Yeni değer klozu: sadece ilk yıl işe yarar

Kloz tam olarak neyi değiştiriyor?

Kaskoda tam ziyan hâlinde ödenecek tutarın ölçüsü kural olarak rayiç bedeldir: aracın hasar anındaki piyasa değeri. Sıfır araç alan biri için bu, çoğu zaman acı bir sürprizdir — araç trafiğe çıktığı anda fatura bedelinin altına düşer.

Yeni değer klozu bu ölçüyü değiştirir. Belirli bir süre içinde tam ziyan ya da çalınma gerçekleşirse tazminat, rayiç bedel yerine ödeme tarihindeki anahtar teslim bedeli üzerinden hesaplanır. Yani aynı aracı yeniden almak için gereken tutar esas alınır.

Dikkat edilmesi gereken kelime "tam ziyan". Kloz, çarpıp göçürdüğün tamponun yenisiyle değişmesini sağlamaz; aracın onarılamayacak hâle gelmesi ya da çalınması hâlinde devreye girer.

Kloz kimin için yazılmış?

Yeni değer klozu, sigortanın temel mantığına getirilmiş bir istisnadır. Kural zararı gidermektir: hasardan önceki hâle dönmek. Sıfır araçta bu kural, sigortalıyı mağdur eder — çünkü "hasardan önceki hâl" fatura bedeli değil, trafiğe çıkmış bir aracın değeridir.

Kloz bu boşluğu kapatır ve bedeli sigortacıya yükler. Karşılığında prim de artar. Sıfır araçta bu artış çoğu zaman ödenmeye değerdir; aracın yaşı ilerledikçe değmez hâle gelir.

Süre: trafiğe çıkıştan itibaren

Klozun ömrü, poliçenin başlangıcından değil aracın trafiğe ilk çıkış tarihinden işler. Şirketlerin özel şartlarında yaygın karşılık şudur:

…aracın trafiğe çıkış tarihinden itibaren geçecek bir yıllık süre zarfında meydana gelecek tam ziyan ve çalınma hasarlarında aracın hasar ödeme tarihindeki peşin anahtar teslim bedeli tazmin edilir.

Bir sigorta şirketinin kasko özel şartlarından

Bu yüzden klozun pratikte anlamlı olduğu tek dönem, aracın ilk yılıdır. İkinci yılında olan bir araçta aynı satır poliçede yazıyor olabilir; ama artık bir şey değiştirmez.

Tam ziyan ne demek?

Tam ziyan, aracın onarımının ekonomik olmaktan çıkmasıdır. Onarım bedelinin aracın değerine oranı belirli bir eşiği aştığında araç onarılmaz, bedeli ödenir. Çalınma hâli de aynı başlık altında değerlendirilir.

Yeni değer klozu tam da bu noktada devreye girer: ödenecek bedelin neye göre hesaplanacağını değiştirir. Aracın onarılabilir olduğu hâllerde klozun bir etkisi yoktur.

Kloz işlesin diye tutması gereken üç şey

1. Sigorta bedeli fatura bedeline eşit olmalı. Sıfır araçlarda poliçedeki bedelin, indirim uygulanmamış fatura bedelini karşılaması beklenir. Düşük bedelle yapılan poliçe burada sorun çıkarır.
2. Kullanım tarzı uygun olmalı. Kloz çoğunlukla hususi ve kamyonet kullanım tarzı için tanımlanır; ticari kullanım kapsam dışında kalabilir.
3. Hasar tam ziyan ya da çalınma olmalı. Kısmi hasarlarda bu kloz devreye girmez.

Anahtar teslim bedelinin içine giren kalemler de poliçede tanımlanır: vergi ve harçlar, motorlu taşıtlar vergisinin ilgili dönemi, noter ve plaka masrafı, trafik sigortası primi gibi. Sonradan taktırılan aksesuarlar ise ancak poliçede yazılıysa hesaba girer.

Aracın sıfır değilse bu satır neyi anlatır?

Poliçende yeni değer klozu geçmiyorsa ve aracın birkaç yaşındaysa bu bir eksiklik değildir. Kloz, aracın yaşından dolayı zaten işlevsizdir; ödediğin prime karşılık bir şey katmaz.

Buna karşılık araç sıfır ya da ilk yılındaysa ve poliçede böyle bir satır yoksa, bu gerçekten konuşulması gereken bir eksikliktir. Aradaki fark — fatura bedeli ile rayiç bedel arası — doğrudan cebinden çıkar.

Sigorta bedeli neden fatura bedeli olmalı?

Klozun en çok gözden kaçan koşulu budur. Poliçedeki sigorta bedeli, aracın indirim uygulanmamış fatura bedelini karşılamıyorsa, kloz yazılı olsa bile beklenen sonucu vermez.

Sebebi eksik sigorta kuralıdır: sigorta bedeli aracın gerçek değerinin altında kaldığında tazminat, bu oran ölçüsünde azalarak ödenir. Kampanyalı alınmış bir araçta poliçeyi kampanya fiyatı üzerinden yaptırmak, ilk bakışta primden kazandırır; tam ziyanda aradaki farkı sigortalıya bırakır.

Bu yüzden sıfır araçta poliçe düzenlenirken bakılacak iki satır vardır: klozun varlığı ve sigorta bedelinin faturayla uyumu. Biri olmadan diğeri tek başına yeterli değildir.

Süre dolunca ne değişir?

Kloz süresi dolduğunda poliçenin kendisi değişmez; yalnızca tam ziyan hâlindeki ölçü rayiç bedele döner. Bu geçiş kendiliğinden olur, kimse haber vermez.

O noktadan sonra önemli hâle gelen satır, poliçedeki sigorta bedelinin aracın güncel rayiç değerini takip edip etmediğidir. Yenilemede bedel eski yılın değeriyle bırakılırsa, bu kez eksik sigorta tartışması doğar.

Poliçende nereye bakacaksın?

Teminat tablosunda "Yeni Değer Klozu", "Sıfır Araç Teminatı" ya da "Tam Ziyan — Yeni Değer" başlığını ara. Satırın kendisi kadar, özel şartlardaki süre ve kullanım tarzı koşulu da belirleyicidir. İkisini birlikte okumak gerekir.

Bulduğun satırın yanında bir tarih ya da süre yazmıyorsa, özel şartlarda aynı klozu arayıp süreyi oradan okumak gerekir. Teminat tablosu klozun varlığını gösterir, koşulunu değil.

Sık sorulanlar