Kanun sigortadan söz etmiyor, sorumluluktan söz ediyor

Kanun ne diyor?

6197 sayılı Kanun eczanenin işleyişini ve sorumluluk zincirini düzenliyor. Mesleki sorumluluk açısından üç madde öne çıkıyor:

25. maddedeki ifade, sorumluluğun kime ait olduğunu tartışmaya yer bırakmayacak biçimde kuruyor:

…ilaçlarında görülecek hata ve saireden doğrudan doğruya eczanenin mesul müdürü sorumludur.

6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun, madde 25

"Doğrudan doğruya" ne anlama geliyor?

Bu ifade, sorumluluğu araya başka bir halka koymadan kuruyor. Hatayı fiilen kim yapmış olursa olsun — kalfa, yardımcı personel, vardiyadaki ikinci eczacı — muhatap olarak mesul müdür gösteriliyor.

Pratik sonucu şu: eczanenin personel yapısı büyüdükçe mesul müdürün üzerindeki risk azalmıyor, artıyor. Çünkü sorumluluk dağılmıyor, tek noktada toplanıyor.

Hangi olaylar dosya üretiyor?

Eczanede tartışmaya açılan olaylar birbirine benziyor:

• Yanlış ilaç verilmesi — benzer isimli ya da benzer kutulu ürünler
• Yanlış doz veya form — pediatrik yerine erişkin, şurup yerine tablet
• Majistral hazırlamada hata — oran, bileşen, saklama
• Reçete okuma hatası ve teyit edilmeden verilen ürün
• Saklama koşullarının bozulması — soğuk zincir
• Etkileşim veya kontrendikasyon konusunda bilgilendirme

Bu başlıkların ortak noktası, hepsinin kayıt üzerinden tartışılması. Reçete görüntüsü, barkod kaydı, teslim bilgisi ve hekime yapılan teyit araması dosyanın seyrini belirliyor.

Eczanenin genişleyen hizmetleri

Eczane artık yalnızca ilaç teslim edilen bir yer değil. Aşı uygulaması, tansiyon ve şeker ölçümü, medikal ürün satışı, majistral hazırlama, ilaç kullanım danışmanlığı — hepsi ayrı birer faaliyet.

Poliçe tarafında bu çok somut bir sonuç doğuruyor: faaliyet tanımı yalnızca "eczane işletmeciliği" yazıyorsa, bir aşı uygulamasından doğan talepte kapsam tartışması yaşanabiliyor.

Teklif aşamasında fiilen verilen hizmetlerin tek tek sayılması, sonradan yapılacak her tartışmadan daha kolay.

Ürün kusuru ile hizmet kusuru ayrı

Bir ayrımı baştan netleştirmek gerekiyor. İlacın kendisinden — üretim hatası, bozulmuş seri, ambalaj kusuru — kaynaklanan zarar, eczacının hizmet kusurundan farklı bir hukuki zemine giriyor.

Orada üreticinin ve ithalatçının sorumluluğu gündeme geliyor. Eczacının mesleki sorumluluk poliçesi ise kendi hizmetindeki kusura bakıyor: hangi ürünün verildiği, hangi dozun söylendiği, hangi koşulda saklandığı.

Pratikte ikisi aynı dosyada birden tartışılabiliyor; bu yüzden soğuk zincir ve saklama kayıtları, ayrımı yapabilmek için önemli.

Kayıt tutma yükümlülüğü ikili çalışıyor

Kanunun 26. maddesi kayıt ve defterlerin tutulmasını düzenliyor ve bir saklama süresi öngörüyor. Bu yükümlülük iki yönlü işliyor.

Bir yandan uyulmaması başlı başına bir aykırılık. Öte yandan savunmanın temeli: hangi ilacın, hangi reçeteye karşılık, ne zaman verildiğini gösteren tek şey bu kayıtlar.

Teminat nasıl kuruluyor?

Eczacılar için ayrı bir kloz olmadığı için teminat Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve özel şartlarla kuruluyor. Bu, teklifleri karşılaştırırken bakılacak yeri değiştiriyor:

1. Sigortalı kim? Eczacı, mesul müdür, eczane tüzel kişiliği ve çalışanlar poliçede nasıl tanımlı?
2. Faaliyet tanımı majistral hazırlamayı, aşı uygulamasını ve danışmanlığı kapsıyor mu?
3. Teminat esası olay mı, talep mi?
4. Geriye dönük tarih nerede — özellikle devir alınmış bir eczanede?

Bir de bildirim tarafı var: talep çoğu zaman önce sözlü bir şikâyet, sonra bir ihtarname biçiminde geliyor. Genel şartların B.1 maddesindeki gecikmeksizin bildirme yükümlülüğü ihtarnameyle birlikte doğuyor; dava dilekçesini beklemek gecikme sayılabiliyor.

Genel şartların her hâlde teminat dışında bıraktığı haller — kasten sebep olunan olaylar başta — burada da aynen işliyor; listesi mesleki sorumluluk nedir yazısında.

Branş sayfası: mesleki sorumluluk sigortası.

Sık sorulanlar