Yenileme garantisi artık bir hak

Önce neyi değiştirdiğini anlayalım

Eski düzende ömür boyu yenileme garantisi şirketten şirkete değişen bir uygulamaydı. Süresi, değerlendirme ölçütü ve verilip verilmeyeceği büyük ölçüde şirketin takdirindeydi. Sigortalı yıllarca prim öder, garantinin verileceği yıl geldiğinde olumsuz bir cevapla karşılaşabilirdi.

Yeni düzenleme bu takdiri daraltıyor. Garantinin sunulması zorunlu, şartları mevzuatla çizili ve şartlar tutuyorsa reddedilemez hâle geliyor.

Bu, "artık herkes garantili" demek değil. Sözleşme yapılırken şirketin hâlâ hastalık ek primi uygulama, limit koyma, katılım payı isteme ya da belirli bir rahatsızlığı kapsam dışında bırakma imkânı var. Değişen şey, garantinin kendisinin pazarlık konusu olmaktan çıkması.

Kim için zorunlu?

Düzenleme, özel sağlık sigortası ya da tamamlayıcı sağlık sigortası yaptırmak isteyen ve 60 yaşını doldurmamış kişileri kapsıyor. Şirket bu kişilere garanti içeren bir sözleşme sunmak zorunda.

Sunmak zorunda olması, sigortalının bunu almak zorunda olması demek değil. Garantili ve garantisiz sözleşme arasında tercih sigortalınındır. Buna karşılık poliçenin, ikisi arasındaki farkı açıkça yazması gerekiyor.

Garanti nasıl kazanılıyor?

İki şart birlikte aranıyor:

1. Süre. Aynı planda, kesintisiz olarak belirli bir süre sigortalı kalmak. Yenileme dönemleri arasında kısa bir boşluğa mevzuat izin veriyor; ama poliçeyi uzun süre boşa düşürmek süreyi sıfırlıyor.
2. Hasar-prim dengesi. O dönemde ödenen tazminatın, ödenen primlere oranının mevzuatta belirlenen eşiğin altında kalması.

Oranı burada yazmıyoruz; mevzuatla belirleniyor ve değişebiliyor. Önemli olan mantığı: garanti, kesintisizlik ve dengeli kullanım üzerine kurulu.

Şirketler bu şartlardan daha ağır ölçütler koyamıyor. Eskiden en çok tartışma çıkaran nokta buydu: "şirketin kendi değerlendirmesi". Artık değerlendirmenin sınırı mevzuatla çizili.

Garanti kazanıldıktan sonra şirket ne yapamaz?

Düzenlemenin en somut tarafı burası. Garanti kapsamındaki bir sigortalı için şirket:

• Sonradan ortaya çıkan rahatsızlıklar için teminatı daraltamaz,
• Teminat limitini düşüremez,
• Katılım payını artıramaz,
• Hastalık ek primi uygulayamaz.

Bu dört madde, garantinin neye yaradığını tek başına anlatıyor. Sağlık sigortasında asıl risk poliçenin yenilenmemesi değil; yenilenirken içinin boşaltılmasıdır. Tam da ihtiyacın olduğu yıl teminatın daralması, poliçenin hiç olmamasından çok farklı bir sonuç üretmiyor.

Dikkat edilecek nokta şu: bu koruma garanti kazanıldıktan sonrası için işliyor. Sözleşme ilk kurulurken konan istisnalar, limitler ve ek primler ayrı bir konu — onlar poliçenin başındaki beyan ve değerlendirme sürecinin sonucu.

Eski ile yeni arasındaki fark

Tabloya baktığında değişenin tek bir şey olduğunu görürsün: belirsizliğin kimde kalacağı. Eskiden sigortalı yıllarca prim ödeyip sonucu bilmiyordu; şimdi sonucun ölçütü baştan yazılı.

Mevcut poliçem ne olacak?

Kazanılmış bir garanti, kazanılmış haktır; yeni düzenleme onu ortadan kaldırmaz. Garantisi olan bir sigortalı için yeni kuralların getirdiği şey ek koruma.

Garanti süresi hâlâ işleyen bir poliçede ise bakılacak yer, poliçenin yenilendiği plan ve kesintisizlik. Yeni kurallar yürürlüğe girdikten sonraki yenilemelerde şirketin değerlendirme serbestisi daralmış durumda.

Pratik tavsiye: poliçeni bir kez açıp garantinin durumunu yazılı olarak görmek. "Bende var galiba" cümlesi, ihtiyaç duyulan yıl hiçbir işe yaramıyor.

Poliçende nereye bakacaksın?

1. Poliçede "ömür boyu yenileme garantisi" ifadesi geçiyor mu?
2. Geçiyorsa kazanılmış mı, yoksa hâlâ süre mi işliyor?
3. Süre işliyorsa hangi yıl tamamlanıyor?
4. Garantili ve garantisiz seçenek arasındaki fark yazılı olarak verilmiş mi?
5. Poliçen aynı planda mı yenileniyor, yoksa her yıl plan mı değişiyor?

Beşinci madde en çok gözden kaçan yer. Prim düşsün diye her yıl plan değiştirmek, kesintisizlik şartını zedeleyebiliyor. Poliçeni gönderirsen bu satırlara birlikte bakarız.

Sık sorulanlar