Sel kaskonun ana teminatı değil

Genel şart nereye koyuyor?

Kasko Genel Şartları teminatı iki katmanda kurar. Önce ana teminatta sayılan zararlar gelir: çarpma, çarpışma, yanma, çalınma ve benzerleri. Ardından ayrı bir başlık açılır: "A.4. Ek Sözleşme ile Teminat Kapsamına Dahil Edilebilecek Zararlar".

Sel bu ikinci listededir:

4.5. Sel ve su baskını ile meydana gelen zararlar,

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, A.4

Maddenin başlığındaki iki kelime belirleyici: "ek sözleşme ile". Bu zararlar kendiliğinden kapsamda değildir; poliçeye ayrıca eklenmeleri gerekir.

Sel mi, su baskını mı?

Genel şart iki kavramı birlikte sayar ama pratikte farklı olaylara karşılık gelirler. Sel, derenin ya da kanalın taşmasıyla suyun yayılmasıdır. Su baskını ise yoğun yağışın altgeçit, otopark ya da bodrum gibi alçak noktalarda birikmesidir.

İstanbul'da araç hasarlarının büyük kısmı ikinci gruptan çıkar: dere taşmasından çok, kısa sürede düşen yağışın biriktiği noktalar. Teminatın adı ikisini birlikte kapsadığı için bu ayrım poliçe açısından sonucu değiştirmez; ama riskin nerede olduğunu anlamak için önemlidir.

Neden bu kadar sık yanlış biliniyor?

Çünkü piyasadaki kasko ürünlerinin çoğu bu teminatı paketin içinde sunar. "Genişletilmiş kasko" ya da benzeri adlarla satılan ürünlerde sel genelde dahildir. Dolayısıyla pek çok kişi için bu teminat gerçekten vardır — ama kaskosu olduğu için değil, paketinde olduğu için.

Fark, dar kapsamlı ya da fiyat odaklı poliçelerde ortaya çıkar. Aynı adı taşıyan iki poliçeden birinde sel vardır, diğerinde yoktur; teklif karşılaştırırken bakılan satır çoğu zaman prim olduğu için bu ayrım gözden kaçar.

Aynı listedeki diğer zararlar

A.4 başlığı altında sel dışında başka kalemler de vardır: grev, lokavt, kargaşalık ve halk hareketleri; terör; deprem, fırtına, dolu, yıldırım ve yer kayması gibi doğal olaylar; aracın kendi yangını dışındaki bazı hâller. Hepsi aynı mantıkla işler — ek sözleşmeyle alınır.

Bu yüzden poliçende "sel" satırını bulamadıysan, aynı listedeki diğer başlıkları da kontrol etmek gerekir. Genellikle ya hepsi birlikte alınmıştır ya hiçbiri.

Aynı listedeki başlıkları birlikte almak

A.4 listesindeki teminatlar poliçelerde çoğunlukla paket hâlinde sunulur: doğal afetler tek satırda, terör ayrı satırda, grev-lokavt-kargaşalık ayrı satırda. Bu yüzden "selim var mı" sorusunun cevabı tek bir satırda görünmeyebilir.

Teminat tablosunda "Doğal Afetler" yazan bir satır varsa, kapsamına hangi olayların girdiğini özel şartlardan kontrol etmek gerekir. Sel ile dolu aynı satırda olabilir; deprem ayrı tutulmuş olabilir.

Poliçende nereye bakacaksın?

Teminat tablosunda "Sel ve Su Baskını", "Doğal Afetler" ya da "Sel, Su Baskını, Fırtına, Dolu" gibi birleşik başlıklar ara. Bazı poliçeler bu teminatı "Rayiç Değer" ibaresiyle, bazıları ayrı bir limitle yazar.

Satırı bulduysan bir adım daha var: teminatın muafiyetli olup olmadığına bak. Doğal afet teminatlarında ayrı bir muafiyet tanımlanması yaygındır.

Hasarın büyüklüğü nasıl belirleniyor?

Sel hasarında belirleyici olan suyun aracın hangi seviyesine kadar çıktığıdır. Halı ve koltuk altı seviyesindeki su genellikle temizlik ve kurutmayla çözülür. Su gösterge paneline ya da motor hava emiş noktasına ulaştıysa tablo değişir: elektronik üniteler ve motor doğrudan etkilenir.

Elektrikli ve hibrit araçlarda ayrıca batarya paketi değerlendirilir. Bu araçlarda ekspertiz süreci daha uzun sürebiliyor ve sonuç çoğu zaman tam ziyana yakın çıkıyor.

Su basmış araçta ilk saatler

Sel hasarında en pahalı hata, aracı çalıştırmaya çalışmaktır. Motora su girmişse çalıştırma denemesi mekanik hasarı büyütür; onarılabilir bir araç bu yüzden tam ziyana dönüşebilir.

1. Aracı çalıştırma, kontağı açma.
2. Mümkünse aküyü ayır; elektrikli ve hibrit araçlarda bunu kendin yapma, yetkili ekibi bekle.
3. Suyun hangi seviyeye kadar çıktığını gösteren fotoğraf çek.
4. Şirkete bildir ve çekici iste; aracı suyun içinden kendin çıkarmaya çalışma.

Fotoğraf önemli: dosyada suyun seviyesi, aracın konumu ve olayın tarihi tartışma konusu olabiliyor. Olay anındaki görüntü, sonradan toplanacak her belgeden daha güçlü.

Garajda duran araç ve 'ikinci kez' sorusu

Sel hasarında en çok tartışılan nokta, aracın hasar anındaki konumu ve sürücünün davranışıdır. Suyun bastığı bir yola bilerek girmek ile park hâlindeki aracın su altında kalması, dosyada aynı şekilde değerlendirilmeyebilir.

Bu değerlendirme genel şartların istisnalar bölümüyle birlikte yürür. Teminatın poliçede yazıyor olması, her sel hasarının koşulsuz ödeneceği anlamına gelmez.

Buna karşılık, hasarın büyüklüğünü artırmamak için gösterilen makul çaba dosyada sigortalının lehine okunur. Aracı çalıştırmamak, çekiciyle çıkarmak ve durumu belgelemek bu çabanın karşılığıdır.

Sık sorulanlar