Ödeme gecikti: takvim ne zaman başlıyor?
Alacak sigortasında teminatı kaybetmenin en kolay yolu süreleri kaçırmak. Üç ayrı takvim birlikte işliyor.
Güncelleme: 22 Ekim 2026 Okuma süresi: 3 dakika Branş: Finansal
Kısa cevap
Alacak sigortasında üç ayrı takvim var: alacağın azami vadesi, gecikmenin ihbar süresi ve tazminat öncesi bekleme süresi.
Poliçede tanımlı azami vadeyi aşan satışlar kural olarak teminat dışında kalıyor. Vade uzatımı sigortacının onayına bağlı.
Gecikme ihbarı tanımlı süre içinde yapılmazsa teminat o alacak bakımından kaybedilebiliyor.
Üç takvim, üç ayrı yükümlülük
| Takvim | Ne zaman işler | Kimin yükümlülüğü |
|---|---|---|
| Azami vade | Satış anında belirlenir | Sigortalı |
| Gecikme ihbarı | Vade geçtikten sonra | Sigortalı |
| Bekleme süresi | İhbardan sonra | Sigortacı |
İlk ikisi sigortalının elinde; üçüncüsü sigortacının değerlendirme süresi. Yani teminatın korunması büyük ölçüde ilk iki satıra bağlı.
Azami vade: poliçenin sessiz sınırı
Alacak poliçeleri, teminat kapsamındaki satışlar için bir azami vade tanımlıyor. Bu vadeyi aşan satışlar kural olarak teminat dışında kalıyor.
Bu, poliçenin en çok gözden kaçan satırı. Satış koşulları zamanla esnedikçe — müşteriyi tutmak için verilen uzun vadeler — poliçe sessizce devre dışı kalabiliyor.
Vade uzatımı gerektiğinde yapılacak şey basit: sigortacıdan önce onay almak. Sonradan bildirilen uzatmalar genellikle kabul edilmiyor.
Satış ekibiyle poliçe arasındaki boşluk
Sahada en sık gördüğümüz sorun bu: poliçe mali işlerde, vade kararı satışta. İkisi konuşmadığında poliçe işlevsizleşiyor.
Çözüm, azami vadeyi ve limit kurallarını satış ekibinin bildiği bir kurala dönüştürmek. Poliçeyi dosyada tutmak yeterli olmuyor.
Gecikme ihbarı
Vade geçtiğinde ikinci takvim başlıyor. Genel şartlar, ödemenin yapılmaması hâlinde sigortacıya bildirim yapılmasını istiyor.
İhbarın iki işlevi var:
- Sigortacıyı haberdar etmek — tahsil ve hukuki süreçlerin başlatılabilmesi için,
- Riskin büyümesini durdurmak — aynı alıcıya yapılacak yeni satışların değerlendirilmesi için.
İkinci işlev pratikte çok önemli. Ödemesi geciken bir alıcıya sevkiyata devam etmek, teminatı o alıcı bakımından riske atıyor.
Genel şartlar bu konuda açık bir yükümlülük kuruyor: zararı artıracak davranışlardan kaçınmak gerekiyor.
Bekleme süresi
İhbardan sonra üçüncü takvim işliyor. Bu, tazminat öncesi tanınan süre ve iki işlevi var.
- Tahsil imkânının denenmesi. Alacak bu süre içinde tahsil edilebiliyor.
- Zararın kesinleşmesi. Ödenmeyeceğinin netleşmesi.
Bu süre içinde sigortacı tahsil çalışmalarını yürütebiliyor. Alacak tahsil edilirse dosya kapanıyor; edilemezse tazminat aşamasına geçiliyor.
Tazminat sürecinin ayrıntısı alacak sigortasında tazminat süreci yazısında.
Limit ile vadenin birlikte işlemesi
Alacak sigortasında iki sınır birlikte çalışıyor: alıcı limiti ve azami vade. İkisinden biri aşıldığında teminat devre dışı kalabiliyor.
| Durum | Teminat |
|---|---|
| Limit içinde, vade içinde | Teminat kapsamında |
| Limit aşıldı | Aşan kısım kapsam dışı |
| Vade aşıldı | Kural olarak kapsam dışı |
| İkisi de aşıldı | Kapsam dışı |
Alıcı limitinin nasıl belirlendiği ve değiştirilebileceği alıcı limiti yazısında.
Beyan ve ciro bildirimi
Alacak poliçeleri genellikle ciro üzerinden kurulduğu için düzenli bildirim gerektiriyor: dönemsel satış beyanları, açık alacak bildirimleri.
Bu bildirimler iki işe yarıyor: primin doğru hesaplanması ve teminatın fiili duruma uygun kalması.
Bildirim yapılmaması, prim farkı ya da teminat tartışması doğuruyor. Genel şartlar beyan yükümlülüğünü ve ihlalinin sonuçlarını düzenliyor.
Takvimi işletmeye yerleştirmek
- Azami vadeyi satış kuralına dönüştür. Sistemde kontrol olarak tanımla.
- Vade takibini otomatikleştir. Vadesi geçen alacaklar otomatik raporlansın.
- İhbar eşiği koy. Gecikme belirli bir güne ulaştığında ihbar süreci başlasın.
- Geciken alıcıya sevkiyatı durdur. Teminatı koruyan en basit önlem.
- Dönemsel bildirimleri takvime bağla.
- Limit artış taleplerini erken yap. Sipariş gelmeden önce.
Üçüncü madde, poliçeyi gerçekten kullanılabilir kılan adım. İhbar süresi, fark edildiğinde çoğu zaman geçmiş oluyor.
Bu yazıda neden süre yazmıyoruz?
Azami vade, ihbar süresi ve bekleme süresi poliçeden poliçeye değişiyor ve özel şartlarda tanımlanıyor.
Bu yüzden burada mekanizmayı anlatıyoruz. Kendi poliçenizdeki süreleri yazılı olarak öğrenip işletme süreçlerine yerleştirmek gerekiyor.
Poliçeyi aldığınızda sorulacak üç soru: azami vade kaç gün, ihbar süresi kaç gün, bekleme süresi kaç gün?
Sık sorulanlar
Vadeyi uzattım, teminat devam eder mi?
Poliçede tanımlı azami vadeyi aşan satışlar kural olarak teminat dışında kalır. Vade uzatımı için sigortacıdan önceden onay almak gerekir.
Gecikmeyi bildirmezsem ne olur?
İhbar tanımlı süre içinde yapılmazsa teminat o alacak bakımından kaybedilebilir. Genel şartlar bildirim yükümlülüğünü ve ihlalinin sonuçlarını düzenler.
Bekleme süresi ne işe yarıyor?
Tahsil imkânının denenmesine ve zararın kesinleşmesine hizmet eder. Alacak bu süre içinde tahsil edilirse dosya kapanır.
Ödemesi geciken müşteriye satışa devam edebilir miyim?
Teminatı riske atar. Genel şartlar zararı artıracak davranışlardan kaçınma yükümlülüğü kurar; geciken alıcıya sevkiyatın durdurulması gerekir.
Bu yazı neye dayanıyor
- Ticari Alacak Sigortası Genel Şartları — sigortanın konusu ve kapsamı, teminat dışında kalan hâller, sigortalının yükümlülükleri ile bildirim ve tazminat süreci madde 3, 4, 5 ve 6'da düzenlenmiştir.
- Poliçenin özel şartları — azami vade, ihbar süresi, bekleme süresi ve alıcı limitleri burada tanımlanır; bu yüzden yazıda süre verilmemiştir.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — sigorta sözleşmesi hükümleri.
- Yazı bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan poliçenin genel ve özel şartlarıdır. Hukuki danışmanlık vermiyoruz.
Sorunu kendi cümlenle yaz; blogun tamamında arar.
Süreleri işletmene yerleştirdin mi?
Poliçeni gönder; azami vade ve ihbar sürelerini birlikte çıkaralım.
Sorman ücretsiz. Poliçeni birlikte okuruz; gerekirse teklifleri yan yana koyup karşılaştırırız.