Hata senin, faturası poliçenin

Hangi zararı karşılıyor?

Çoğu sigorta branşı somut bir şeyi korur: aracı, binayı, yükü. Mesleki sorumluluk sigortasının koruduğu şey ise senin mesleki kararların. Bir dilekçe zamanında verilmediğinde, bir beyanname yanlış doldurulduğunda ya da bir projede hesap hatası yapıldığında ortaya çıkan zarar görünmez ama çok gerçektir.

Genel şartların A.1 maddesi teminatı, sigortalının poliçede belirlenmiş mesleki faaliyeti ifa ederken yaptığı hatalar sebebiyle ödemek zorunda kalacağı tazminata bağlıyor. Buradaki iki kelime kritik: poliçede belirlenmiş. Poliçede yazmayan bir faaliyetten doğan zarar, ne kadar mesleki görünürse görünsün teminat dışında kalıyor.

Diğer sorumluluk poliçelerinden farkı

Sorumluluk ailesinde birkaç poliçe var ve birbirinin yerine geçmiyorlar. Hangi olayın hangi poliçeye gittiğini bilmek, hasar günü çok zaman kazandırıyor:

Aradaki çizgi her zaman keskin değil. Bir mimarın ofisinde ziyaretçinin düşmesi işyeri sorumluluğudur; aynı mimarın projesindeki hesap hatası mesleki sorumluluktur. Belirleyici olan olayın nerede olduğu değil, zararın mesleki karardan doğup doğmadığı.

Dört resmî kloz: mevzuat mesleğe göre konuşuyor

Genel şartlar her meslek için ortak bir çerçeve kuruyor, ama mesleklerin riski aynı değil. Bu yüzden genel şartlara dört kloz ekli:

• Hekim mesleki sorumluluk klozu
• Serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavir klozu
• Avukatlık mesleki sorumluluk klozu
• Sigorta acenteleri mesleki sorumluluk klozu

Kloz, genel şartın üstüne yazılan mesleğe özgü bir ek. Kimi zaman teminatı genişletiyor, kimi zaman daraltıyor. Örneğin mali müşavir klozu, genel şartlarda iki yıl olan bir süreyi beş yıla çıkarıyor; avukatlık klozu ise müvekkil sırlarının korunmamasından doğan zararları teminat dışında tutuyor.

Her hâlde teminat dışında kalanlar

Genel şartların A.3 maddesi üç durumu koşulsuz dışarıda bırakıyor:

1. Poliçede belirlenen mesleki faaliyet dışındaki işlerden doğan talepler,
2. Sigortalının kasten sebep olduğu olaylar,
3. Alkol, uyuşturucu ya da narkotik madde etkisi altında yapılan faaliyetlerden doğan olaylar.

Buradaki ikinci madde yanlış anlaşılıyor. Kasıt, hatayı bilerek yapmak demek; ağır ihmal ya da dikkatsizlik değil. Mesleki sorumluluk sigortasının varlık sebebi zaten ihmali karşılamaktır — kasıt karşılanırsa sigorta olmaktan çıkar.

Aksine sözleşme yoksa dışarıda kalanlar

Bir de ikinci bir liste var ve adı önemli: A.4 — aksine sözleşme yoksa teminat dışında kalanlar. Yani bunlar varsayılan olarak dışarıda, ama poliçeye eklenebilir:

Bu tablonun en çok soru alan satırı sonuncusu. A.4.3 para cezalarını teminat dışında tutuyor — ama mali müşavir klozu, müteselsil sorumluluk gereği ödenen vergi ve vergi cezasını açıkça teminata alıyor. Ayrıntısı vergi cezasını poliçe öder mi yazısında.

Hangi mesleklerde zorunlu?

Burada çok yanlış bilgi dolaşıyor. Türkiye'de mesleki sorumluluk sigortası kural olarak ihtiyari; zorunluluk ancak özel bir düzenlemeyle geliyor:

Dikkat edilecek nokta: zorunlu olmaması sorumluluğun olmaması demek değil. Örneğin Sigorta Acenteleri Yönetmeliği'nin 11. maddesi acentenin mesleki faaliyetinden doğan sorumluluğunu açıkça kuruyor; sigortayı ise idarenin şart arama yetkisine bırakıyor. Sorumluluk var, sigorta tercihe bağlı.

Poliçe kurarken dört kontrol

1. Mesleki faaliyet satırı yaptığın işin tamamını kapsıyor mu?
2. Teminat hangi esasa göre kurulu — olay esaslı mı, talep esaslı mı? Ayrıntısı talep esaslı ne demek yazısında.
3. Geriye dönük tarih ne zaman başlıyor? Eski işlerin kapsamda mı?
4. Savunma giderleri limitin içinde mi, ayrıca mı veriliyor? Dosyanın büyük kısmı çoğu zaman buradan çıkıyor.

Mesleğine göre ayrıntıları avukat, mali müşavir, mühendis ve mimar ve sigorta acentesi sayfalarında bulabilirsin.

Sık sorulanlar