DASK binanı korur, eşyalarını değil

Poliçenin adının tam karşılığı şu: Zorunlu Deprem Sigortası. DASK ise poliçeyi değil, onu yürüten kurumun adı — Doğal Afet Sigortaları Kurumu. Günlük konuşmada poliçeye de DASK deniyor, ama ayrımı bilmek işine yarıyor: poliçeyi düzenleyen şirket değişse de teminat ve şartlar aynı kalıyor, çünkü hepsi aynı havuzun poliçesi.

Neyi kapsar?

DASK'ın konusu yalnızca bina. Teminat kapsamına giren olaylar:

• Deprem
• Deprem sonucu yangın
• Deprem sonucu infilak
• Deprem sonucu tsunami
• Deprem sonucu yer kayması

Dikkat: "deprem sonucu" ifadesi belirleyici. Depremle ilgisi olmayan bir yangın DASK'ın değil, yangın ya da konut sigortasının konusu.

Bina içinde kapsama giren unsurlar da tanımlıdır: temeller, ana duvarlar, taşıyıcı sistem, tavan ve tabanlar, merdivenler, asansörler, çatılar, bacalar ve binanın bütünleyici parçaları.

Bir ayrımı da netleştirelim: DASK bağımsız bölüm başına düzenlenir, bina başına değil. Sekiz daireli bir apartmanda sekiz ayrı poliçe olur ve her biri kendi metrekaresi üzerinden hesaplanır. Ortak alanlardaki zarar, dairelerin poliçelerine arsa payı oranında yansır.

Neyi kapsamaz?

Ödeme nasıl hesaplanıyor?

1. Hasar tespit edilir. Eksper binayı inceler, hasarın boyutunu belirler.
2. Muafiyet düşülür. DASK'ta tenzili muafiyet uygulanır: hesaplanan hasarın belirli bir oranı sigortalıya ait sayılır.
3. Azami teminat kontrolü yapılır. Kalan tutar azami teminatı aşıyorsa, ödeme azami teminatla sınırlanır.

Azami teminat tutarı iki şeyin çarpımıyla bulunuyor: konutun brüt yüzölçümü ve yapı tarzına göre belirlenen metrekare birim maliyeti. Bu çarpım, her yıl belirlenen üst sınırı aşamıyor.

Bu yüzden poliçende iki satır kritik: brüt metrekare ve yapı tarzı. Yanlışsa teminatın da yanlış hesaplanmış demektir. Ayrıntısı metrekare yazısında.

Üçüncü adıma bir ekleme: azami teminat kontrolü her yıl değişen bir tavana göre yapılır. Yani aynı ev için iki yıl önce hesaplanan teminat ile bu yıl hesaplanan teminat farklı olabilir. Poliçeyi her yenilemede kontrol etmenin bir sebebi de bu: tavan yükseldiyse teminatın da yükselmiş olması gerekiyor.

Kimler yaptırmak zorunda?

• Tapuya kayıtlı ve kat mülkiyetine tabi bağımsız bölümler
• Belediye sınırları içindeki meskenler
• Bu binalardaki ticarethane, büro ve benzeri amaçla kullanılan bağımsız bölümler
• Kamu kurumlarınca verilen hasar sonrası yapılan konutlar

Yaptırma yükümlülüğü mal sahibindedir; tazminat da ona ödenir. Kiracı DASK yaptırmaz ama abonelik işlemlerinde poliçenin varlığı aranır.

Köy yerleşim alanlarındaki yapılar, tamamen ticari ve sınai amaçla kullanılan binalar ve kamu kurumlarına ait bazı yapılar kapsam dışındadır.

Bir sınır durumu daha var: kat mülkiyetine geçmemiş ya da tapusu bulunmayan yapılar. Bu yapılarda DASK düzenlenmesi mümkün olmayabiliyor; mümkün olduğu hâllerde de hasar sonrası mülkiyetin ispatı sorun oluşturuyor. Ev alırken tapu durumunu DASK açısından da sormak gerekiyor.

Yaptırmazsan ne olur?

• Tapu işlemleri yapılamaz. Alım satım ve devir sırasında geçerli DASK poliçesi aranır.
• Elektrik ve su aboneliği açılamaz.
• Deprem hâlinde hiçbir tazminat alınamaz. Devletin afet sonrası yaptığı yardımlar DASK'ın yerine geçmez ve bir hak doğurmaz.

Üçüncü maddeye bir not: deprem hâlinde devletin yaptığı yardımlar bir sigorta tazminatı değil. Kapsamı, tutarı ve kime verileceği o günün kararlarına bağlı. DASK ise bir sözleşme: şartları poliçede yazılı ve talep edilebilir bir hak doğuruyor. İkisini aynı güvence gibi görmek, deprem sonrası en pahalıya çıkan varsayım.

DASK yeterli mi?

Hayır — ve bu, DASK'ın kusuru değil tasarımı. DASK bir asgari güvence olarak kurgulanmış: amacı evini eski hâline döndürmek değil, deprem sonrası seni tamamen açıkta bırakmamak.

Aradaki farkı kapatmanın yolu DASK'ı büyütmek değil — teminatı mevzuatla belirlendiği için büyütülemiyor. Yol, konut poliçesine ilave deprem teminatı eklemek.

Farkın nasıl hesaplandığı ve ne kadar olduğu DASK ödemesi evi karşılamıyor yazısında.

Bir soru daha sık geliyor: "bina yıkıldı, arsam kaldı — DASK arsayı ödüyor mu?" Hayır. DASK yapıyı sigortalar; arsa sigortalanabilir bir şey değil, çünkü deprem arsayı yok etmiyor. Bu yüzden DASK ödemesi, evin satış değerinin değil yeniden yapım maliyetinin bir kısmına karşılık geliyor.

Pratik bir kapanış notu: DASK ile konut poliçesinin yenileme tarihleri genellikle farklı oluyor. İkisi ayrı poliçe, ayrı şirket ve ayrı takvim. Deprem teminatının kesintisiz olması için iki tarihi de takviminde tutmak gerekiyor; birinin boşa düşmesi diğerinden anlaşılmıyor.

Poliçeni bugün kontrol et

1. Brüt metrekareyi tapuyla karşılaştır.
2. Yapı tarzının doğru olduğunu teyit et. Betonarme, yığma, diğer.
3. Sigorta bedelini gör. Hasarda tavanın bu.
4. Poliçenin güncel olduğundan emin ol. DASK yıllık yenilenir; yenilenmeyen poliçe geçersizdir.
5. Konut poliçende deprem teminatı var mı bak.

Branşın tamamını DASK sayfasında, konut tarafını konut sayfasında bulabilirsin.

Sık sorulanlar