limit bulunur. Birleşik limit esnektir — hangi taraf zarar görürse oradan kullanılır. Ayrı limitlerde ise maddi tarafta biten teminat bedeni limitten tamamlanmıyor. Teklif alırken duyduğun tek rakamın hangisi olduğunu sormak gerekiyor.

Limit yükseltmenin maliyetini ölçmek

Burada tek doğru yaklaşım var: tahmin etmemek, fiyat almak.

1. Acentenden üç senaryo iste. Mevcut limit, bir üst basamak ve iki üst basamak için ayrı ayrı prim.
2. Prim farkını yıllık olarak gör. Çoğu zaman bu fark, aylık bir yakıt deposunun altında kalır.
3. Farkı kapatılan boşlukla karşılaştır. Limiti yükseltmek, açıkta kalan sorumluluğu ne kadar küçültüyor?
4. Manevi tazminat şartını da sor. Üst paketlerde kapsama alınması mümkün olabilir.

Üç senaryo isterken bir ayrıntıyı da sor: limit yükseltirken manevi tazminat şartı değişiyor mu? Bazı şirketlerde manevi tazminat yalnızca belirli limitin üstündeki paketlerde kapsama giriyor. Bu durumda limit yükseltmek iki fayda birden getiriyor ve prim farkı daha anlamlı hâle geliyor.

Hangi durumlarda daha yüksek limit konuşulur?

• Ticari araç ve yolcu taşımacılığı. Hem kaza sıklığı hem bedeni zarar riski yüksek.
• Çok kilometre yapanlar. Yılda otuz bin kilometre ile beş bin kilometre aynı risk değil.
• Aracı birden çok kişinin kullanması. Sürücü profili genişledikçe risk artar.
• Yüksek değerli araç yoğunluğu olan bölgeler. Maddi limitin aşılma ihtimali doğrudan yükselir.
• Malvarlığı olanlar. Limit üstü borç şahsi sorumluluktur; korunacak bir malvarlığın varsa limit daha çok önem taşır.

Malvarlığı olanlar için bir not: limit üstü borç, ödenmediğinde icra takibi konusu oluyor ve maaş haczi ile malvarlığına el konulması gündeme gelebiliyor. Üstüne ev, araç ya da işyeri kayıtlı olan biri için İMM limitinin önemi, aracının değerinden bağımsız olarak artıyor.

Yenilemede yapılacak iki dakikalık kontrol

1. Yeni poliçedeki İMM limitini eskisiyle karşılaştır. Paket değişikliklerinde bu satır sessizce düşebiliyor.
2. Manevi tazminat şartının devam ettiğini teyit et.
3. Limit yapısının değişip değişmediğine bak. Olay başınadan yıllık toplama geçiş, teminatı belirgin şekilde daraltır.

İMM'nin nasıl çalıştığını İMM nedir yazısında, branş sayfasını burada bulabilirsin.

Sık sorulanlar