Fail kaçtı, dosya kaçmak zorunda değil

İlk saat: ne yapılmalı?

Çarpıp kaçan araç dosyalarında kaybedilen her saat, delilin bir kısmını da götürüyor. Kameralar kayıtların üzerine yazıyor, tanıklar dağılıyor, yol üzerindeki izler siliniyor. İlk saatte yapılacaklar bu yüzden sonrakilerden daha belirleyici.

1. Araçları ve olay yerini fotoğrafla. Aracının konumu, hasarın yakın çekimi, çevredeki izler ve varsa yere düşmüş parçalar.
2. Çevreye bak: kamera var mı? İşyeri kameraları, site güvenlik kameraları, trafik kameraları. Hangi binanın kamerası olduğunu not et.
3. Tanık ara ve iletişim bilgisini al. Plakanın bir kısmını gören biri bile dosyayı değiştirebiliyor.
4. Karakola bildir. Her iki başvuru yolu için de resmî kayıt şart.
5. Aracı onarmadan önce bekle. Tespit yapılmadan onarım, dosyayı zora sokuyor.

İkinci madde pratikte en çok işe yarayanı. Kamera kayıtları genellikle sınırlı bir süre saklanıyor; talebi günler sonra yapmak çoğu zaman geç oluyor. Kaydın hangi binada olduğunu tespit edip aynı gün talep etmek gerekiyor.

Beşinci maddeyi açalım: aracı onarmadan önce beklemek zorunda değilsin, ama tespit yapılmadan onarırsan hasarın boyutunu ve niteliğini sonradan göstermek imkânsız hâle geliyor. Eksper atanmasını bekleyemeyecek durumdaysan, en azından hasarın ayrıntılı fotoğraflarını ve servisin hasar tespit raporunu al.

İki ayrı zarar, iki ayrı kapı

Tablodaki en çok şaşırtan satır ilki. "Nasılsa Güvence Hesabı var" diye düşünen araç sahipleri, aracın hasarı için oraya başvurduklarında reddediliyorlar. Fon, zorunlu sigortaların amacını korumak için kurulmuş ve o amaç insanı korumak.

Manevi tazminat satırı da kayda değer: bu kalem zaten zorunlu trafik sigortasının teminatı dışında, dolayısıyla faili meçhul dosyalarda da Güvence Hesabı'ndan karşılanmıyor. Fail bulunursa doğrudan ona ya da varsa İMM teminatına yöneltiliyor.

Kaskoda aranacak satır

Araç hasarı için kaskonun hangi teminatının devreye gireceği poliçeden poliçeye değişiyor. Poliçende aranacak ifade genellikle "kısmi hasarda faili meçhul" ya da benzeri bir satır.

• Yıllık kullanım sınırı olabiliyor — bazı poliçelerde bu teminat yılda belirli sayıda kullanılabiliyor.
• Ayrı bir muafiyet uygulanabiliyor; ana teminattaki muafiyetten farklı olabilir.
• Resmî kayıt şartı çoğu poliçede aranıyor; karakol bildirimi olmadan dosya açılmıyor.
• Hasarsızlık indirimine etkisi poliçeye göre değişiyor; faili meçhul hasarların bazı poliçelerde basamağı etkilemediği oluyor.

Son madde teklif alırken sorulmaya değer. Aracını sokakta park edenler için bu satır, kaskonun en çok kullanılan teminatı hâline gelebiliyor. Ayrıntısı muafiyet yazısında.

Dördüncü maddeyi vurgulamak gerekiyor çünkü teklif aşamasında sorulması en kolay ama en çok atlanan sorulardan biri. Faili meçhul hasarların basamağa etkisi poliçeden poliçeye değişiyor; aracını sokakta park eden biri için bu satır, primdeki birkaç yüz liralık farktan daha değerli olabiliyor.

Güvence Hesabı'na başvuru

Kazada yaralanma varsa ve fail tespit edilemediyse Güvence Hesabı devreye giriyor. Süreç şöyle işliyor:

1. Olayı resmî olarak kayda geçir. Trafik ekibi tutanağı ya da karakol kaydı.
2. Failin tespit edilemediğini belgele. Kolluk araştırmasının sonucu dosyanın dayanağı olur.
3. Tıbbi belgeleri topla. Acil servis kaydı, epikriz, varsa sakatlık raporu.
4. Başvuruyu yap. Güvence Hesabı'na doğrudan ya da bir sigorta şirketi aracılığıyla.
5. Değerlendirme yapılır ve ödeme, zorunlu trafik sigortası limitleri çerçevesinde gerçekleşir.

Dördüncü maddede pratik bir not: başvuruyu bir sigorta şirketi aracılığıyla yapmak genellikle daha hızlı işliyor, çünkü evrak kontrolü ve dosya hazırlığı o şirket üzerinden yürüyor. Kendi poliçenin olduğu şirkete sormak denenebilecek ilk adım.

İkinci maddenin pratik karşılığı şu: failin tespit edilemediği, kolluk araştırmasının sonucuyla belgelenmeli. "Plakayı göremedim" beyanı tek başına yeterli olmuyor; dosyanın dayanağı resmî araştırma süreci.

Fail sonradan bulunursa ne olur?

Kolluk araştırması sonuç verirse tablo değişiyor. Artık karşında sigortalı bir araç var ve normal süreç işlemeye başlıyor:

• Araç hasarı failin trafik poliçesinden talep edilir; kaskonu kullandıysan şirketin tahsil sürecini yürütür.
• Değer kaybı ve kira bedeli de talep edilebilir hâle gelir.
• Bedeni zarar failin poliçesinden karşılanır; Güvence Hesabı ödeme yaptıysa tahsil sürecini o yürütür.
• Manevi tazminat doğrudan faile ya da İMM'si varsa oraya yöneltilir.

Bu yüzden fail bulunamasa bile dosyayı kapatmamak gerekiyor. Kamera kaydı talebi, tanık beyanı ve kolluk araştırması sonradan sonuç verebiliyor.

Bu yüzden Güvence Hesabı'ndan ödeme alınmış olsa bile dosyayı takip etmekte fayda var: fail bulunduğunda değer kaybı ve kira bedeli gibi Güvence Hesabı'nın karşılamadığı kalemler talep edilebilir hâle geliyor.

Park hâlinde çizilen araçlar

En yaygın hâl bu: araç park hâlindeyken biri çarpıp gidiyor, not bırakmıyor. Hukuken yine çarpıp kaçma, ama pratikte farklılıkları var.

Otopark ve site içindeki olaylarda ek bir yol daha var: otopark işletmesinin sorumluluğu. Ücretli otoparklarda işletmenin sorumluluk sigortası devreye girebiliyor. Bu, trafik sigortasından ayrı bir süreç.

Otopark sorumluluğu konusunda bir ayrım: ücretli ve görevli bulunan bir otoparkta işletmenin sorumluluğu daha güçlü kuruluyor. Ücretsiz site otoparklarında ya da sokakta park hâlinde bu yol genellikle kapalı. Olayın nerede gerçekleştiği bu yüzden önemli bir ayrıntı.

Riski azaltan üç şey

1. Araç içi kamera. Hem hareket hâlinde hem park hâlinde kayıt yapan modeller, fail tespitinde en belirleyici delili sağlıyor.
2. Kasko poliçesinde ilgili satırı kontrol etmek. Teminat var mı, kaç kez kullanılabiliyor, muafiyeti ne?
3. Park yeri seçimi. Kameralı ve aydınlatılmış alanlar hem riski hem delil eksikliğini azaltıyor.

Sigortasız araç ve fail tespit edilemeyen durumların genel işleyişini karşı tarafın sigortası yoksa yazısında, kaskonun teminat yapısını kasko sayfasında bulabilirsin.

Sık sorulanlar