Başvurum şartlı kabul edildi: ne demek?

Önce beyan

Her şey beyanla başlıyor. Genel şartların 6. maddesi, sigorta ettirenin sorulara doğru cevap vermesini ve riski etkileyen bildiği durumları bildirmesini istiyor.

Beyan edilen bilgiler üzerinden şirket bir değerlendirme yapıyor ve üç sonuçtan biri çıkıyor:

İkinci ve üçüncü satırlar birlikte de uygulanabiliyor: bir rahatsızlık istisna edilirken diğeri ek primle kapsama alınabiliyor.

İstisna kaydı nasıl görünüyor?

Poliçede ya da ekinde bir madde olarak yazılıyor. Genellikle rahatsızlığın adı ve "ve sonuçları" ifadesiyle birlikte.

"Ve sonuçları" ifadesi önemli. İstisna yalnızca o teşhisi değil, ondan doğan tedavi ihtiyaçlarını da kapsıyor.

Bu yüzden istisna kaydının kapsamını anlamak gerekiyor: hangi tedaviler bu kaydın içinde sayılacak?

Hastalık ek primi

Bu yolda rahatsızlık kapsama alınıyor ve karşılığında prime bir ekleme yapılıyor. Sağlık priminin katmanlı yapısında bu ekleme ayrı bir kalem olarak duruyor.

Burada rakam ya da oran yazmıyoruz; belirleyici olan rahatsızlığın niteliği ve şirketin değerlendirmesi.

Karar verirken yapılacak karşılaştırma şu: bu rahatsızlığın tedavi ihtiyacı ne kadar olasıdır ve ek prim bu olasılığın karşılığı mıdır?

Beyan etmemek bir seçenek değil

Burası yazının en önemli bölümü. Mevcut bir rahatsızlığı beyan etmemek, istisna kaydından kurtarmıyor; daha ağır bir sonuç doğuruyor.

Genel şartlar iki durumu ayırıyor:

• Kasıtlı yanlış beyanda sigortacı, öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde sözleşmeyi feshedebiliyor ve tazminat ödemiyor; primi de iade etmiyor.
• Kasıt olmayan yanlış beyanda sigortacı bir ay içinde ya sözleşmeyi feshediyor ya da prim farkı istiyor. Prim farkı kabul edilmezse sözleşme sona eriyor.
• Kasıt olmayan hâlde bu süreler içinde riziko gerçekleşirse tazminat, alınan prim ile alınması gereken prim arasındaki orana göre indiriliyor.

Üçüncü madde pratikte en çok görülen sonuç: poliçe geçerli kalıyor ama ödeme oranlı olarak düşüyor.

Ayrıntısı geçmiş rahatsızlığı yazmazsam yazısında.

Sözleşme süresi içinde ortaya çıkan rahatsızlıklar

Genel şartların 7. maddesi, beyana konu olan durumlarda sözleşme süresi içinde meydana gelen değişikliklerin sekiz gün içinde bildirilmesini istiyor.

Şirket bu bildirimden sonra sekiz gün içinde sözleşmeyi feshedebiliyor ya da prim farkı isteyebiliyor. Bu hakları zamanında kullanmazsa ya da sözleşmenin devam ettiğini gösteren bir davranışta bulunursa — prim tahsil etmek gibi — haklar düşüyor.

Poliçe döneminde ortaya çıkan yeni bir teşhisin yenilemede nasıl değerlendirileceği ise yenileme garantisinin olup olmamasına bağlı.

Yenileme garantisi burada devreye giriyor

Ömür boyu yenileme garantisi kazanılmış bir poliçede, ilk sözleşmedeki şartların sigortalının aleyhine değiştirilmemesi esas.

Bu, istisna kaydı ve ek prim tartışmasının neden poliçenin ilk yıllarında bu kadar önemli olduğunu açıklıyor: o dönemde kurulan yapı, garantinin kazanılmasıyla sabitleniyor.

Yönetmelikte 2026 başında yürürlüğe giren değişiklikler bu alanı doğrudan etkiliyor. Ayrıntısı yenileme garantisinde yeni kurallar yazısında.

Teklif aşamasında sorulacak dört soru

1. Hangi rahatsızlıklar için istisna kaydı konuldu? Adları ve kapsamları yazılı mı?
2. Ek prim uygulanıyor mu, hangi rahatsızlık için?
3. İstisna yerine ek prim seçeneği sunulabilir mi? İki yol arasında tercih hakkı tanınıyor mu?
4. İstisna kaydı ileride kaldırılabilir mi? Belirli bir süre sorunsuz geçerse yeniden değerlendirme yapılıyor mu?

Dördüncü madde en az bilineni. Bazı şirketlerde belirli bir süre sonunda istisna kaydının yeniden değerlendirilmesi mümkün oluyor. Sormadan öğrenilmiyor.

Sık sorulanlar