Dava kaybedilebilir — özen kaybedilemez

Kötü ifa ile başarısızlık aynı şey değil

Avukat bir sonuç taahhüt etmiyor. Hukuki uyuşmazlıkların doğası gereği bu zaten mümkün değil — karşı taraf, delil durumu, içtihat ve hâkimin takdiri belirleyici oluyor.

Taahhüt edilen şey özen. Bu yüzden "davayı kaybettik" cümlesi tek başına bir mesleki hata değil. Kötü ifa, sürecin kendisinde — alınmayan bir önlem, sunulmayan bir delil, verilmeyen bir bilgi — ortaya çıkıyor.

Kötü ifa hangi biçimlerde çıkıyor?

Süre kaçırma en bilineni ama tek başına değil. Dosyaların önemli kısmı şu başlıklardan doğuyor:

• Yanlış hukuki yol — yanlış dava türü, yanlış mahkeme, yanlış taraf.
• Eksik delil — elde edilebilecek bir delilin toplanmaması ya da zamanında sunulmaması.
• Bilgilendirmeme — müvekkilin karar vermesi gereken bir aşamada bilgilendirilmemesi.
• Talep eksikliği — istenebilecek bir kalemin hiç talep edilmemesi.
• Takipsizlik — dosyanın işlemden kalkması, duruşmaya girilmemesi.
• Tahsilatın aktarılmaması — müvekkil adına alınan tutarın zamanında iletilmemesi.

Süre kaçırmanın ayrıntısı süre kaçırma yazısında; burada geri kalanına bakıyoruz.

Zarar nasıl ölçülüyor?

Kötü ifa tespit edilse bile tazminat otomatik doğmuyor. Değerlendirilen şey, hata olmasaydı sonucun ne olacağı.

Bu yapı, dosyaların neden uzadığını da açıklıyor: asıl uyuşmazlığın yeniden tartışılması gerekiyor. Savunma giderlerinin poliçede nerede durduğu bu yüzden belirleyici; ayrıntısı limit nasıl seçilir yazısında.

Bilgilendirme borcu: en sessiz kalem

Dosyalarda sık görülen ama konuşulmayan bir başlık bu. Avukatın görevi yalnızca işlemi yapmak değil, müvekkili karar verebilecek durumda tutmak.

Sulh teklifi geldiğinde, bir hakkın kullanılması için süre işlemeye başladığında ya da dosyanın seyri değiştiğinde yapılmayan bilgilendirme, sonradan "bana sorulsaydı başka karar verirdim" iddiasına dönüşüyor.

Çıkar çatışması

Sadakat borcunun en keskin görünümü bu. Aynı uyuşmazlıkta karşı tarafla, ya da birbiriyle menfaat çatışması olan iki müvekkille çalışmak, sonucu ne olursa olsun bir sorumluluk zemini yaratıyor.

TBK'nın 506. maddesi vekilden işi vekâlet verenin haklı menfaatlerini gözeterek yürütmesini istiyor. İki müvekkilin menfaati çatıştığında bu borcu ikisine karşı birden yerine getirmek mümkün olmuyor.

Büroların büyümesiyle birlikte bu risk artıyor: dosyayı alan avukat, büronun başka bir dosyasında karşı tarafın temsil edildiğini bilmeyebiliyor. Yeni dosya kabul edilirken basit bir çakışma kontrolü, sonradan çıkacak en ağır tartışmalardan birini baştan kapatıyor.

Azil ve istifa usulü

Vekâlet ilişkisinin sona erme biçimi de kötü ifa tartışmasına girebiliyor. Avukatlık Kanunu'nun 171. maddesi işin sonuna kadar takip edilmesini düzenliyor; ilişki biterken dosyanın müvekkili zarara uğratmayacak biçimde devredilmesi gerekiyor.

Burada iki şey birden korunuyor: müvekkilin hak kaybına uğramaması ve avukatın sonraki dönemden sorumlu tutulmaması. Devir anındaki açık sürelerin yazılı olarak teslim edilmesi ikisini de sağlıyor.

Aynı maddenin bir ayrıntısı daha var: tevkil hâlinde müvekkile karşı sorumluluk sürüyor ve birlikte çalışılan ya da işi devralan avukatların kusurundan kişisel ve müteselsil sorumluluk doğabiliyor. Yani dosyayı bir meslektaşa vermek, sorumluluğu otomatik olarak devretmiyor.

Poliçe nasıl bakıyor?

Avukatlık klozu teminatı, görevin gereği gibi yapılmaması ve müvekkile karşı özen borcunun yerine getirilmemesi üzerinden kuruyor. Kötü ifa bu tanımın tam ortasında.

Genel şartların A.3 maddesi yalnızca kasten sebep olunan olayları her hâlde dışarıda tutuyor. İhmal ve dikkatsizlik bu sigortanın asıl konusu. Klozun kendi istisnası ise müvekkille bağlantılı sırların saklanmaması veya kötüye kullanılması.

Klozun tamamı avukat mesleki sorumluluk sigortası yazısında. Branş sayfası: avukatlar için mesleki sorumluluk.

Sık sorulanlar