Hangi kefalet, hangi aşamada?
Kefalet sigortası tek bir ürün değil. İşin aşamasına göre farklı kefalet türleri devreye giriyor.
Güncelleme: 22 Ekim 2026 Okuma süresi: 3 dakika Branş: Finansal
Kısa cevap
Kefalet sigortası, borçlunun sözleşmeden doğan yükümlülüğünü yerine getirmemesi hâlinde lehdara ödeme yapılmasını konu alıyor.
İşin aşamasına göre farklı türler var: geçici teminat (ihaleye katılım), kesin teminat (sözleşmenin imzası), avans ve performans kefaletleri.
Hepsinde ortak olan şey şu: sigortacı ödeme yaptıktan sonra borçluya rücu ediyor. Kefalet, borcu ortadan kaldırmıyor.
Önce temel mantık
Kefalet sigortası diğer poliçelerden yapısal olarak farklı. Üç taraf var:
| Taraf | Rolü |
|---|---|
| Borçlu (sigorta ettiren) | Primi ödeyen; yükümlülüğü olan taraf |
| Lehdar | Ödemeyi alan taraf; alacaklı |
| Sigortacı | Yükümlülük yerine getirilmezse lehdara ödeyen |
Dikkat: primi ödeyen taraf ile ödemeyi alan taraf farklı. Borçlu, kendi yükümlülüğü için alacaklıya güvence sağlıyor.
Bu yüzden kefalet bir güvence aracı; bir zarar sigortası değil. Mantığı teminat mektubuna benziyor.
Teminat mektubuyla karşılaştırması kefalet sigortası nedir yazısında.
İşin aşamasına göre türler
| Tür | Hangi aşamada | Neyi güvenceye alır |
|---|---|---|
| Geçici teminat | İhaleye katılım | Teklifin ciddiyeti; kazanan tarafın sözleşmeyi imzalaması |
| Kesin teminat | Sözleşmenin imzalanması | İşin sözleşmeye uygun yapılması |
| Avans teminatı | Avans ödemesi alınması | Alınan avansın iade edilmesi ya da hak edilmesi |
| Performans teminatı | İşin yürütülmesi | Performans taahhütlerinin karşılanması |
Dördüncü satır sık karıştırılıyor: performans kefaleti, işin kalitesine ve belirlenen ölçütlere ilişkin taahhütleri konu alıyor.
Bir proje boyunca bu türlerin birkaçı sırayla devreye girebiliyor. İhale kazanıldığında geçici teminat çözülüp kesin teminat düzenleniyor.
Nasıl işliyor?
- Borçlu başvurur. Sigortacı mali durum ve iş geçmişini değerlendirir.
- Poliçe düzenlenir ve lehdara verilir.
- Yükümlülük yerine getirilmezse lehdar talep eder.
- Sigortacı değerlendirir ve ödeme yapar.
- Sigortacı borçluya rücu eder.
Beşinci adım, kefaleti anlamanın anahtarı. Ödeme borcu ortadan kaldırmıyor; yalnızca alacaklının tahsilini güvenceye alıyor.
"Sigorta ödedi, borç bitti" değil
Kefalet sigortasında sigortacı, lehdara ödediği tutarı borçludan talep ediyor. Bu, poliçenin tasarımının bir parçası; bir sürpriz değil.
Ayrıntısı kefalette tazmin ve rücu yazısında.
Neden kefalet, neden teminat mektubu değil?
- Kredi limitini meşgul etmeme. Teminat mektubu bankadaki kredi limitinden kullanılırken kefalet ayrı bir kapasite açıyor.
- Kapasite çeşitlendirme. Aynı anda birden fazla işe teklif veren firmalar için önemli.
- Nakit blokajından kaçınma. Yapıya göre nakdin işletmede kalmasını sağlayabiliyor.
Buna karşılık her lehdar kefalet sigortasını kabul etmiyor olabiliyor. Bu yüzden ilk soru şu: işin sahibi bu güvenceyi kabul ediyor mu?
Sigortacı neye bakıyor?
Kefalet, mali yapıya dayanan bir ürün. Risk değerlendirmesi borçlunun kendisine bakıyor:
- Mali tablolar ve borçluluk durumu,
- İş geçmişi ve benzer işleri tamamlama performansı,
- Taahhüt kapasitesi — eldeki iş hacmi,
- Sözleşmenin şartları — iş programı ve ceza maddeleri,
- Ortaklık yapısı ve varsa kontrgaranti.
Bu yüzden kefalet, bir poliçeden çok bir kredi değerlendirmesine benziyor. Başvuru öncesi mali tabloların hazır olması süreci kısaltıyor.
Dikkat edilecek üç satır
- Teminat tutarı ve süresi. İşin süresiyle uyumlu mu?
- Talep şartları. Lehdarın hangi belgelerle talep edebileceği.
- Rücu ve kontrgaranti. Ödeme sonrası borçluya hangi şartlarla dönüleceği.
İkinci satır en çok tartışma çıkaranı. Talep şartlarının açık yazılması, hem lehdarın hem borçlunun yararına.
Üçüncü satır ise borçlu için kritik. Kontrgaranti, rücu hakkının nasıl kullanılacağını belirliyor.
Genel şartlardaki temel yükümlülükler
Kefalet Sigortası Genel Şartları tarafların yükümlülüklerini düzenliyor. Öne çıkanlar:
- Beyan. Borçlunun mali durumuna ve işe ilişkin bilgilerin doğru verilmesi,
- Bildirim. Yükümlülüğün yerine getirilmemesi ihtimali doğduğunda bildirim,
- Belge sağlama. Talep ve rücu süreçlerinde belgelerin temini,
- Rücu. Ödeme sonrası sigortacının borçluya başvurması.
İkinci madde, sorunun büyümeden yönetilmesini sağlıyor. İş programında ciddi bir sapma doğduğunda erken bildirim, çözüm arayışına zaman kazandırıyor.
Sık sorulanlar
Kefalet sigortası teminat mektubunun yerine geçer mi?
İşlevi benzerdir ancak her lehdar kefalet sigortasını kabul etmeyebilir. İlk adım, işin sahibinin bu güvenceyi kabul edip etmediğini teyit etmektir.
Hangi kefalet türü hangi aşamada gerekiyor?
İhaleye katılımda geçici teminat, sözleşmenin imzasında kesin teminat, avans alınmasında avans teminatı, işin yürütülmesinde performans teminatı gündeme gelir.
Sigortacı ödeme yapınca borcum biter mi?
Hayır. Sigortacı lehdara ödediği tutarı borçludan talep eder. Kefalet, alacaklının tahsilini güvenceye alır; borcu ortadan kaldırmaz.
Sigortacı neye göre karar veriyor?
Mali tablolar, iş geçmişi, taahhüt kapasitesi, sözleşme şartları ve ortaklık yapısı ile varsa kontrgaranti değerlendirilir.
Bu yazı neye dayanıyor
- Kefalet Sigortası Genel Şartları — sigortanın konusu ve kapsamı A.1, teminat dışında kalan hâller A.3, rizikonun gerçekleşmesi ve bildirim B.1, tazmin ile rücu ve tarafların yükümlülükleri B.3–B.7 maddelerinde düzenlenmiştir.
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili mevzuat — kamu ihalelerinde kabul edilen teminat türleri.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — sigorta sözleşmesi hükümleri.
- Yazı bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan poliçenin genel ve özel şartlarıdır. Hukuki danışmanlık vermiyoruz.
Sorunu kendi cümlenle yaz; blogun tamamında arar.
Hangi kefalet sana gerekiyor?
İşin aşamasını ve sözleşmeyi yaz; hangi türün gerektiğini birlikte çıkaralım.
Sorman ücretsiz. Poliçeni birlikte okuruz; gerekirse teklifleri yan yana koyup karşılaştırırız.