Tekne poliçesinin en az okunan yarısı

Kasko ile sorumluluğu ayırmak

Tekne sahiplerinin çoğu poliçeyi "teknemin sigortası" diye okuyor. Oysa poliçenin yaptığı iki iş var ve ikincisi genellikle daha büyük riski taşıyor.

Tablodaki altıncı satır özellikle önemli. Enkaz kaldırma, teknenin değerinden bağımsız bir masraf kalemi ve idarenin talebiyle zorunlu hâle gelebiliyor.

Teminat neyi kapsıyor?

• Başka tekne veya mallara verilen zarardan doğan hukuki sorumluluk,
• Ölüm ve yaralanma; can kurtarma masrafları dahil,
• Enkaz kaldırma,
• Kardeş gemiyle çatma — aynı sahibe ait iki tekne arasındaki çarpışma.

Dördüncü madde teknik görünür ama birden fazla teknesi olan sahipler için anlamlı: normalde kendi malına verdiğin zarar sorumluluk teminatının konusu olmaz; bu kloz o boşluğu kapatır.

Hukuki masraflar için bir koşul var: ürün şartlarına göre bunlar ancak önceden yazılı onay alınmışsa karşılanıyor. Avukat tutmadan önce sigortacıya sormak, bu yüzden bir usul meselesi değil, teminat meselesi.

Neler kapsam dışında?

• İşveren ve çalışan sorumluluğu — mürettebata karşı sorumluluk ayrı düzenlenir,
• Çekilen ya da su kayağı yapan kişiler — belirli istisnalar dışında,
• Cezai nitelikteki tazminatlar,
• Savaş, grev, terör ve siyasi eylemler ile nükleer riskler.

İkinci madde, yazın en çok yapılan aktivitelerden birini doğrudan ilgilendiriyor. Arkadan çekilen bir şişme bot ya da su kayağı yapan bir misafir, poliçede ayrıca düzenlenmemişse sorumluluk teminatının dışında kalabiliyor.

Enkaz kaldırma neden ayrı anlatılmayı hak ediyor?

Tekne battığında ortaya iki ayrı sorun çıkıyor: teknenin kaybı ve enkazın bulunduğu yerde yarattığı durum.

İkincisi idari bir yükümlülük doğurabiliyor. Seyir güvenliğini ya da çevreyi etkileyen bir enkazın kaldırılması istenebiliyor ve bu masraf teknenin değeriyle orantılı olmayabiliyor.

Bu yüzden sorumluluk teminatının tutarını belirlerken bakılacak şey yalnızca "kime çarparım" değil; en kötü senaryoda ortaya çıkacak masraf.

Sorumluluk tutarı ne olmalı?

Kasko tarafında soru kolay: teknenin değeri ne kadarsa o. Sorumluluk tarafında ise teknenin değeri belirleyici değil.

Belirleyici olan, verebileceğin zararın büyüklüğü. Küçük bir tekne, kalabalık bir marinada çok daha değerli teknelere zarar verebiliyor; ya da bir kişinin yaralanmasına yol açabiliyor.

• Nerede bağlıyorsun? Marinanın yoğunluğu ve komşu teknelerin değeri.
• Kaç kişi taşıyorsun? Misafir sayısı, can güvenliği riskini belirliyor.
• Nerede seyrediyorsun? Yoğun trafik, dar geçit, sığ alan.
• Batarsa nereye batar? Enkaz kaldırma masrafı konuma göre çok değişiyor.

Dört soru da teknenin değerinden bağımsız. Sorumluluk tutarını belirlerken bakılacak yer burası.

Ferdi kaza bloğu

Gezinti teknesi ürünlerinde üçüncü bir blok daha bulunuyor: mürettebat ya da poliçede tanımlı kişiler için ferdi kaza teminatı. Bu blok, kendi genel şartlarına tabi.

Teminat dışı hâlleri de oradan geliyor: savaş, terör (bazı istisnalarla), intihar, hastalık, alkol etkisi, motosiklet kullanımı, açık deniz balıkçılığı ve yelken sporları — aksi kararlaştırılmadıkça.

Son iki kalem dikkat ister: yelken sporu yapan bir tekne sahibi için bu istisna, poliçenin tam da yapacağı işi dışarıda bırakabiliyor. Ayrıca kararlaştırılması gereken bir konu.

Marina ve tersane sorumluluğu ayrı

Teknen marinada bağlıyken ya da tersanede çekiliyken zarar görürse, muhatap her zaman kendi poliçen olmayabiliyor. Marinanın ve tersanenin kendi sorumluluk sigortaları var.

Ama bu sigortaların kapsamı dar olabiliyor ve genellikle kusur şartına bağlı. Kendi poliçenin karada ve marinada teminat verip vermediğini bilmek, boşluğu görmek açısından gerekli.

Ürün şartları teknenin yüzer hâldeyken olduğu gibi marinada, tersanede ve karada bulunduğu süreçte de koşullu olarak teminat verilebileceğini düzenliyor. Koşulları poliçeden okumak gerekiyor.

Poliçende bakılacak satırlar

1. Üçüncü şahıs sorumluluk için bir tutar yazıyor mu?
2. Enkaz kaldırma kapsamda mı?
3. Çekme ve su sporları için düzenleme var mı?
4. Mürettebat sorumluluğu nasıl ele alınmış?
5. Hukuki masraflar için ön onay şartı nasıl yazılmış?
6. Ferdi kaza bloğu kimleri kapsıyor?

Sık sorulanlar