Limit, en büyük tek dosyana göre seçilir

Ciro yanıltıcı bir ölçü

Limit sorulduğunda ilk refleks iş hacmine bakmak oluyor. Oysa mesleki sorumlulukta tazminatı belirleyen şey senin kazancın değil, müşterinin uğradığı zarar. Küçük bir ofisin tek bir dosyada çok büyük bir zarara sebep olması mümkün.

Bir mali müşavirin aylık ücreti ile o müşterinin tarhiyat riski arasında bir orantı yok. Bir avukatın vekâlet ücreti ile kaçan sürenin bedeli arasında da yok. Bu yüzden doğru soru şu: elimdeki en büyük işte hata yapsam, karşı taraf neyi kaybeder?

Olay başına limit ve yıllık toplam

Poliçede genellikle iki ayrı limit yazar ve ikisi farklı işler görür:

İkisi arasındaki ilişkiye dikkat etmek gerekiyor. Yıllık toplam, olay başına limitin birkaç katı değilse, yılın ilk büyük dosyası toplamı büyük ölçüde tüketebiliyor ve geri kalan yıl düşük bir teminatla geçiyor.

Çok müşterili mesleklerde — mali müşavirlik, acentelik, muhasebe hizmeti — bir hata aynı anda birçok müşteriyi etkileyebiliyor. Bu mesleklerde yıllık toplamın görece yüksek tutulması, olay başı limiti büyütmekten daha anlamlı olabiliyor.

Savunma giderleri limitin içinde mi?

Mesleki sorumluluk dosyalarının çoğu uzun sürüyor ve tartışmalı geçiyor. Bilirkişi, yargılama gideri, vekâlet ücreti — bunların toplamı bazen tazminatın kendisine yaklaşıyor.

Genel şartlar makul savunma giderlerinin sözleşmede belirtilen tutara kadar karşılanacağını söylüyor. Bu tutarın limitin içinde mi yoksa limite ek mi olduğu ise poliçeden okunuyor.

Müteselsil sorumluluk limiti büyütüyor

Bazı mesleklerde sorumluluk yalnızca kendi hatanla sınırlı kalmıyor. Mali müşavirlikte beyanname imzalamadan ve tasdikten doğan müşterek ve müteselsil sorumluluk, meslek mensubunu mükellefin vergi borcuyla birlikte sorumlu hâle getirebiliyor.

Burada ödenecek tutar mükellefin büyüklüğüne bağlı; meslek mensubunun kendi ölçeğiyle ilgisi yok. Limit seçerken portföydeki en büyük mükellefe bakmak gerekiyor. Ayrıntısı vergi cezasını poliçe öder mi yazısında.

Benzer bir durum mühendis ve mimarlarda var: 4708 sayılı Kanun kapsamındaki sorumluluk, yapıya ve hasarın büyüklüğüne göre şekilleniyor. Küçük bir ofisin büyük bir projede imzası olabiliyor.

Tek hata, birçok müşteri: kaç olay sayılıyor?

Bazı mesleklerde aynı hata aynı anda çok sayıda müşteriyi etkiliyor. Yanlış yorumlanan bir mevzuat değişikliği, hatalı kurulmuş bir hesap şablonu ya da tüm portföye aynı şekilde verilen bir tavsiye — tek bir kök hata, onlarca talep.

Burada belirleyici soru şu: bu talepler tek olay mı sayılacak, yoksa her biri ayrı olay mı? Cevap limitin hangi tarafından ödeneceğini değiştiriyor. Tek olay sayılırsa olay başına limit bir kez işliyor; ayrı olaylar sayılırsa yıllık toplam limit devreye giriyor.

Genel şartlar bu ayrımı tek bir cümleyle çözmüyor; uygulamada özel şartlara bakılıyor ve şirketten şirkete gerçekten değişiyor. Portföyü geniş olan meslek mensupları için teklif alırken sorulacak sorulardan biri bu: aynı kök hatadan doğan talepler nasıl değerlendiriliyor?

Muafiyet ile limit birlikte çalışıyor

Limit teminatın tavanı, muafiyet ise tabanı. Mesleki sorumlulukta muafiyet çoğu zaman göz ardı ediliyor ama pratikte en çok karşılaşılan küçük ve orta dosyalar tam bu bandın içinde kalıyor.

Yüksek muafiyetli bir poliçe primi düşürüyor, ama günlük hataların çoğunu meslek mensubunun üstünde bırakıyor. Düşük muafiyet ise tersini yapıyor. Doğru tercih, kendi başına taşıyabileceğin zarar ile taşıyamayacağın zararın sınırını çizmekten geçiyor.

Limiti yükseltmek yeterli mi?

Her zaman değil. Limit yükseltmek, teminatın tavanını büyütüyor; ama dosyanın teminata girip girmeyeceğini belirleyen başka satırlar var:

1. Mesleki faaliyet tanımı yaptığın işi kapsıyor mu?
2. Teminat esası olay esaslı mı, talep esaslı mı?
3. Geriye dönük tarih eski işleri içeriyor mu?
4. Muafiyet ne kadar — küçük dosyalar zaten senin üstünde mi kalıyor?

Bu dördü doğru değilse yüksek limit işe yaramıyor; dördü doğru olduğunda ise limit gerçekten koruma hâline geliyor. Branşın tamamı mesleki sorumluluk sayfasında.

Sık sorulanlar