Teminat herkes için aynı, fiyat değil

Kapsam sabit, fiyat değişken

Bu, zorunlu trafik sigortasını diğer branşlardan ayıran en önemli özellik. Kaskoda iki poliçe arasındaki fark teminat listesindedir: biri ikame araç verir diğeri vermez, biri orijinal parça kullanır diğeri eşdeğer. Zorunlu trafikte böyle bir fark yok.

Teminatın kapsamı, istisnalar ve limitler genel şartlar ve mevzuatla belirlenmiş durumda. Hangi şirketten alırsan al, kaza anında aldığın güvence aynı. Bu yüzden "daha kapsamlı trafik poliçesi" diye bir şey yok.

Bunun pratik sonucu şu: zorunlu trafik sigortasında pazarlık edilecek alan teminat değil fiyat. Kaskoda "şu teminatı da ekleyin" diyebilirsin; trafikte böyle bir seçenek yok, çünkü liste zaten herkes için aynı.

Primi belirleyen unsurlar

Bu listede en çok yanlış anlaşılan satır sonuncusu: prim hesabında dikkate alınan kişi, aracı fiilen kullanan değil poliçedeki sigortalı. Araç bir şirket adına tescilliyse değerlendirme de şirket üzerinden yapılır.

Tabloda görünmeyen bir unsur daha var: poliçesiz geçen dönem. Araç bir süre trafikten çekilmiş ya da poliçesiz kalmışsa, hasarsızlık geçmişinin bir kısmı geçerliliğini yitirebiliyor. Araçsız geçen bir dönemin ardından gelen teklifte sürpriz bir artış görürsen, bakılacak ilk yer burası.

Basamak: farkın en büyük kaynağı

İki aynı aracın primi arasındaki belirgin farkın sebebi çoğu zaman tek bir satır: hasarsızlık basamağı. Sistem sigortalıları geçmiş hasar kayıtlarına göre kademelere ayırıyor ve her kademenin prime uygulanan bir katsayısı var.

• Üst basamaklar indirimli — uzun süre hasarsız kalmış sürücüler burada.
• Orta basamak referans noktası — ne indirim ne zam.
• Alt basamaklar zamlı — sık hasar alanlar burada.

Basamağın ve ona karşılık gelen katsayı poliçenin üzerinde yazar. Teklif alırken doğru basamakla hesaplanıp hesaplanmadığını kontrol edebilirsin; nadiren de olsa yanlış basamakla fiyat verildiği oluyor. Ayrıntısı basamak sistemi yazısında.

Basamağın bir özelliği daha var ve araç değiştirirken önem kazanıyor: basamak araca değil sigortalıya bağlıdır. Yeni araç aldığında geçmişin kural olarak seninle gelir. Ama araç grubu değişirse — binekten ticariye, motosiklete — değerlendirme farklılaşabiliyor. Araç alırken bu satırı teklif aşamasında sor; poliçe çıktıktan sonra öğrenmek zor oluyor.

"Arkadaşımınki daha ucuz" neden anlamlı değil

Aynı marka, aynı model, aynı yıl iki araç — ama primler farklı. Karşılaştırmanın anlamlı olabilmesi için şu beş şeyin aynı olması gerekiyor:

1. Hasarsızlık basamağı
2. Tescil ili
3. Aracın kullanım şekli (hususi / ticari)
4. Sigortalının profili (yaş, ehliyet süresi, gerçek kişi mi tüzel mi)
5. Poliçe tarihi — tarife yıl içinde değişebilir

Bu beşi aynı olmadan yapılan karşılaştırma, iki farklı riski kıyaslamak oluyor. Sahada en çok duyulan şikâyetin arkasında genellikle basamak farkı ya da tescil ili farkı çıkıyor.

Fiyatın beklenmedik şekilde arttığı durumlar

Yenileme teklifi geçen yıla göre belirgin yüksek geldiyse, bakılacak yerler sırayla şunlar:

1. Basamağın düşmüş mü? Geçen dönem bir hasar ödendiyse yenilemede etkisi görünür. Hasarın olduğu tarih değil, dosyanın ödendiği dönem belirleyici.
2. Kayıtta sana ait olmayan bir hasar var mı? Nadiren de olsa başka bir araca ait kayıt sisteme yansıyabiliyor; sorgulatmakta fayda var.
3. Tescil ilin ya da kullanım şeklin değişti mi? Adres ya da ruhsat değişikliği primi etkiler.
4. Tarife güncellendi mi? Limitler ve tarife her yıl yeniden belirleniyor; genel bir artış söz konusu olabilir.

İkinci madde sanıldığından önemli: hatalı bir kaydı fark ettiğin yıl düzeltmek kolay, üç yıl sonra düzeltmek aradaki bütün poliçelerin yeniden hesaplanmasını gerektiriyor.

Beşinci bir ihtimal daha var ve en can sıkıcı olanı: poliçenin yanlış basamakla düzenlenmesi. Nadiren de olsa oluyor. Yeni poliçendeki basamağı eskisiyle karşılaştırmak iki dakika sürüyor ve bu hatayı anında gösteriyor. Hasarsız geçen bir yılın ardından basamağın aynı kalması ya da düşmesi, sorgulanması gereken bir durumdur.

Teklif alırken: doğru karşılaştırma

1. Basamağını öğren ve teklifte doğru göründüğünü teyit et.
2. Aynı gün birden fazla teklif al. Tarife değişiklikleri arada kalmasın.
3. Beyan bilgilerinin aynı olduğundan emin ol — kullanım şekli, tescil ili, sigortalı bilgileri.
4. Fiyat farkı küçükse hizmete bak. Teminat aynı olduğuna göre geriye hasar sürecinin kalitesi kalıyor.

Son maddeyi somutlaştıralım: hasar anında seni ilgilendiren şey poliçenin fiyatı değil, dosyanın kaç günde açıldığı ve eksperin ne zaman atandığı olacak. Bunu önceden ölçmek zor, ama acentene sorabilir ve çevrendeki deneyimleri dinleyebilirsin.

Branşın tamamını trafik sayfasında, basamağın işleyişini basamak yazısında bulabilirsin.

Sık sorulanlar