İkisi de var sanıyorsun, biri eksik

Aynı kaza, iki farklı poliçe

Merdivenden düştüğünü ve ciddi bir kırık yaşadığını düşün. Olayın mali sonuçları üç başlıkta toplanır:

Tablodaki boş hücreler, iki poliçenin neden birbirinin yerine geçmediğini gösteriyor. Sağlık sigortası hastanedeki her şeyi halleder ama hastaneden çıktıktan sonrasını kapsamaz.

Boş hücrelerin anlamını somutlaştıralım: sağlık sigortası harcadığın parayı geri verir, ferdi kaza ise kaybettiğin kazanma gücünü karşılar. Tedavin tamamen ücretsiz olsa bile, çalışamadığın aylar için sağlık sigortasından hiçbir ödeme çıkmaz. Ferdi kazanın doldurduğu boşluk tam burada.

Dört temel fark

Üçüncü satır önemli: ferdi kazada ödeme harcamana bağlı değil. Sürekli sakatlık oranı belirlendiğinde, poliçedeki tutar üzerinden hesaplanan rakam ödenir — nereye harcadığın sorulmaz.

Dördüncü bir fark daha var: ödeme biçimi. Sağlık sigortası faturaya karşılık öder ve çoğu zaman doğrudan kuruma ödeme yapar. Ferdi kaza ise sana ya da lehtarına toplu bir sermaye ödemesi yapar ve o parayı nasıl kullandığın sorulmaz. Kredi kapatmak, gelir boşluğunu doldurmak ya da ev düzenlemek için kullanılabilir.

Ferdi kazanın primi neden düşük?

İki poliçenin primi arasında genellikle belirgin bir fark olur ve bunun sebebi kalite değil, kapsam genişliği.

• Sağlık sigortası yıl içinde defalarca kullanılabilir; her muayene, her tetkik bir ödeme doğurur.
• Ferdi kaza ise nadir ama ağır olaylar için tasarlanmış. Çoğu poliçe hiç kullanılmadan sona erer.

Bu yüzden ferdi kaza, verdiği güvenceye oranla primi düşük kalan ürünlerden biri. Sağlık sigortasının alternatifi değil, tamamlayıcısı olarak düşünülmeli.

İşyerinden gelen ferdi kaza poliçesi için bir uyarı: bu poliçeler genellikle yalnızca iş saatlerini ya da yalnızca belirli faaliyetleri kapsıyor olabilir ve teminat tutarları sınırlı olur. İşten ayrıldığında da sona eriyor. Bu yüzden işyeri poliçesinin varlığı, bireysel bir ferdi kaza poliçesini gereksiz kılmıyor; önce kapsamını ve teminat tutarını görmek gerekiyor.

Hangi durumda hangisi önceliklidir?

Önce sağlık sigortası denmesi gereken hâller

• SGK'n var ama özel hastanede fark ücreti ödemek istemiyorsun.
• Düzenli tetkik ve muayene ihtiyacın var.
• Ailede sağlık masrafı yüksek bir dönem geçiriliyor.

Ferdi kazanın öne çıktığı hâller

• Tek gelir kaynağısın ve çalışamaz hâle gelmek en büyük risk.
• Serbest çalışıyorsun; çalışmadığın gün gelir de duruyor.
• Sahada, riskli bir işte çalışıyorsun.
• Kredi borcun var ve ölüm hâlinde ailene yük kalmasını istemiyorsun.

İkisi arasında seçim yapmak zorunda değilsin; ferdi kazanın primi genellikle sağlık sigortasının yanında küçük kalır. Bütçe sınırlıysa sıralama kişisel duruma göre belirlenir.

Pratik bir not: ferdi kazanın primi düşük olduğu için bu karar çoğu zaman bir seçim değil. Sağlık sigortasının primiyle kıyaslandığında ferdi kazanın maliyeti sınırlı kalıyor; ikisini birlikte kurmak, birini diğerine tercih etmekten daha sık karşımıza çıkan çözüm.

Üçüncü seçenek: hayat sigortası nerede duruyor?

Karşılaştırmayı tamamlamak için üçüncü bir ürüne bakmak gerekir, çünkü ferdi kaza ile hayat sigortası da sık karıştırılıyor.

Pratik sonuç: ferdi kaza yalnızca kazayı kapsadığı için ucuz. Hastalık sonucu ölüm de güvence altına alınmak isteniyorsa hayat sigortası konuşulur. Kredi kullanırken istenen sigorta genellikle bu gruptandır.

Üçünün ortak noktası şu: hiçbiri diğerinin yerine geçmiyor. Sağlık tedaviyi, ferdi kaza kazanın kalıcı sonucunu, hayat sigortası ise sebep ayırmaksızın ölüm riskini karşılıyor.

Hayat sigortası konusunda bir ayrım daha: kredi alırken yapılan hayat sigortası genellikle krediye bağlıdır ve lehdar bankadır — yani ödeme krediyi kapatır, ailene nakit kalmaz. Bağımsız bir hayat ya da ferdi kaza poliçesi ise lehtarına doğrudan ödeme yapar. Kredi borcu olanlar için bu ayrım belirleyici.

Birlikte kullanıldığında: aynı kazada iki dosya

Bir kaza sonrası her iki poliçeye de ayrı ayrı başvurulur ve ikisi birbirini engellemez:

1. Sağlık sigortasına tedavi süreci için başvurursun; ödeme kurum ile şirket arasında ya da geri ödemeli yürür.
2. Ferdi kazaya kazayı bildirirsin. Gündelik tazminat teminatın varsa çalışılamayan günler için ödeme başlar.
3. Durum kalıcı hâle geldiğinde sürekli sakatlık değerlendirmesi yapılır ve varsa buna göre ödeme çıkar.

Her iki dosyada da aynı belgeler işe yarar: epikriz, doktor raporu, tetkik sonuçları, varsa kaza tutanağı. Hepsinin birer kopyasını ayrı tut.

Ferdi kazanın kapsamını ferdi kaza yazısında, sağlık sigortası seçimini TSS mi özel sağlık mı yazısında bulabilirsin.

Sık sorulanlar