Mağdur parasını alır, fatura sana döner
Alkollü kazada sigorta ödeme yapar — ama ödediğini senden geri ister. "Şirket ödedi, demek ki sorun yok" diye rahatlamanın en pahalı olduğu yer burası.
Güncelleme: 22 Ekim 2026 Okuma süresi: 4 dakika Branş: Trafik
Kısa cevap
İki ayrı soru var ve cevapları farklı. Mağdur parasını alır mı? Evet — zorunlu trafik sigortası zarar görene ödeme yapar.
Bu para sende kalır mı? Hayır. Genel şartların B.4(c) bendi, mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü kişilerce kullanılan araçlarda sigortacıya rücu hakkı veriyor.
Önemli ayrıntı: rücu otomatik ve tam değil. Maddenin giriş paragrafı rücuyu, durumun tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sınırlıyor.
Önce ayrım: ödeme ve rücu aynı şey değil
Zorunlu trafik sigortasının amacı mağduru korumak. Bu yüzden sigortacı, sigortalının kusuru ne olursa olsun zarar görene ödemeyi yapar. Mağdurun alkol tartışmasını beklemesi gerekmez.
Genel şartlar bunu özellikle güvenceye alıyor. B.4 maddesinin son paragrafı net: "Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez." Yani şirket "alkol raporu bekliyoruz" diyerek mağduru oyalayamıyor.
Ödeme yapıldıktan sonra ikinci aşama başlıyor: sigortacı ödediği tutarı sigortalıdan geri istiyor. Buna rücu deniyor.
"Şirket ödedi, sorun yok" tuzağı
Kaza sonrası en yanıltıcı an bu. Mağdur ödemesini aldı, dosya kapanmış görünüyor, kimse seni aramıyor. Aylar sonra bir rücu yazısı geliyor ve ödenen tutarın tamamı ya da bir kısmı senden isteniyor.
Dosyanın sigorta tarafında kapanması, senin borcunun kapandığı anlamına gelmiyor. Alkollü bir kazada ödeme yapıldığını öğrendiğin anda rücu ihtimalini de hesaba katman gerekiyor.
Bu yapının mantığı şu: zorunlu sigortanın amacı mağduru korumak. Alkollü sürücünün kusurunu sigortanın üstlenmesi caydırıcılığı ortadan kaldırırdı; mağduru beklettirmek ise poliçenin varlık sebebini ortadan kaldırırdı. Mevzuat ikisini sıraya koyarak çözüyor: önce mağdur alır, sonra yük kusurluya döner.
Maddesi nerede yazıyor?
Rücu sebepleri keyfî değil; genel şartların B.4 maddesinde sayılmış durumda. Alkol doğrudan (c) bendinde geçiyor: aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce sevk edilmesi.
Aynı maddede sayılan diğer rücu sebepleri de var ve bir arada görmekte fayda var:
| Bent | Rücu sebebi |
|---|---|
| a | Sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti hareketi veya ağır kusuru |
| b | Gereken ehliyete sahip olmayan ya da ehliyetine el konulmuş kişilerce kullanılması |
| c | Uyuşturucu ya da mevzuattaki seviyenin üzerinde alkollü kişilerce kullanılması |
| ç | Yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçta yolcu taşınması, istiap haddinin aşılması |
| d | B.1'deki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi sebebiyle zararın artması |
| e | Aracın çalınması veya gasp edilmesi hâli |
| f | Olay yerini terk etmek, tutanak ve alkol raporu gibi belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranmak |
Son bent sahada çok karşımıza çıkıyor: alkollü olduğunu düşünen sürücünün kaza yerinden ayrılması, alkolden bağımsız olarak ayrı bir rücu sebebi doğuruyor. Yani kaçmak durumu kurtarmıyor, ikinci bir gerekçe ekliyor.
Listedeki bentlerin ortak özelliği, hepsinin davranışla ilgili olması. Hiçbiri poliçe satın alırken yapılan bir tercihle önlenebilir değil; ek teminatla kapatılamazlar. Bu yüzden rücu riski, prim ödeyerek değil sürüş davranışıyla yönetiliyor.
Rücu her zaman tam tutar mı?
Hayır — ve bu, en çok gözden kaçan ayrıntı. B.4'ün giriş paragrafı rücuyu sınırlıyor: sigortacı, durumun tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebiliyor.
Pratik anlamı şu: rücunun ölçüsü, alkolün kazadaki etkisi. Alkol düzeyi ile kazanın oluşumu arasındaki ilişki değerlendiriliyor. Bu değerlendirme dosyaya özgü ve itiraza açık bir alan.
Nedensellik neden tartışılıyor?
Alkollü bir sürücü, kırmızı ışıkta kurallara uygun şekilde duruyor ve arkadan gelen başka bir araç ona çarpıyor. Burada alkol var, ama kazanın oluşumunda bir rolü yok.
Tersi de mümkün: alkol düzeyi düşük görünen bir sürücünün şerit ihlali yaptığı bir kazada, alkolün etkisi tartışmanın merkezinde olabiliyor.
Bu yüzden rücu yazısı geldiğinde sorulacak ilk sorulardan biri şu: alkol ile kazanın oluşumu arasında nasıl bir bağ kurulmuş? Dayanağı istemek hakkın.
Pratik sonucu şu: rücu tutarına itiraz etmek, rücunun varlığına itiraz etmekten daha gerçekçi bir hedef. "Alkollü değildim" tartışması rapora takılıyor; "bu oran fazla" tartışması ise maddeye dayanıyor. İtirazı doğru zemine kurmak, sonucu belirleyen şey oluyor.
Kasko tarafında ne değişiyor?
Burada mekanizma farklı çalışıyor ve karıştırılıyor:
| Zorunlu trafik | Kasko | |
|---|---|---|
| Mağdura/sana ödeme | Mağdura ödenir | Ödeme reddedilebilir |
| Mekanizma | Rücu — ödenen geri istenir | Teminat dışı kalma — ödeme hiç yapılmaz |
| Sonuç | Mağdur korunur, yük sana döner | Kendi aracının hasarı sende kalır |
Yani alkollü bir kazada iki kayıp birden oluşabiliyor: kendi aracının hasarı kaskodan ödenmiyor ve karşı tarafa ödenen tutar trafik poliçesinden sana rücu ediliyor. Kasko tarafının ayrıntısı rücu yazısında.
Rücu yazısı geldi: sırayla ne yapmalı
- Gerekçeyi oku. Hangi bende dayanıldığı ve talep edilen tutar yazılı olmalı.
- Dayanak belgeleri iste. Alkol raporu, tutanak, eksper raporu ve ödeme belgesi.
- Tutarı kontrol et. Rücu, fiilen ödenen tutarla sınırlıdır; talep edilen rakam ile dosyada ödenen rakam uyuşmalı.
- Nedensellik bağını sorgula. Alkolün kazanın oluşumundaki etkisi ne? Oran bu değerlendirmeye bağlı.
- Süreleri kaçırma. İtiraz ve dava süreleri işliyor; yazının geldiği tarihi not et.
Üçüncü ve dördüncü maddeler itirazın asıl zemini. Rücunun varlığını tartışmak çoğu zaman sonuç vermiyor, ama oranını ve tutarını tartışmak verebiliyor.
Biz hukuki danışmanlık vermiyoruz. Poliçenin ve genel şartların ne dediğini birlikte okuyabilir, itirazın hangi maddeye dayanacağını çıkarabiliriz; tutar yüksekse avukata başvurman gerekir.
Önlemenin tek yolu
Rücu sebeplerinin çoğu poliçeyle değil kullanımla ilgili. Bu yüzden ek teminat alarak kapatılabilecek bir risk değil — hiçbir poliçe alkollü kazanın sonucunu üstlenmiyor, çünkü üstlenirse caydırıcılık kalmaz.
- Direksiyona ayık geçmek — tek gerçek önlem bu.
- Aracını kime kullandırdığını bilmek: alkollü ya da ehliyetsiz birine araç vermek, işleten olarak seni de sürece sokuyor.
- Bedeni hasarlı kazada olay yerinden ayrılmamak; B.4(f) ayrı bir rücu sebebi.
- Tutanak ve rapor yükümlülüklerini yerine getirmek.
Trafik sigortasının genel kapsamını zorunlu trafik yazısında, kimin tazminat alabileceğini üçüncü şahıs yazısında bulabilirsin.
Sık sorulanlar
Alkollü kazada mağdur parasını alabilir mi?
Evet. Zorunlu trafik sigortası zarar görene ödeme yapar ve genel şartların B.4 maddesi, sigortacının rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremeyeceğini açıkça belirtir.
Rücu her zaman ödenen tutarın tamamı mı olur?
Hayır. B.4'ün giriş paragrafı rücuyu, durumun tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sınırlar. Yani alkolün kazadaki etkisi değerlendirilir.
Kaskom alkollü kazada öder mi?
Kasko tarafında mekanizma farklıdır: ödeme rücu edilmek yerine genel şartlar çerçevesinde hiç yapılmayabilir. Kendi aracının hasarı bu durumda sende kalır.
Kaza yerinden ayrılırsam ne olur?
Olay yerini terk etmek ve tutanak, alkol raporu gibi belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranmak B.4(f) uyarınca ayrı bir rücu sebebidir. Can güvenliği nedeniyle uzaklaşmak ve bedeni hasarlı kazalarda tedavi için sağlık kuruluşuna gitmek istisnadır.
Alkollüydüm ama kaza benim kusurumla olmadı, yine de rücu olur mu?
Rücunun ölçüsü, durumun tazminatı kaldırmaya veya azaltmaya ne ölçüde elverdiğidir. Alkol ile kazanın oluşumu arasındaki bağ bu değerlendirmenin merkezindedir; dayanağını istemek hakkındır.
Aracımı alkollü birine verirsem sorumlu olur muyum?
Araç işleteni olarak sürece dâhil olabilirsin. Ayrıca B.4(a) bendinde sigortalının eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin ağır kusuru da rücu sebebi olarak sayılmıştır.
Bu yazı neye dayanıyor
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar — Resmî Gazete 12 Haziran 2026, Sayı 33278; yürürlük 1 Temmuz 2026.
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları — B.4 (Zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı), özellikle B.4(a), (b), (c), (f)
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu — alkol sınırları ve yükümlülükler
- Kasko Sigortası Genel Şartları
- Alkol sınırları mevzuatla belirlendiği ve araç türüne göre değiştiği için yazıda promil değeri verilmemiştir.
Sorunu kendi cümlenle yaz; blogun tamamında arar.
Rücu yazını birlikte okuyalım
Gelen rücu yazısındaki gerekçeyi ve talep edilen tutarı yaz; hangi bende dayanıldığını ve nelere itiraz edilebileceğini birlikte çıkaralım.
Sorman ücretsiz. Poliçeni birlikte okuruz; gerekirse teklifleri yan yana koyup karşılaştırırız.