Sigorta ödedi, şimdi kimden isteyecek?
Sigortacı ödeme yaptıktan sonra senin haklarına geçiyor. Bu senin aleyhine bir şey değil — ama bir yükümlülük doğuruyor.
Güncelleme: 22 Ekim 2026 Okuma süresi: 3 dakika Branş: Genel
Kısa cevap
Halefiyet, sigortacının ödediği tutar kadar sigortalının üçüncü kişilere karşı haklarına geçmesi.
Mantığı şu: zararı sen değil kusurlu taraf doğurdu. Sigortacı seni tazmin ediyor, sonra kusurlu taraftan talep etme hakkını devralıyor.
Sana düşen bir yükümlülük var: genel şartlar, sigortalının bu talebi destekleyecek belgeleri sağlamasını ve delilleri korumasını istiyor.
Rücu ile karıştırmamak
İki kavram birbirine çok benziyor ama yönleri farklı:
| Halefiyet | Rücu | |
|---|---|---|
| Kime yöneliyor | Zararı veren üçüncü kişiye | Sigortalıya |
| Sebebi | Zararın asıl sorumlusu başkası | Sigortalının davranışı |
| Sigortalı için | Sonuç doğurmuyor | Ödediği tutarı geri vermesi gündeme geliyor |
| Örnek | Kaskodan ödeme sonrası karşı tarafa başvuru | Alkollü kazada trafik poliçesinin sigortalıya dönmesi |
Pratik sonuç: "sigortacı rücu etti" cümlesi iki çok farklı durumu anlatabiliyor. Hangisi olduğunu anlamak için sorulacak soru şu: talep bana mı, karşı tarafa mı yöneltiliyor?
Rücu tarafındaki ayrıntılar kaskoda rücu yazısında.
Genel şartlarda nasıl görünüyor?
Halefiyet, neredeyse her zarar sigortasının genel şartlarında yer alıyor:
- Yangın ve konut: sigortacı ödediği tutar kadar sigortalının yerine geçiyor; sigortalı destekleyici belgeleri sağlıyor.
- Sağlık: sigortacı, ödediği tutar kadar sigortalının üçüncü kişilere ve sosyal güvenlik haklarına halef oluyor.
- Montaj: ödeme ile birlikte sigortacı sigortalının haklarına halef oluyor.
- Ferdi kaza — tedavi masrafları: sigortacı ödediği tutar için sorumlu üçüncü kişilere başvurabiliyor.
İkinci madde dikkat çekici: halefiyet yalnızca kişilere değil, sosyal güvenlik haklarına da uzanabiliyor.
Senin için ne anlamı var?
Üç pratik sonuç doğuruyor.
- Belge sağlama yükümlülüğü. Genel şartlar, sigortacının talebini destekleyecek belgelerin verilmesini istiyor.
- Delilleri koruma yükümlülüğü. Montaj genel şartları bunu açıkça yazıyor: rücu için delillerin korunması gerekiyor.
- Karşı tarafla kendi başına anlaşmama. Sigortacıdan ödeme aldıktan sonra kusurlu tarafla yapılan özel bir anlaşma, halefiyet hakkını zedeleyebiliyor.
Üçüncü madde en çok sorun çıkaranı. Kaskodan ödeme alıp ardından karşı taraftan ayrıca para almak, çifte tazmin anlamına geliyor ve tartışma doğuruyor.
Doğru sıra nasıl olur?
Kaskonu kullandıysan, karşı tarafla ayrıca para anlaşması yapmadan önce sigortacına sormak gerekiyor. Hasar bedeli bakımından halefiyet artık onun hakkı.
Ama değer kaybı ayrı bir zarar kalemi. Kaskonun ödemediği bu kalem için kusurlu tarafa başvurma hakkın duruyor. Ayrıntısı değer kaybı yazısında.
Halefiyetin sınırı
Sigortacı, ödediği tutar kadar halef oluyor. Daha fazlası için talep hakkı doğmuyor.
Bunun bir sonucu var: zarar, ödenen tutardan büyükse aradaki fark için sigortalının talep hakkı devam ediyor.
Örnek: muafiyet düşülmüş bir kasko ödemesinde, muafiyet tutarı sigortalıda kalıyor. Bu tutar için kusurlu tarafa başvurma hakkı sigortalıya ait.
Pratik sonuç: halefiyet, sigortalının bütün haklarını devralmak değil; ödenen kısma karşılık gelen kısmı devralmak.
Can sigortalarında halefiyet olur mu?
Can sigortaları bir bedel taahhüt ettiği için halefiyet mantığı kural olarak işlemiyor. Ferdi kaza poliçesinden ölüm ya da maluliyet tazminatı almak, kusurlu taraftan talep hakkını ortadan kaldırmıyor.
Ama ferdi kaza genel şartlarındaki tedavi masrafları teminatı istisna. Orada sigortacı, ödediği tutar için sorumlu üçüncü kişilere başvurabiliyor.
Ayrım şu: bedel taahhüdünde halefiyet yok, gerçek masrafın karşılanmasında var.
Aile içi haleflik sınırı
Sorumluluk ve zarar sigortalarında ortak bir mantık var: aile içi talepler kural olarak dışarıda tutuluyor.
İhtiyari mali sorumluluk genel şartları, işletenin ve sürücünün eşi, usul ve füruu ile birlikte yaşadığı kardeşlerinin taleplerini teminat dışında sayıyor.
Benzer mantık yangın genel şartlarında da var: muhteviyat teminatı sigortalının, aile bireylerinin ve birlikte yaşadığı kişilerin eşyasını kapsıyor — yani onlar üçüncü kişi sayılmıyor.
Pratik sonuç: halefiyet, aile içine doğru işlemiyor.
Hasar dosyasında yapılacaklar
- Kusuru belgele. Tutanak, tanık bilgileri, fotoğraf, varsa kamera kaydı.
- Karşı tarafın bilgilerini al. Poliçe ve araç ya da işletme bilgileri.
- Belgeleri sigortacıya ver. Halefiyet talebinin dayanağı bunlar.
- Kendi başına anlaşma yapmadan sor. Hasar bedeli bakımından hak artık sigortacıda.
- Kendi kalemlerini ayır. Muafiyet ve değer kaybı gibi ödenmeyen kalemler için hakkın duruyor.
Birinci madde hem senin hem sigortacının işine yarıyor: iyi belgelenmiş bir kusur, dosyanın hem ödeme hem halefiyet tarafını hızlandırıyor.
Sık sorulanlar
Halefiyet benim aleyhime mi işliyor?
Hayır. Halefiyet, sigortacının ödediği tutar kadar senin üçüncü kişilere karşı haklarına geçmesidir. Sana düşen, bu talebi destekleyecek belgeleri sağlamaktır.
Kaskomdan ödeme aldım, karşı taraftan da para isteyebilir miyim?
Hasar bedeli bakımından halefiyet sigortacıya geçmiştir. Ancak muafiyet ve değer kaybı gibi ödenmeyen kalemler için talep hakkın devam eder.
Halefiyet ile rücu aynı şey mi?
Hayır. Halefiyet zararı veren üçüncü kişiye, rücu ise sigortalıya yönelir. Rücunun sebebi sigortalının kendi davranışıdır.
Ferdi kaza poliçemde halefiyet var mı?
Ölüm ve daimi maluliyet bir bedel taahhüdü olduğu için halefiyet işlemez. Tedavi masrafları teminatında ise sigortacı ödediği tutar için sorumlu üçüncü kişilere başvurabilir.
Bu yazı neye dayanıyor
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — sigortacının halefiyeti madde 1472.
- Yangın Sigortası Genel Şartları — halefiyet ve destekleyici belgelerin sağlanması B.8; muhteviyat teminatının kapsamı A.2.
- Sağlık Sigortası Genel Şartları — halefiyet ve rücu, sosyal güvenlik haklarına halef olma madde 11.
- Montaj Sigortaları Genel Şartları — ödemenin sonuçları ve halefiyet madde 17; delillerin korunması madde 12.
- Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları — tedavi masraflarında üçüncü kişilere başvuru madde 8.
- Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları — aile bireylerinin taleplerinin teminat dışı olması madde 3.
- Yazı bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan poliçenin genel ve özel şartlarıdır. Hukuki danışmanlık vermiyoruz.
Sorunu kendi cümlenle yaz; blogun tamamında arar.
Halefiyet yazısı mı geldi?
Yazıyı ve poliçeni gönder; talebin kime yöneltildiğini birlikte bakalım.
Sorman ücretsiz. Poliçeni birlikte okuruz; gerekirse teklifleri yan yana koyup karşılaştırırız.