Kim kimin tarafında? Üç ayrı rol
Üçü de sigortanın içinde ama farklı taraflarda duruyor. Kimin kimi temsil ettiğini bilmek, kime ne soracağını belirliyor.
Güncelleme: 22 Ekim 2026 Okuma süresi: 3 dakika Branş: Genel
Kısa cevap
Acente, sigorta şirketi adına ve onun hesabına sözleşme yapmaya aracılık ediyor. Yani şirket tarafında duruyor.
Broker, sigorta yaptıracak kişinin tarafında: onun adına ve hesabına, şirketlerle görüşerek sözleşmenin kurulmasına aracılık ediyor.
Eksper ise taraf değil tespit yapan kişi: hasarın sebebini, miktarını ve niteliğini belirliyor.
Üç rol, üç ayrı konum
| Rol | Kimin adına | Ne yapar |
|---|---|---|
| Acente | Sigorta şirketi | Sözleşme yapmaya aracılık eder, poliçe düzenler, hasar sürecinde yönlendirir |
| Broker | Sigorta ettiren | İhtiyacı analiz eder, piyasada arar, şartları müzakere eder |
| Eksper | Görevlendirildiği dosya | Hasarın sebebini, niteliğini ve miktarını tespit eder |
Bu ayrımın pratik faydası şu: bir soruya kimin cevap verebileceğini bilmek. Teminat kurgusu acentenin ve brokerin; hasar tespiti eksperin alanı.
Acente: en çok karşılaşılan
Sigorta poliçelerinin büyük bölümü acenteler üzerinden düzenleniyor. Acente, yetkili olduğu şirket ya da şirketler adına hareket ediyor.
Acentenin temel işlevleri:
- İhtiyacı anlamak ve uygun teminat yapısını kurmak,
- Teklif hazırlamak ve poliçe düzenlemek,
- Beyan sürecini doğru yürütmek,
- Hasar anında süreci yönlendirmek ve belge düzenini anlatmak,
- Yenileme ve zeyilname işlemlerini takip etmek.
Dördüncü madde, acentenin en çok işe yaradığı yer. Hasar anında hangi belgenin nereye gideceğini bilmek, dosyayı haftalar kısaltıyor.
Acentenin kendi mesleki sorumluluğu da var. Yanlış bilgi ya da eksik yönlendirme kaynaklı zararlar bu kapsamda değerlendirilebiliyor. Ayrıntısı acentenin yanlış bilgi sorumluluğu yazısında.
Broker: sigortalının tarafında
Broker, sigorta ettirenin adına ve hesabına hareket ediyor. Yani sigortalının vekili gibi konumlanıyor.
Ne zaman anlamlı hâle geliyor?
- Karmaşık ve büyük riskler — sanayi tesisleri, filolar, projeler,
- Birden fazla branşın birlikte kurulması gereken durumlar,
- Özel şart müzakeresi gereken poliçeler,
- Reasürans desteği gerektiren büyük bedeller.
Bireysel poliçelerde broker genellikle gündeme gelmiyor; ihtiyaç ve maliyet dengesi acente modelini öne çıkarıyor.
Eksper: tespit yapan taraf
Eksper, hasarın sebebini, niteliğini ve miktarını tespit ediyor. Bir dosyayı kazanmak ya da kaybetmek üzere görevlendirilmiş bir taraf değil.
Önemli bir hak var: sigortalı da eksper atayabiliyor. Yetkili eksper listeleri ilgili kurumlar tarafından yayımlanıyor ve atayan taraf ücretini ödüyor.
Bu, tespite itiraz etmenin en doğrudan yolu. Ayrıntısı eksper raporuna itiraz yazısında.
Hakem-bilirkişi ile farkı
Eksper hasarı tespit ediyor. Hakem-bilirkişi ise taraflar tutarda anlaşamadığında devreye giren, kararı bağlayıcı olan bir mekanizma.
Genel şartlarda usul tanımlı: her taraf bir hakem-bilirkişi seçiyor, bunlar üçüncü bir tarafsız hakem-bilirkişi belirliyor. Kararlara itiraz sınırlı ve süreli.
Hangi soruyu kime sormalı?
| Soru | Muhatap |
|---|---|
| Bu teminat bana uygun mu? | Acente ya da broker |
| Poliçemde şu satır var mı? | Acente ya da broker |
| Beyanımı nasıl yapmalıyım? | Acente ya da broker |
| Hasarım ne kadar? | Eksper |
| Tutarda anlaşamadık, ne olur? | Hakem-bilirkişi usulü |
| Şirket ödemiyor, ne yapabilirim? | Önce şirket, sonra Sigorta Tahkim Komisyonu |
Son satır için ayrıntı şirket ödemiyor yazısında.
Aracıyı seçerken
- Yetkisini sor. Hangi şirketler adına çalışıyor?
- Teminat kurgusunu anlatmasını iste. Prim değil, kapsam üzerinden konuşabiliyor mu?
- Genel şarta atıf yapıyor mu? "Şöyle oluyor" yerine "genel şartın şu maddesi" diyen biri daha güvenilir.
- Hasar sürecini soruyor mu? Poliçeyi satan ile hasarda yanında olan aynı kişi mi?
- Yazılı veriyor mu? Teminat ve istisnalara dair cevapları yazılı almak hakkın.
Beşinci madde en pratik olanı. Sözlü verilen bir cevap, hasar gününde dayanak olmuyor.
Bizim duruşumuz
Bu sitede poliçe satmaya değil, poliçeyi anlaşılır kılmaya çalışıyoruz. Yazdığımız her şeyin kaynağı poliçenin genel ve özel şartları; yanlış yazdığımızda açıkça düzeltiyoruz.
Rakam ve limit yazmıyoruz çünkü bunlar poliçeden poliçeye ve yıldan yıla değişiyor. Anlatmaya çalıştığımız şey mekanizma: poliçe nasıl çalışıyor, hangi satır ne anlama geliyor.
Hukuki danışmanlık vermiyoruz; somut uyuşmazlıklarda avukat desteği gerekiyor.
Sık sorulanlar
Acente kimin adına çalışıyor?
Acente, sigorta şirketi adına ve hesabına sözleşme yapmaya aracılık eder. Broker ise sigorta ettirenin adına ve hesabına hareket eder.
Kendi eksperimi atayabilir miyim?
Sigortalı eksper atayabilir; yetkili eksper listeleri ilgili kurumlar tarafından yayımlanır ve atayan taraf ücretini öder.
Eksper ile hakem-bilirkişi aynı şey mi?
Hayır. Eksper hasarı tespit eder; hakem-bilirkişi ise taraflar tutarda anlaşamadığında devreye giren ve kararı bağlayıcı olan bir mekanizmadır.
Broker bireysel poliçede gerekli mi?
Genellikle değil. Broker karmaşık ve büyük riskler, özel şart müzakeresi ve birden fazla branşın birlikte kurulması gereken durumlarda öne çıkar.
Bu yazı neye dayanıyor
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu — sigorta acentesi, broker ve sigorta eksperi tanımları ile faaliyet esasları.
- Sigorta Acenteleri Yönetmeliği ve Sigorta Eksperleri Yönetmeliği.
- Branş genel şartlarındaki hakem-bilirkişi hükümleri: Yangın Sigortası Genel Şartları B.4, Sağlık Sigortası Genel Şartları madde 10, Montaj Sigortaları Genel Şartları madde 14, Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları madde 13.
- Yazı bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan poliçenin genel ve özel şartlarıdır. Hukuki danışmanlık vermiyoruz.
Sorunu kendi cümlenle yaz; blogun tamamında arar.
Soruyu kime soracağını bilmiyorsan
Durumunu yaz; hangi aşamada kimin devreye girdiğini birlikte çıkaralım.
Sorman ücretsiz. Poliçeni birlikte okuruz; gerekirse teklifleri yan yana koyup karşılaştırırız.