Rapor geldi, rakam düşük

Eksper ne yapar, ne yapmaz?

Sigorta eksperi, hasarın sebebini, kapsamını ve tutarını tespit eden bağımsız bir uzman. Mevzuatla düzenlenmiş bir meslek ve ruhsata tabi.

• Yapar: hasarı yerinde inceler, sebebini değerlendirir, zararı hesaplar, rapor düzenler.
• Yapmaz: ödeme kararı vermez. Teminat kapsamı ve ödeme kararı sigorta şirketine aittir; eksper teknik veriyi üretir.

Bu ayrım itiraz stratejisini belirliyor: teknik tespite mi itiraz ediyorsun, yoksa teminat değerlendirmesine mi? İkisi farklı yerlere yöneltilir.

Bir noktayı da netleştirelim: eksper şirketin çalışanı değil. Ruhsatlı, bağımsız bir meslek mensubu ve mevzuata göre tarafsız olmakla yükümlü. Raporun şirket tarafından görevlendirilmiş olması, tespitin baştan taraflı olduğu anlamına gelmiyor — ama tespite itiraz etme hakkını da ortadan kaldırmıyor.

Adım 1: Raporu ve dayanağını iste

İtirazın ilk şartı, neye itiraz ettiğini bilmek. Şirketten yazılı olarak iste:

• Eksper raporunun tam metni.
• Hesap dökümü. Hangi kalem kaça hesaplanmış, hangi indirimler uygulanmış?
• Kullanılan birim fiyatlar. Parça ve işçilik bedelleri neye göre belirlenmiş?
• Uygulanan amortisman ve muafiyet.

Çoğu itiraz bu aşamada çözülüyor: döküm geldiğinde hangi kalemin tartışmalı olduğu netleşiyor ve bazen de açıkça bir hesap hatası ortaya çıkıyor.

Döküm isterken bir kalemi özellikle sor: hangi parçanın değiştiği, hangisinin onarıldığı. Bu ayrım hem tutarı hem değer kaybı hesabını etkiliyor ve dökümde bazen toplu bir satır olarak geçiyor. Parça bazında döküm istemek, itiraz edilecek noktayı bulmanın en hızlı yolu.

Adım 2: İtirazın türünü belirle

Dördüncü satır özellikle önemli: eğer poliçende amortisman uygulanmayacağı yazıyorsa ya da orijinal parça esası varsa, itirazın dayanağı poliçenin kendisi. Bu en güçlü itiraz türü.

Birinci ve ikinci satırlar arasında bir sıra farkı var: teknik tespite itiraz ekspere ve şirkete yöneltilir, karşı delille desteklenir. Teminat kapsamına itiraz ise doğrudan şirkete yöneltilir, çünkü o kararı eksper vermiyor. İtirazını yanlış adrese yöneltmek, en çok vakit kaybettiren hata.

Adım 3: Karşı delil topla

• Servis teklifi. Yetkili ya da bağımsız bir servisten alınan yazılı teklif, birim fiyat itirazının temeli.
• Fotoğraf. Hasarın onarım öncesi hâli — tarihli olmasına dikkat et.
• İkinci teknik görüş. Bağımsız bir eksper ya da uzmandan alınacak değerlendirme.
• Emsal ilan. Rayiç değer ve değer kaybı itirazlarında, benzer araçların güncel ilan fiyatları.
• Poliçe metni. İtirazın poliçeye dayanıyorsa ilgili maddeyi işaretle.

Servis teklifi alırken bir ayrıntıya dikkat et: teklifin parça ve işçilik ayrı ayrı dökümlü olması gerekiyor. Toplam tutar veren bir teklif, eksper raporuyla kalem kalem karşılaştırılamadığı için itirazda zayıf kalıyor. İki teklifi aynı formatta almak, farkın nereden geldiğini tek bakışta gösteriyor.

Adım 4: Yazılı itiraz

1. Dosya numarasını yaz.
2. Hangi kaleme itiraz ettiğini açıkça belirt. "Rapora itiraz ediyorum" yetersiz; "şu kalemin şu gerekçeyle hatalı olduğunu düşünüyorum" gerekli.
3. Belgelerini ekle.
4. Talebini net yaz. Yeniden değerlendirme mi, ikinci eksper mi, belirli bir tutarın ödenmesi mi?
5. Tarihli ve kayıtlı gönder.

Bir ekleme: itiraz yazısında ne istediğini yazmak, neye itiraz ettiğini yazmak kadar önemli. Üç seçenekten birini net belirt: belirli bir kalemin yeniden hesaplanması, ikinci bir eksper görevlendirilmesi, ya da poliçe maddesine dayanarak ödemenin düzeltilmesi. Talep belirsizse cevap da belirsiz geliyor.

İkinci eksper talep edilebilir mi?

Talep edilebilir ve birçok dosyada şirket bunu kabul ediyor — özellikle sunduğun karşı delil güçlüyse.

Kendi inisiyatifinle de bağımsız bir eksper görevlendirebilirsin. Bu durumda masrafı sen karşılarsın, ama elde edeceğin rapor itirazın ve gerekirse tahkim başvurusunun temeli olur.

Maliyet-fayda hesabı yap: tartışılan tutar, bağımsız rapor maliyetinin belirgin üstündeyse yapmaya değer.

Bağımsız eksper görevlendirirken iki şeye bak: ruhsatlı olması ve raporun dayanaklarını açıkça göstermesi. Birim fiyatların kaynağı, incelenen parçalar ve varılan sonucun gerekçesi raporda yazılı olmalı. Sadece bir tutar veren bir rapor, tahkim aşamasında ağırlık taşımıyor.

Adım 5: Sonuç çıkmazsa tahkim

Şirket itirazını reddederse ya da yanıt vermezse, dosya Sigorta Tahkim Komisyonu'na taşınabilir. Eksper raporu uyuşmazlıkları tahkimde en sık görülen dosya türlerinden biri.

Tahkimde hakem, gerekli görürse yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırabiliyor. Ayrıntısı tahkim yazısında.

Tahkim aşamasına geçerken bir kontrol listesi işine yarar: elinde eksper raporunun tam metni, hesap dökümü, şirkete yaptığın yazılı itiraz, şirketin cevabı (ya da cevapsızlığını gösteren tarih) ve karşı delilin olmalı. Bu beşinden biri eksikse başvuruyu bekletmek, eksik başvurmaktan iyi.

İtirazı güçlendiren üç alışkanlık

1. Eksper geldiğinde yanında ol. Hangi noktaları incelediğini gör, sorularını orada sor, tespit edilmeyen bir hasar varsa göster.
2. Kendi fotoğraflarını çek. Ekspere güvenmemek değil — iki kayıt her zaman bir kayıttan iyi.
3. Raporu geldiği gün oku. İtiraz süreleri işliyor; haftalar sonra fark edilen bir hata, süre yüzünden tartışılamaz hâle gelebiliyor.

İtiraz her zaman sonuç verir mi?

Hayır. Bazı dosyalarda rapor doğru, beklenti yanlış oluyor. Özellikle iki konuda:

• Rayiç değer. Aracı kaça aldığın değil, hasar günündeki piyasa değeri esas alınır.
• Amortisman. Poliçende uygulanacağı yazıyorsa, düşülmesi hatalı değil.

Bu yüzden ilk adım her zaman dökümü istemek: itiraz edilecek bir hata mı var, yoksa poliçenin kendi şartları mı işliyor — bunu ancak döküm gösterir.

Şirketle yaşanan sürecin tamamını şirket ödemiyor yazısında, muafiyet ve amortisman kalemlerini muafiyet yazısında bulabilirsin.

Sık sorulanlar