Dosya kaybedilir, süre kaybedilmez

Sorumluluğun dayanağı ne?

Avukatlık sözleşmesi vekâlet hükümlerine tabi. Türk Borçlar Kanunu'nun 506. maddesi vekilin işi "vekâlet verenin haklı menfaatlerini gözeterek" sadakat ve özenle yürütmesini istiyor ve ölçüyü "benzer alanda iş ve hizmetleri üstlenen basiretli bir vekilin göstermesi gereken davranış" olarak çiziyor.

Avukatlık Kanunu da aynı yere bakıyor. Madde 34, avukatların yüklendikleri görevleri özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmesini düzenliyor. Madde 171 ise işin yazılı sözleşme olmasa bile sonuna kadar takip edilmesini ve tevkil hâlinde sorumluluğun sürmesini söylüyor.

Kloz neyi kapsıyor?

Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na ekli dört klozdan biri avukatlık için. Klozun I. Kapsam bölümü teminatı üç başlıkta topluyor:

• Görevin gereği gibi yapılmaması,
• Müvekkile karşı özen borcunun yerine getirilmemesi,
• Diğer kusurlu davranışlar.

Bunlara ek olarak, kararlaştırılmışsa yargılama giderleri ve avukatlık ücretleri de poliçe limitleri içinde karşılanıyor. Bu kalem önemli: mesleki sorumluluk dosyaları uzun sürüyor ve sürecin maliyeti bazen tazminata yaklaşıyor. Ayrıntısı limit nasıl seçilir yazısında.

Teminat dışında ne var?

Avukatlık klozunun kendi istisnası tek başlık ama çok belirleyici: müvekkille bağlantılı sırların saklanmaması veya kötüye kullanılması sonucu doğan zararlar teminat dışında.

Buna genel şartların her hâlde geçerli olan A.3 istisnaları da ekleniyor: poliçede tanımlı mesleki faaliyet dışındaki işler, kasten sebep olunan olaylar ve alkol ya da uyuşturucu etkisi altındaki faaliyetler.

Ek sözleşmeyle alınabilecekler

Klozun III. bölümü, ek sözleşmeyle teminat altına alınabilecek talepleri sayıyor. Üçü de yabancı unsurlu işlerle çalışan ofisler için anlamlı:

1. Türkiye mevzuatı dışındaki kanunlara dayanan talepler,
2. Sigortalının fiillerinden sorumlu olduğu kişilerin kasıtlı hareketleri,
3. Yabancı mevzuatın yanlış yorumlanması veya uygulanması.

Üçüncü madde özellikle dikkat çekici. Yabancı hukuk içeren dosya alan bir ofis için bu satır, teminatın gerçekten çalışıp çalışmayacağını belirliyor. Genel şartların A.4.1 maddesi zaten Türkiye dışındaki mahkeme ve tahkim süreçlerini aksine sözleşme yoksa dışarıda tutuyor.

Hangi olaylar dosya üretiyor?

Avukatlıkta hasar tipleri şaşırtıcı biçimde tekrar ediyor. Çoğu, bilgi eksikliğinden değil takip eksikliğinden doğuyor:

• Süre kaçırma — dava, itiraz, temyiz ya da zamanaşımı süresinin geçmesi. Ayrıntısı süre kaçırma yazısında.
• Duruşma veya işlem kaçırma — dosyanın işlemden kalkması, sunulmayan delil.
• Hatalı veya eksik dilekçe — yanlış taraf, yanlış mahkeme, eksik talep.
• Tahsil edilen paranın geciktirilmesi — müvekkil adına alınan tutarın zamanında aktarılmaması.
• Yanlış bilgilendirme — yanlış süre, yanlış değerlendirme sonucu müvekkilin hak kaybı.

Bu listenin ortak noktası şu: hiçbiri davanın sonucuyla ilgili değil. Hepsi sürecin yürütülüşüyle ilgili — yani poliçenin baktığı yerle.

Ne zaman haber vermeli?

Bu branşta en çok hak kaybı, hasar anında değil bildirim anında yaşanıyor. Meslek mensubu sorunu kendi çözmeye çalışıyor, müvekkille uzlaşma arıyor ve iş büyüdüğünde haber veriyor.

Oysa bildirim yükümlülüğü, durumu öğrendiğin anda başlıyor. Üstelik erken bildirim yalnızca bir yükümlülük değil, bir avantaj: savunma sürecine sigortacının baştan katılması, hem sürecin yönetimini hem de giderlerin karşılanmasını değiştiriyor.

Ortak ofisler, stajyerler ve tevkil

Avukatlık Kanunu'nun 171. maddesi, işin başkasına tevkil edilmesi hâlinde müvekkile karşı sorumluluğun sürdüğünü söylüyor; birlikte çalışılan ya da işi devralan avukatların kusur ve zararından kişisel ve müteselsil sorumluluk doğuyor.

Sigorta tarafında bunun karşılığı şu soru: poliçe kimi kapsıyor? Genel şartlar, işletme sorumluluğu için yapılmış bir sözleşmede aksine hüküm yoksa temsilcilerin, yönetimin ve çalışanların sorumluluğunun da kapsandığını söylüyor.

Pratik sonucu: ortak çalışan bir büroda poliçenin tek bir avukat adına mı yoksa büro adına mı yapıldığı, bir hasar gününde kimin arkasında teminat olduğunu belirliyor. Bu satır poliçe kurulurken netleştirilmeli.

Poliçe kurarken dört kontrol

1. Mesleki faaliyet tanımı yaptığın işleri — danışmanlık, arabuluculuk, yabancı unsurlu dosyalar — kapsıyor mu?
2. Teminat esası olay mı, talep mi? Ayrıntısı talep esaslı ne demek yazısında.
3. Büro ve çalışanlar poliçede nasıl tanımlanmış?
4. Savunma giderleri limitin içinde mi, ek mi?

Zorunluluk tarafını avukat sigortası zorunlu mu, en sık hasar tipini ise süre kaçırma yazısında anlattık. Branş sayfası: avukatlar için mesleki sorumluluk.

Sık sorulanlar