Artçılar ayrı hasar mı? 72 saat kuralı
DASK'ta her hasarda bir muafiyet düşülüyor. Artçı depremlerde bu kuralın nasıl işlediğini belirleyen şey ise 72 saatlik dönem.
Güncelleme: 22 Ekim 2026 Okuma süresi: 3 dakika Branş: DASK
Kısa cevap
DASK'ta her hasarda, sigorta bedeli üzerinden hesaplanan bir tenzili muafiyet uygulanıyor. Kurum, muafiyeti aşan kısmı karşılıyor.
Tebliğ, her yetmiş iki saatlik dönemi bir hasar sayıyor. Bu, artçı depremlerin tek bir hasar mı yoksa ayrı hasarlar mı sayılacağını belirliyor.
Pratik sonuç: 72 saat içinde birbirini izleyen sarsıntılar tek hasar olarak değerlendiriliyor — yani muafiyet bir kez düşülüyor.
Muafiyet nasıl işliyor?
Muafiyet, zararın bir kısmının sigortalıda kalması. DASK'ta bu tenzili nitelikte: tutar zarardan düşülüyor ve kalan kısım ödeniyor.
Hesabın dayanağı zarar değil sigorta bedeli. Yani muafiyet, hasarın büyüklüğüne göre değişmiyor; poliçedeki bedele göre sabit bir tutar olarak çıkıyor.
Bu ayrım önemli. Küçük bir hasarda muafiyet zararın tamamını götürebiliyor; büyük bir hasarda ise etkisi oransal olarak azalıyor.
| Hasarın büyüklüğü | Muafiyetin etkisi |
|---|---|
| Muafiyetin altında | Ödeme yapılmaz |
| Muafiyete yakın | Ödeme küçük kalır |
| Muafiyetin çok üstünde | Etkisi oransal olarak azalır |
72 saat kuralı: neden var?
Deprem tek bir sarsıntı değil. Ana depremi artçılar izliyor ve her sarsıntı yapıdaki hasarı büyütebiliyor.
Burada bir soru doğuyor: bu sarsıntıların her biri ayrı bir hasar mı? Eğer öyle olsa, her biri için ayrı muafiyet düşülmesi gerekirdi.
Tebliğ bu soruyu bir zaman kuralıyla çözüyor: her yetmiş iki saatlik dönem bir hasar sayılıyor.
Kural sigortalının lehine işliyor
72 saat içindeki sarsıntılar tek hasar sayıldığı için muafiyet de bir kez düşülüyor. Her artçı için ayrı muafiyet uygulanmıyor.
Tersi de doğru: 72 saati aşan bir aralıktan sonra gelen yeni bir deprem, ayrı bir hasar olarak değerlendirilebiliyor ve kendi muafiyeti doğuyor.
Tazminat hesabının sırası
- Hasar tespiti yapılır. Kurum bağımsız hasar tespit görevlileri atıyor.
- Zarar, yeniden inşa maliyeti üzerinden hesaplanır. Hasar yerindeki ve tarihindeki güncel maliyet esas alınıyor.
- Sigorta bedeli üst sınır olarak uygulanır. Tazminat hiçbir hâlde bu tutarı aşamıyor.
- Muafiyet düşülür. Sigorta bedeli üzerinden hesaplanan tutar.
- Kalan tutar ödenir.
İkinci ve üçüncü adım birlikte okunmalı. Hesap güncel inşaat maliyetine göre yapılıyor ama sonuç poliçedeki bedelle sınırlı. İnşaat maliyetleri bedelin üstüne çıktığında fark sigortalıda kalıyor.
Dördüncü adım ise sırası itibarıyla önemli: muafiyet en sonda değil, ödemeden hemen önce düşülüyor.
Konut poliçesi de varsa
Deprem teminatlı bir konut poliçesi varsa iki dosya birlikte yürüyor: DASK kendi sınırına kadar, konut poliçesi üstünü.
Her iki poliçenin de kendi muafiyeti olabiliyor. Konut poliçesindeki deprem muafiyeti genel şartlarda ayrıca tanımlanıyor.
Bu yüzden hasar sonrası iki ayrı bildirim yapmak gerekiyor. Genel şartlar, aynı konuyu kapsayan diğer sigortaların bildirilmesini de istiyor. Ayrıntısı depremden sonra DASK başvurusu yazısında.
Muafiyet neden var?
Muafiyetin iki işlevi var ve ikisi de sistemin sürdürülebilirliğiyle ilgili.
- Küçük hasarları sistem dışında tutmak. Her çatlak için dosya açılan bir sistemin yönetim maliyeti, sonunda primlere yansıyor.
- Primi düşük tutmak. Zorunlu bir sigortanın erişilebilir olması, primin düşük kalmasına bağlı.
Bu, DASK'ın bir eksiği değil; zorunlu ve toplu bir sistemin kurgusu. Bireysel olarak muafiyetin etkisini azaltmanın yolu ise konut poliçesindeki deprem teminatı.
Hasar sonrası pratik notlar
- Bildirimi geciktirme. Tespit ne kadar erken yapılırsa hasarın kaynağı o kadar net belirlenebiliyor.
- Fotoğrafla. Her sarsıntıdan sonra ayrı ayrı; tarihli olmasına dikkat et.
- Artçı sonrası değişiklikleri not et. Hasarın hangi sarsıntıda büyüdüğü, 72 saat değerlendirmesinde önem taşıyabiliyor.
- Onarıma başlamadan tespit yapılsın. Tespit öncesi onarım, zararın belirlenmesini güçleştiriyor.
- Konut poliçeni de bildir. İkinci dosya için.
İkinci ve üçüncü maddeler, 72 saat kuralının işlediği dosyalarda fark yaratıyor. Tarihli fotoğraf, hangi hasarın hangi döneme ait olduğunu gösteren en basit kayıt.
Sık sorulanlar
DASK'ta muafiyet neye göre hesaplanıyor?
Her hasarda, sigorta bedeli üzerinden hesaplanan bir tenzili muafiyet uygulanır. Kurum muafiyeti aşan kısmı karşılar.
Artçı depremler için ayrı muafiyet düşülür mü?
Tebliğ her yetmiş iki saatlik dönemi bir hasar sayar. Bu dönem içindeki sarsıntılar tek hasar olarak değerlendirildiği için muafiyet bir kez düşülür.
Hasarım muafiyetin altında, ödeme alamaz mıyım?
Muafiyeti aşmayan hasarlarda ödeme yapılmaz. Tenzili muafiyet, zararın bu kısmının sigortalıda kalmasını öngörür.
Tazminat güncel inşaat maliyetine göre mi hesaplanıyor?
Hesap, hasar yerindeki ve tarihindeki yeniden inşa maliyeti üzerinden yapılır; ancak tazminat hiçbir hâlde poliçedeki sigorta bedelini aşamaz.
Bu yazı neye dayanıyor
- Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimat Tebliği — tutarlar ve oranlar tebliğle her yıl güncellendiği için yazıda rakam verilmemiştir; güncel değerler DASK tarafından yayımlanır. Muafiyet ve yetmiş iki saatlik dönemin bir hasar sayılması madde 5, azami teminat tutarı madde 3'te düzenlenmiştir.
- Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları — hasar bildirimi ve tazminatın hesabı; tazminatın yeniden inşa maliyeti üzerinden belirlenmesi ve sigorta bedelini aşamaması.
- 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu.
- Yazı bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan poliçenin genel şartları ile Tarife ve Talimat Tebliği'dir. Hukuki danışmanlık vermiyoruz.
Sorunu kendi cümlenle yaz; blogun tamamında arar.
Ödemen düşük mü hesaplandı?
Poliçeni ve tespit raporunu gönder; hesabın sırasını birlikte çıkaralım.
Sorman ücretsiz. Poliçeni birlikte okuruz; gerekirse teklifleri yan yana koyup karşılaştırırız.