Her binaya DASK yapılamıyor
DASK zorunlu ama evrensel değil. Genel şartlar, bazı binaları baştan kapsam dışında bırakıyor. Hangileri olduğunu çoğu kişi hasardan sonra öğreniyor.
Güncelleme: 20 Ekim 2026 Okuma süresi: 4 dakika Branş: DASK
Kısa cevap
DASK, genel şartlarında kapsam dışında kalan binaları tek tek sayar. Bu binalar için poliçe düzenlenmesi öngörülmemiştir; elinde bir poliçe olması durumu kendiliğinden değiştirmez.
En çok karşılaşılan üç başlık: projesi bulunmayan ve mühendislik hizmeti görmemiş binalar, taşıyıcı sistemi olumsuz etkilenecek biçimde değiştirilmiş binalar ve tamamı ticari ya da sınai amaçla kullanılan binalar.
Bu, "poliçen geçersiz" demek değil; hasar anında tartışma çıkar demek. Binanın durumunu önceden bilmek, o tartışmayı yaşamamanın tek yolu.
Zorunlu olması, her binaya yapılabilmesi demek değil
Zorunlu deprem sigortası konut niteliğindeki bağımsız bölümler için düzenlenir. Tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tabi taşınmaz üzerindeki meskenler, mesken olarak kullanılan binalardaki ticarethane ve büro gibi bağımsız bölümler kapsamdadır.
Ama genel şartlar bir de kapsam dışında kalan binalar başlığı taşır. Orada sayılan binalar için bu poliçe tasarlanmamıştır. Zorunluluk, binanın niteliğini değiştirmez.
Bu ayrımı bilmemenin bedeli hasardan sonra ödeniyor: hasar tespiti sırasında binanın durumu zaten inceleniyor ve kapsam tartışması tam o anda çıkıyor.
Kapsam dışında kalan binalar
Genel şartların saydığı başlıklar şunlar:
- Kamu konutu niteliğindeki binalar. Kamu Konutları Kanununa tabi olan ya da kamu hizmeti binası olarak kullanılan yapılar.
- Köy yerleşim alanındaki binalar. Köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanlarca köy yerleşik alanlarında ve civarında yapılan binalar.
- Tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar. Dükkân katı olan bir apartman değil; baştan sona işyeri olan bina.
- Projesi bulunmayan ve mühendislik hizmeti görmemiş binalar.
- Taşıyıcı sistemi olumsuz yönde etkileyecek şekilde tadil edildiği veya zayıflatıldığı tespit edilen binalar.
- Taşıyıcı sistemi olumsuz yönde etkileyecek şekilde ilgili mevzuata ve projeye aykırı inşa edilen binalar.
- Yıkılmasına karar verilen, mesken olarak kullanıma elverişli olmayan, bakımsız, harap ya da terk edilmiş binalar.
Listeyi okurken dikkat edilecek nokta şu: bunların çoğu binanın belgesine değil fiilî durumuna bakıyor. Yani "iskânı var" demek tek başına yeterli bir cevap değil.
En sık takılınan madde: proje ve mühendislik hizmeti
"Projesi bulunmayan ve mühendislik hizmeti görmemiş" ifadesi, pratikte ruhsatsız ya da kaçak yapılan binaları hedefler. Türkiye'de bu, sanıldığından yaygın bir durum — özellikle eski yapı stokunda ve sonradan kat eklenmiş binalarda.
Burada ince bir ayrım var. Bina ruhsatlıdır ama sonradan projesinde olmayan bir kat eklenmiştir. O zaman sorulması gereken, binanın tümünün değil o eklemenin taşıyıcı sistemi nasıl etkilediğidir. Cevabı poliçe değil, yapı belgeleri ve gerekirse teknik inceleme verir.
"Tespit edilen" kelimesi ne zaman işler?
Taşıyıcı sistemle ilgili maddede "tespit edilen" ifadesi geçiyor. Yani poliçe düzenlenirken kimse binaya girip bakmıyor; tespit çoğunlukla hasardan sonra yapılıyor.
Bu yüzden poliçenin elinde olması, binanın kapsamda olduğunun ispatı değil. Poliçe sözleşmedir; binanın niteliği ayrı bir olgudur ve hasar anında ikisi ayrı ayrı değerlendirilir.
Tamamı ticari kullanılan bina
Zorunlu deprem sigortası mesken esaslıdır. Alt katı dükkân, üstü daire olan bir apartmanda bağımsız bölümler kapsama girer. Ama bina baştan sona işyeri olarak kullanılıyorsa DASK devreye girmez.
Böyle bir yapıda deprem güvencesi için bakılacak yer işyeri paket poliçesine eklenen deprem teminatıdır. Teminat yapısı, bedel belirleme mantığı ve muafiyeti DASK'tan farklı işler; ikisini aynı şey sanmamak gerekiyor.
Dükkânım var, DASK yaptırdım — ne olur?
Binanın tamamı ticari değilse, yani mesken binasındaki bir bağımsız bölümse, zaten kapsamdadır. Sorun, tamamı işyeri olan binalarda çıkıyor.
Elindeki poliçenin hangi niteliğe göre düzenlendiğini poliçenin kendi üzerinden okumak gerekir: kullanım tarzı ve yapı tarzı satırları orada yazar.
Bina kapsam dışıysa deprem güvencesi hiç olmaz mı?
Olur, ama başka kapıdan. DASK bir zorunlu asgari güvencedir; deprem teminatının tek adresi değildir.
| Durum | DASK | Nereden konuşulur |
|---|---|---|
| Mesken binasındaki daire | Kapsamda | DASK + konut poliçesine eklenen ilave deprem teminatı |
| Mesken binasındaki dükkân ya da büro | Kapsamda | DASK + işyeri paket poliçesi |
| Tamamı ticari kullanılan bina | Kapsam dışı | İşyeri paket poliçesine eklenen deprem teminatı |
| Projesi olmayan bina | Kapsam dışı | Önce yapının durumu; teminat sonraki adım |
Tablodaki son satır özellikle önemli. Projesi olmayan ya da taşıyıcı sistemi zayıflatılmış bir binada çözülecek ilk mesele sigorta değil yapının kendisidir. Güçlendirme, yasal hâle getirme ya da yenileme konuşulmadan teminat tartışması anlamlı olmuyor.
Bunu söylerken bir sigortacı olarak kendi işimizin aleyhine konuştuğumuzun farkındayız. Ama poliçe satmak, çözülmemiş bir yapı sorununu çözmüyor — yalnızca görünmez kılıyor.
Poliçen varsa ne yapmalısın?
Önce paniğe gerek yok: bu maddelerin çoğu ortalama bir apartman dairesini ilgilendirmiyor. Ama binan yukarıdaki tariflerden birine benziyorsa, hasardan önce konuşmak hasardan sonra konuşmaktan her zaman ucuzdur.
- Binanın yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni var mı, yönetimden öğren.
- Sonradan kat eklenmiş, kolon kesilmiş, duvar kaldırılmış mı — bina yönetimi ve komşular çoğu zaman bilir.
- Binanın kullanım şekli ne: tamamı mesken mi, karma mı, tamamı işyeri mi?
- Poliçendeki yapı tarzı ve kullanım şekli satırlarının gerçeği yazıp yazmadığına bak.
Bu dört başlık tutuyorsa, DASK tarafında yapılacak bir şey yok demektir. Tutmuyorsa, önce durumu netleştirmek gerekiyor; poliçeyi yenilemek bu soruyu kendiliğinden çözmüyor.
Son bir not: bu yazı binanı suçlamak için değil, hasardan önce doğru soruyu sorman için yazıldı. Listedeki maddelerin çoğu ortalama bir apartman dairesini ilgilendirmiyor; ilgilendirdiği durumlarda ise erken öğrenmek tek avantaj.
Sık sorulanlar
Binamın projesi yok, DASK yaptırabilir miyim?
Genel şartlar projesi bulunmayan ve mühendislik hizmeti görmemiş binaları kapsam dışında sayar. Poliçe düzenlenmiş olabilir; ama hasar anında binanın niteliği ayrıca değerlendirilir.
Dükkânıma DASK yaptırabilir miyim?
Mesken binasındaki bir ticarethane ya da büro niteliğindeki bağımsız bölüm kapsamdadır. Binanın tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılıyorsa kapsam dışındadır.
Poliçem var ama bina kapsam dışıysa primim ne olur?
Sigortalı şeyin kapsam dışına çıktığı belgelenirse sözleşme feshedilir ve kullanılmayan süreye ait prim gün esasıyla iade edilir. Bunun işleyişi poliçenin kendi şartlarında yazar.
Kaçak katı olan binada ne oluyor?
Sorulması gereken, o eklemenin taşıyıcı sistemi olumsuz etkileyip etkilemediğidir. Cevabı poliçe değil yapı belgeleri ve teknik inceleme verir.
Bu yazı neye dayanıyor
- Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları — Sigortanın kapsamı A.1, sigorta kapsamı dışında kalan binalar A.2 maddelerinde düzenlenir.
- Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları — Sözleşmenin feshi ve prim iadesi C.2 maddesinde yer alır.
- Yazı bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan poliçenin genel ve özel şartlarıdır. Hukuki danışmanlık vermiyoruz.
Sorunu kendi cümlenle yaz; blogun tamamında arar.
Binan kapsamda mı, poliçene birlikte bakalım mı?
Poliçeni gönder; binanın niteliğiyle poliçedeki satırların birbirini tutup tutmadığına bakalım.
Sorman ücretsiz. Poliçeni birlikte okuruz; gerekirse teklifleri yan yana koyup karşılaştırırız.