Trafik limiti bitti. Gerisi kimde?
Pahalı bir araca çarptın ve trafik sigortasının limiti yetmedi. Aradaki farkı kim ödüyor? Cevap, poliçende İMM olup olmamasına göre değişiyor.
Güncelleme: 7 Ekim 2026 Okuma süresi: 4 dakika Branş: İMM
Kısa cevap
İMM, İhtiyari Mali Mesuliyet sigortası. Zorunlu trafik sigortasının limiti tükendiğinde, karşı tarafın kalan zararını kendi limitine kadar karşılar.
Adındaki "ihtiyari" isteğe bağlı demek. Yani kanunen zorunlu değil — ama zorunlu olmaması, gereksiz olduğu anlamına gelmiyor.
Çünkü trafik sigortasının bir tavanı var, kazanın yol açtığı zararın yok. Aradaki fark, İMM yoksa senin şahsi borcun olur ve bu borcun üst sınırı bulunmaz.
Boşluk nerede açılıyor?
Zorunlu trafik sigortasının poliçesinde iki limit yazar: maddi zarar (araç ve eşya hasarı) ve bedeni zarar (yaralanma, ölüm, tedavi giderleri). Bu limitler mevzuatla belirlenir ve her yıl güncellenir.
Sorun, bazı kazaların bu limitin çok üstüne çıkması. İki tipik senaryo:
- Maddi tarafta: lüks ya da yüksek segment bir araca çarpmak. Tek bir aracın onarımı maddi limiti aşabilir, zincirleme kazada birden fazla araç varsa fazlasıyla aşar.
- Bedeni tarafta: ağır yaralanma ya da ölüm. Sürekli sakatlık ve destekten yoksun kalma tazminatları, bedeni limiti zorlayan kalemlerdir.
Limitin üstünde kalan kısım kaybolmuyor. Zarar gören kişi onu senden talep ediyor. Ödeyemezsen icra takibi, maaş haczi ve malvarlığına el konulması gündeme gelebiliyor.
Bu borcun iki özelliği var ve ikisi de onu tehlikeli kılıyor: tavanı yok ve zamanla büyüyor. Karara bağlanana kadar ana tutara faiz ve yargılama gideri ekleniyor. İMM'nin primiyle kapattığı şey bir hasar bedeli değil, bu zincirin hiç başlamaması.
İMM bu boşluğu nasıl kapatıyor?
İMM ikinci katman olarak çalışır. Sıralama şöyle:
| Sıra | Hangi poliçe | Ne kadar |
|---|---|---|
| 1 | Zorunlu trafik sigortası | Poliçede yazan maddi ve bedeni limitlere kadar |
| 2 | İMM | Trafik limiti tükendikten sonra, kendi limitine kadar |
| 3 | Sen | İMM limiti de aşılırsa kalan tutar şahsi sorumluluğundur |
Yani İMM trafik sigortasının yerine geçmez, üstüne biner. Trafik poliçesi olmadan tek başına çalışmaz.
Poliçende nereye bakacaksın
İMM kasko poliçesine eklenir, trafik poliçesine değil. Kasko poliçenin teminat listesinde şunu ara:
- İhtiyari Mali Mesuliyet ya da kısaca İMM
- Bazı şirketlerde Ek Mali Mesuliyet yazar.
Karşısında bir limit tutarı görürsün. Satır yoksa ya da karşısı boşsa bu teminat sende yok demektir.
Sıralamanın bir sonucu daha var: İMM trafik limiti tükenmeden devreye girmez. Yani küçük bir kazada İMM'nin varlığı hiçbir şey değiştirmiyor; dosyanın tamamı trafik poliçesinden yürüyor. İMM yalnızca büyük kazada görünür — ve görünmediği yıllar boyunca "boşa prim ödüyorum" hissi vermesinin sebebi bu.
Kaskosu olmayan araca İMM yapılır mı?
Genellikle kasko ile birlikte düzenlenir, ama bazı şirketler kaskodan bağımsız olarak da İMM poliçesi düzenleyebiliyor. Aracı eski olduğu için kasko yaptırmayanlar açısından bu önemli bir ayrıntı.
Mantık şu: kaskonun değeri araçla birlikte düşer, İMM'nin değeri düşmez. Yirmi yaşındaki bir araçla yapılan kaza da, yeni bir araçla yapılan kaza kadar yüksek tazminat doğurabilir. Aracın değeri düşük diye sorumluluğun küçülmüyor.
Eski araçlar için bu ayrım özellikle anlamlı: aracın kendi değeri düşerken verebileceğin zarar düşmüyor. On beş yaşındaki bir araçla yeni bir araca çarptığında ödenecek tutar, senin aracının değerinden kat kat yüksek olabilir. Bu yüzden kaskonun anlamsızlaştığı yaşta İMM'nin anlamı artıyor.
Limit yapısı: tek kaza mı, yıllık toplam mı?
Poliçede yazan limitin nasıl uygulandığı önemli. İki yapı var:
- Olay başına limit: her kaza için ayrı ayrı o tutara kadar karşılar.
- Yıllık toplam limit: poliçe yılı boyunca ödenecek toplam tutarı sınırlar. Yıl içinde ikinci bir kaza olursa kalan limitten gidilir.
Bazı poliçelerde maddi ve bedeni zarar için ayrı limitler bulunur. Teklif alırken tek bir rakama bakıp geçme; bu rakamın nasıl bölündüğünü sor.
En kritik satır: manevi tazminat
Ölümlü ve ağır yaralanmalı kazalarda tazminatın önemli bir bölümü manevi tazminattan doğar ve bu kalem zorunlu trafik sigortasının kapsamı dışındadır.
İMM poliçelerinin bir kısmı manevi tazminatı kapsar, bir kısmı kapsamaz. Kapsamayan bir poliçede, en ağır kazada en büyük kalem açıkta kalır. Teklif alırken bu tek soruyu mutlaka sor: "Manevi tazminat kapsamda mı?"
Manevi tazminat satırı bu poliçenin en belirleyici satırı, çünkü zorunlu trafik sigortası bu kalemi hiç karşılamıyor. Ağır kazalarda manevi tazminat talebi tek başına büyük bir kalem olabiliyor ve kapsamda değilse doğrudan sana geliyor. Ayrıntısı İMM manevi tazminatı karşılar mı yazısında.
İMM'de de rücu olur mu?
Olur. İMM bir sorumluluk teminatıdır ve genel şartlarında teminat dışı hâller ile rücu sebepleri tanımlanmıştır. Alkollü araç kullanma, ehliyetsizlik ve aracın amacı dışında kullanılması gibi hâller burada da karşına çıkar.
Yani İMM, dikkatsizliğin sonuçlarını ortadan kaldıran bir kalkan değil; kusurlu ama kurallara uygun bir kazada limit boşluğunu kapatan bir teminat. Ayrıntısı rücu yazısında.
Pratik sonuç: İMM, kurallara uyan ama şanssız sürücü için bir güvence. Alkollü, ehliyetsiz ya da kaza yerinden kaçan sürücü için değil. Teminatın çalışması için gereken tek şey, kazanın teminat dışı hâllerden birine girmemesi.
Kimler için daha kritik?
- Çok yol yapanlar. Kilometre arttıkça kaza ihtimali artar; bu basit bir olasılık meselesi.
- Büyük şehirde ve yoğun trafikte sürenler. Lüks araç yoğunluğu, maddi limitin aşılma ihtimalini yükseltir.
- Ticari araç sahipleri. Yolcu taşıyan ya da sürekli yolda olan araçlarda hem kaza sıklığı hem de bedeni zarar riski yüksektir.
- Aracını başkalarının da kullandığı kişiler. Sorumluluk, direksiyonda kim olursa olsun araç ve işleten üzerinden de kurulabilir.
Sık yapılan üç hata
1. "Kaskom full, her şey tamam" sanmak
Kasko kendi aracını korur. Karşı tarafa verdiğin zarar trafik sigortasının, limit üstü ise İMM'nin konusudur. "Full kasko" poliçede yazan bir şey değil; İMM'nin olup olmadığı ise yazan bir şey. Ayrıntısı kasko karşı tarafı öder mi yazısında.
2. Limiti düşük seçip "var ya" demek
Düşük bir limit, kapatmayı hedeflediğin boşluğu kapatmaz. İMM'nin primi, verdiği güvenceye oranla düşük kalan teminatlardan biridir; limiti yükseltmenin maliyeti çoğu zaman sanıldığı kadar yüksek değildir. Acentenden iki üç farklı limit için fiyat iste, farkı kendi gözünle gör.
3. Yenilemede teminatın düştüğünü fark etmemek
Poliçe yenilenirken paket değişebilir ve İMM limiti sessizce aşağı çekilebilir. Her yenilemede teminat listesini bir önceki poliçeyle karşılaştır; en çok bu satırda sürpriz çıkıyor.
İMM'nin branş sayfasını burada, zorunlu trafik sigortasının kapsamını trafik sayfasında bulabilirsin.
Sık sorulanlar
İMM zorunlu mu?
Hayır, adındaki 'ihtiyari' isteğe bağlı demektir. Kanunen zorunlu olan trafik sigortasıdır; İMM onun limitinin üstünü kapatmak için eklenen bir teminattır.
İMM kendi aracımın hasarını öder mi?
Hayır. İMM bir sorumluluk teminatıdır ve karşı tarafa verdiğin zararı karşılar. Kendi aracının hasarı kaskonun konusudur.
Trafik limiti yetmedi, İMM'm de yok. Ne olur?
Limitin üstünde kalan tutar senin şahsi borcun olur ve zarar gören kişi bunu senden talep eder. Ödenmemesi hâlinde icra takibi başlatılabilir; bu borcun bir üst sınırı yoktur.
İMM manevi tazminatı karşılar mı?
Poliçeye göre değişir. Bir kısmı kapsar, bir kısmı hariç tutar. Ölümlü ve ağır yaralanmalı kazalarda tazminatın önemli bir bölümü bu kalemden doğduğu için teklif alırken mutlaka sorulmalıdır.
Kaskom yok, İMM yaptırabilir miyim?
Bazı şirketler kaskodan bağımsız İMM poliçesi düzenleyebiliyor. Aracın değeri düşük olduğu için kasko yaptırmayanlar açısından önemli bir seçenek; çünkü aracın değeri düşse de sorumluluğun küçülmüyor.
Bu yazı neye dayanıyor
- İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
- Zorunlu trafik limitleri her yıl güncellendiği için yazıda rakam verilmemiştir; güncel limitler poliçenin üzerinde yazar.
Sorunu kendi cümlenle yaz; blogun tamamında arar.
Poliçende var mı bakalım
Kasko poliçenin teminat listesinin fotoğrafını gönder; İMM satırının olup olmadığını ve limitinin yeterli olup olmadığını söyleyelim.
Sorman ücretsiz. Poliçeni birlikte okuruz; gerekirse teklifleri yan yana koyup karşılaştırırız.