Hasar oldu: takvim nasıl işliyor?

Takvim: üç süre, üç ayrı aşama

Tablodaki ikinci satır az bilinen bir hak. Sigortacının süresiz bekletme imkânı yok; belgeler tamamlandıktan sonra bir ay içinde tutarı bildirmesi gerekiyor.

Hasar bildirimi: beş iş günü

Genel şartlar, rizikonun gerçekleştiğini öğrenildiği tarihten itibaren beş iş günü içinde bildirim yapılmasını istiyor.

Bildirimin yanında başka yükümlülükler de var:

• Makul kurtarma ve koruma önlemleri almak ve sigortacının talimatlarına uymak,
• İncelemeye izin vermek ve istenen kayıtları sağlamak,
• Makul bir süre içinde yazılı hasar tahmini vermek,
• Diğer sigortaları bildirmek,
• Haklı bir sebep olmaksızın hasarlı yerde değişiklik yapmamak.

Dördüncü madde sık atlanıyor. Aynı konuyu kapsayan başka bir poliçe varsa bildirilmesi gerekiyor; genel şartlar birden fazla poliçede payların oranlı paylaşılacağını düzenliyor.

Beşinci madde ile koruma yükümlülüğü arasındaki dengeyi kurmanın yolu: önce belgele, sonra koru.

Koruma masrafları sigortacıda

Genel şartlar önemli bir kural koyuyor: makul koruma önlemlerinin masrafları, bu önlemler sonuçsuz kalsa bile sigortacı tarafından ödeniyor.

Ayrıca söndürme, yıkma ve kurtarma faaliyetlerinden doğan zararlar da teminat kapsamında.

Bir kayıt var: eksik sigorta hâlinde bu masraflar da aynı oranda indirilerek ödeniyor.

Sigortacının hasar sonrası hakları

• Hasar yerine girmek ve inceleme yapmak,
• Malı muhafaza altına almak,
• Sorumluluk üstlenmeksizin zararı azaltmak.

Bir sınır da var: hasarlı mal, sigortacının onayı olmaksızın devredilemiyor. Yani hurda ya da zarar görmüş eşyayı kendi başına elden çıkarmak süreci sekteye uğratıyor.

Sebebi sovtaj: kullanılabilir kalıntının değeri tazminat hesabında dikkate alınıyor.

Tutarda anlaşılamazsa: hakem-bilirkişi

Genel şartlar hasar tutarının taraflarca anlaşarak belirlenmesini esas alıyor. Anlaşma olmazsa hakem-bilirkişi usulü devreye giriyor.

1. Her taraf bir hakem-bilirkişi seçer.
2. İki hakem-bilirkişi üçüncüyü seçer.
3. Kararlar bağlayıcıdır.
4. İtiraz sınırlıdır. Karar gerçek durumdan belirgin biçimde farklıysa, tebliğden itibaren yedi gün içinde mahkemeye itiraz edilebilir.
5. Her taraf kendi hakem-bilirkişisinin ücretini öder.

Dördüncü madde dikkat ister: süre kısa ve eşik yüksek. Bu yüzden sürece hazırlıklı girmek — belgelerle, dökümle, emsalle — kararın sonradan düzeltilmesini beklemekten daha etkili.

Hak düşmesi: iki ayrı sonuç

Genel şartlar yükümlülük ihlalini iki düzeyde ele alıyor:

• Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi: ödenecek tazminat, zararın artan kısmı kadar indiriliyor.
• Zararı kasten sebep olmak ya da artırmak: poliçeden doğan bütün haklar kayboluyor.

İki sonuç arasındaki fark büyük. Birincisi kısmi bir indirim; ikincisi tam bir hak kaybı.

Ödemeden sonra ne oluyor?

Üç şey birlikte işliyor:

1. Halefiyet. Sigortacı, ödediği tutar kadar sigortalının üçüncü kişilere karşı haklarına halef oluyor; sigortalının destekleyici belgeleri sağlaması gerekiyor.
2. Tam hasarda teminat sona eriyor.
3. Kısmi hasarda sigorta bedeli azalıyor. Ödenen tazminat kadar; ek prim ile eski seviyesine getirilebiliyor.

Üçüncü madde yıl içinde ikinci bir hasar yaşayanların karşılaştığı sürpriz. Hasar sonrası sorulacak soru: "bedelim azaldı mı, ikame ettirmeli miyim?"

Kısmi hasardan sonra taraflardan her biri sözleşmeyi feshedebiliyor; ancak bu hak ödemeden önce kullanılmalı.

Sık sorulanlar